KÝ SỰ DU LỊCH TÂY ÂU 2013 (BÀI 4)

ĐI ASCHAFFENBURG THAM DỰ ĐẠI HỘI CÔNG GIÁO VIỆT NAM TẠI ĐỨC

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Hàng năm vào ngày lễ Đức Chúa Thánh Thần Hiện Xuống người Công Giáo Việt Nam tại Đức đều tổ chức Đại Hội Công Giáo kéo dài trong 2 ngày cuối tuần và ngày thứ hai kế tiếp là ngày Lễ Hiện Xuống hầu hết các quốc gia Tây Âu đều nghỉ việc trong ngày lễ này. Nguyên thủy đại hội này được tổ chức lần đầu vào năm 1977 do nhóm Sinh Viên Công Giáo Việt Nam tại Đức tổ chức. Đại Hội thành truyền thống với 3 ngày tĩnh tâm nghe thuyết giảng, thánh lễ, kiệu dâng hoa, sinh hoạt giới trẻ, văn nghệ, ẩm thực với nhiều hàng quán bán thức ăn Việt, hội chợ với sách báo, băng dĩa, triển lãm đấu tranh cho tự do dân chủ tại quê nhà v.v…Đại Hội Công Giáo năm nay là lần thứ 37 với chủ đề “Truyền Đạt Đức Tin Cho Con Cháu” theo tinh thần năm 2013 là Năm Đức Tin do Toà Thánh Vatican đề xướng. Đại Hội năm nay tôi là một trong khoảng 3,000 người đến tham dự rất vui tươi bổ ích trong suốt 3 ngày.

Người đứng ra tổ chức và chịu trách nhiệm tài chánh, dân sự là Phùng Khải Tuấn Chủ Tịch Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam Tại Đức. Anh chàng lại là em rể của tôi, tôi hứa nhiều lần sẽ đến tham dự, năm nay mới thực hiện được nhân tiện sau đó cùng gia đình em tôi đi du thuyền Địa Trung Hải và thăm thành phố Paris luôn. Chuyến đi kéo dài gần một tháng này, có nhiều sự bất ngờ thú vị xảy ra như gặp lại anh em bà con bên Pháp, Bỉ, làm quen được những người bạn mới, gặp một linh mục Dòng Chúa Cứu Thế từ Việt Nam sang đưa đi ăn phở Paris. Biết bao nhiêu kỷ niệm vui buồn  trong chuyến đi này và “ví như cuộc đời bằng phẳng cả, anh hùng hào kiệt có hơn ai” trong một chén cơm ngon đôi khi có một hạt sạn. Đó là tôi bị móc túi trên xe điện ngầm ở Paris, mất vài trăm đồng Euro, bằng lái xe California, thẻ ATM và thẻ Visa. Phải gọi về Mỹ báo cho ngân  hàng Wells Fargo hơi phiền toái vất vả. Lỗi tại xem thường, đáng giá sai tụi móc bóp rất chuyên nghiệp ở Paris, chúng 2, 3 đứa dàn cảnh rất hay. Qúy bạn theo dõi ký sự này hồi sau sẽ rõ tại sao một người cẩn thận như tôi bị móc túi và nhiều chuyện khác rất ly kỳ thích thú.

LÊN ĐƯỜNG ĐI ASCHAFFENBURG

Aschaffenburg một thành phố có khoảng 69,000 dân nằm về phía Đông cách Frankfurt khoảng 40 km thuộc miền Trung nước Đức. Đại Hội Công Giáo hàng năm thường được tổ chức tại đây để giáo dân thuộc các công đoàn khắp các miền trên nước Đức dễ dàng đến tham dự. Từ Bremen xuống Aschaffenburg khoảng 250 miles (400 km). Chủ tịch Phùng Khải Tuấn đã lái xe đi từ hôm qua thứ sáu để sắp xếp đại hội. Ba người chúng tôi gồm 2 vợ chồng tôi và em gái sáng thứ bảy mới ra ga chính Bremen đi xe lửa xuống Osnabrueck tháp tùng với vợ chồng anh chị Phạm Khắc Nhân đi Aschaffenburg bằng xe hơi do anh Nhân lái.

Từ nhà đi xe điện Street Car lên trung tâm thành phố để tới nhà ga xe lửa chính tiếng Đức gọi là Hauptbahnhof. Thành phố lớn ở Đức nào cũng có nhà ga xe lửa Hauptbahnhof là kiến trúc to lớn cổ xưa ở quảng trường cũng như ngôi nhà thờ ở trung tâm thành phố. Nhà ga chính Bremen cũng rất lớn, sáng thứ bảy tấp nập hành khách mua vé tàu ở các máy tự động, rồi đi thang (có thang máy cho hành khách mang theo xe đạp và người ngồi xe lăn) lên các sân ga (Platform) chờ các chuyến tàu đến. Mua vé xong, trên màn ảnh ghi là Platform số 10 xe đến lúc 12 giờ, chúng tôi ăn trưa với thịt nướng “cây bắp” (Kebab, món thịt thẻo Thổ Nhĩ Kỳ) và lên Platform 10 chờ. Chờ 20 phút thấy trên bảng ghi chuyến xe tới không phải đi Osnabruck mà là thành phố khác, sẽ đến lúc 12 giờ 15. Em gái tôi hỏi hành khách đứng gần đó mới biết chuyến tàu chúng tôi đi đã đổi sân ga khác là Platform 2. Họ có thông báo nhưng mình không nghe và không theo dõi trên màn ảnh. Phải xuống phía dưới nhà ga và tìm Platform 2 lên trở lại cho nhanh để kịp tàu. Nếu trễ phải đợi chuyến tới, 3 tiếng đồng hồ sau. Hú hồn là lên kịp, tàu đang còn đậu mở cửa chờ khách vì chưa tới giờ.

Tàu chạy không nhanh lắm và ghé 3 ga trước khi tới Osnabrueck mất khoảng 1 giờ 20 phút. Em tôi có gọi điện thoại trước nên ra khỏi nhà ga là thấy vợ chồng anh chị Phạm Khắc Nhân đứng bên cạnh chiếc xe SUV hiệu Volkswagen chờ. Cười nói rối rít đem hành lý chúng tôi chất lên sau xe và tìm vào xa lộ trực chỉ hướng Nam để đi Aschaffenburg, anh Nhân nói phải mất ít nhất 4 tiếng đồng hồ nữa mới tới. Trước lạ sau quen, anh Nhân gốc Bắc kỳ di cư ở Hố Nai, nhỏ hơn tôi khoảng 5 tuổi, vượt biên những năm cuối cùng khi trại tỵ nạn đóng cửa. Anh chị là bạn lâu năm với gia đình em gái tôi, em tôi cho biết anh chị năng nổ làm ăn là người thành công ở Đức, anh có vài chiếc xe hàng lãnh chuyên chở quần áo cho các hãng Đức, có nhà kho để chứa hàng. Anh chị có 3 người con: hai gái một trai và con gái xinh đẹp đã học ra bác sĩ. Trong đại hội này anh chị đã lãnh may hàng trăm thước dây cờ màu xanh trắng vàng của tòa thánh Vatican để trang trí trong khu đại hội và một số băng rôn. Anh chị đóng góp âm thầm mặc dù không giữ một chức vụ gì trong ban tổ chức. Anh cũng tâm sự nhiều năm trước đây khi kinh tế khủng hoảng, một hãng Đức đối tác làm ăn khánh tận, thiếu không trả hơn một trăm ngàn đồng tiền công anh đã chuyên chở trong khi chi phí hàng tháng anh phải trả khá cao. Buồn lo công việc và nợ nần, anh bị rối loạn tâm thần nặng phải vào bịnh viện. Có đêm vì lo lắng bịnh tình của chồng, nửa khuya bất chấp hiểm nguy ngoài đường phố, một mình chị lái xe đến nhà thờ để cầu xin Đức Mẹ. Bây giờ mọi sự đã qua, anh Nhân đã bình phục, chuyện trò vui tươi rôm rả và lái xe trên xa lộ như bay. Vì lái xe chở hàng, xa lộ nước Đức anh thuộc nằm lòng, nơi nào có chỗ nghỉ chân, có quán McDonald’s anh ghé vào để chúng tôi xả hơi và vệ sinh. Những nhà vệ sinh (Âu châu gọi là Toilet, nói Restroom họ không hiểu) dọc theo xa lộ đều phải trả tiền (khoảng 75 xu) bằng cách bỏ tiền vào máy, sau đó lấy biên nhận cũng là Coupon 50 xu trả lại để mua cà phê, thức ăn tại tiệm đó.

Đường xa trăm dặm qua những ngọn đèo, rừng thông xanh biếc, những giáo đường im bóng trong những làng quê yên bình nhưng câu chuyện râm ran đã rút ngắn đoạn đường dài và 6 giờ chiều chúng tôi đến Aschaffenburg. Đây là một thị xã nhỏ, thấp thoáng phía xa bóng lâu đài cổ soi bóng trên dòng sông Main lặng lờ. Sau này tôi mới biết đó là lâu đài Schloss Johannisburg kỳ quan của thành phố xây từ năm 1605 đến 1614 bằng đá đỏ. Chúng tôi tìm đến khách sạn mà chủ tịch Phùng Khải Tuấn đã đặt phòng. Khách sạn nhỏ có tên là Classico ở Geschwister-Scholl-Platz 10, 63741 Aschaffenburg Nilkheim ở ngoại ô phía Tây Aschaffenburg giá 80 Euro một đêm. Khung cảnh xinh đẹp, tiết trời mùa Xuân nắng vàng mát mẻ trong khi miền Bắc sáng nay ở Bremen lại mưa gió sụt sùi và TV trong khách sạn chiếu cảnh lụt lội ở miền Nam nước Đức gần biên giới Áo, nước sông Danube tràn bờ, sông xanh nay lại nổi cơn thịnh nộ! Muốn nằm trong khách sạn với chăn gối trắng phao ngủ một giấc nhưng Tuấn đã gọi giục sang tham dự nghi thức khai mạc đại hội có mục chủ tịch đọc diễn văn khai mạc diễn ra lúc 6 giờ 30. Trong lúc đó anh chị Nhân đã lái xe đi Hanau gần Frankfurt để đón ma sơ Sr. Immacual Hiền Thơ bề trên dòng nữ tu kín tại đây để đưa sơ đến tham dự đại hội. Xong công tác này, anh Nhân về khách sạn đón chúng tôi đến đại hội thì đã 7 giờ, đại hội đã khai mạc! Bảy giờ chiều nhưng ngoài trời còn nắng vì mùa này 10 giờ 30 đêm trời mới sụp tối.

ĐẠI HỘI CÔNG GIÁO VIỆT NAM TẠI ĐỨC KỲ THỨ 37

Đại hội được tổ chức trong một hội trường đa dụng rộng lớn thường dùng để tranh giải thể thao, giáo dân tham dự ngồi trên khán đài chung quanh. Hôm nay là ngày khai mạc từ trưa giáo dân đến tham dự nhận phòng ngủ và phiếu ăn cho 3 ngày đại hội với một lệ phí tượng trưng hình như là 25 Euro thì phải? Buổi chiều có nghi thức và thánh lễ khai mạc, sau đó là giờ sinh hoạt tâm linh cho giới trẻ. Trước thánh lễ là phần rước kiệu và cung nghinh di ảnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam. Sau đó linh mục Stêphanô Bùi Thượng Lưu đại diện Hội Đồng Tuyên Úy lên thắp nến và thay mặt hội đồng chào mừng toàn thể đại hội cũng như các linh mục từ xa đến tham dự đại hội, tất cả khoảng 16 vị. Trong thánh lễ một ca đoàn tổng hợp toàn giới trẻ, hát trong thánh lễ, các em ca rất hay, giọng tươi trẻ, hoà âm mới mẻ, phát âm tiếng Việt rõ ràng chứng tỏ các em được hướng dẫn và thường xuyên sinh hoạt. Trong tương lai các em sẽ tiếp nối thế hệ cha ông để tổ chức đại hội cũng như 36 năm trước đây tổ chức đại hội lần đầu là do một nhóm sinh viên Công Giáo bơ vơ lạc lõng nơi xứ Đức này. Lúc đó chưa có linh mục Việt Nam nào ở đây, phải xin một linh mục Việt Nam là cha Cao Văn Luận từ Mỹ qua. Ngày nay liên đoàn Công Giáo Việt Nam tại Đức trưởng thành lớn mạnh đã tổ chức thành công 36 lần đại hội. Đại hội lần đầu được tổ chức vào năm 1977.

Ngày thứ nhì đại hội là ngày Chúa Nhật, buổi sáng lúc 8 giờ 30 là buổi thuyết trình dẫn giải của linh mục Matthew Nguyễn Khắc Hy dòng Xuân Bích đến từ Texas, Hoa Kỳ là thuyết trình viên cho đại hội năm nay. Đề tài thuyết trình là “Năm Đức Tin” chúng ta phải sống ra sao cho tốt để truyền đạt đức tin cho con cháu. Là người Đà Nẵng, giọng nói của cha mạnh mẽ và rõ ràng, ngài ví von dẫn chứng bằng văn thơ, ca dao tục ngữ thật vui tươi dí dỏm làm cử tọa nhiều phen cười thoải mái. Đến 11 giờ thánh lễ mừng Chúa Thánh Thần Hiện Xuống cũng do Cha Nguyễn Khắc Hy chủ tế. Ca trong thánh lễ là ca đoàn tổng hợp gồm nhiều thành viên trong các cộng đoàn địa phương khắp nơi trên nước Đức. Giọng ca tiếng nhạc réo rắc trầm bỗng khiến cho thánh lễ thật trang nghiêm sốt sắng. Cùng lúc với thành lễ cho người lớn, ở hội trường khác là thánh lễ cho thiếu nhi do cha Antôn Đỗ Ngọc Hà và cha Steffan đến từ Berlin cùng đồng tế. Buổi chiều ở hội trường lớn cha Matthew Nguyễn Khắc Hy tiếp tục thuyết trình và giải đáp những câu hỏi của cử tọa. Tại một hội trường khác thanh thiếu niên sinh hoạt thể thao. Buổi tối chương trình văn nghệ do các cộng đoàn đóng góp trình diễn tới khuya.

Ngày thứ ba đại hội là ngày Thứ Hai đầu tuần vì trời mưa nên rước kiệu Đức Mẹ La Vang trong hội trường. Thánh lễ bế mạc tiếp sau đó được 16 linh mục đồng tế. Thuyết giảng chia sẻ lời Chúa trong thánh lễ do cha Nguyễn Khắc Hy đảm trách cũng rất vui tươi và bổ ích Sau đó phần các em thiếu nhi dâng hoa bằng một vũ khúc. Bế mạc đại hội Chủ Tịch Liên Đoàn Công Giáo VN tại Đức Phùng Khải Tuấn đại diện Ban Tổ Chức Đại Hội lên cảm ơn tất cả mọi người tham dự từ các linh mục, tu sĩ cho đến giáo dân có thiện chí đóng góp âm thầm hay công khai cho ngày đại hội được tốt đẹp và hẹn nhau vào kỳ đại hội ngày Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống năm tới 2014.

Theo trang nhà của Cộng Đoàn Công Giáo Việt Nam Tại Đức (www.ldcg.de thời điểm 6/2013 đã có 4 triệu 345 ngàn lượt người truy cập): “Hiện nay có 17,000 người Công Giáo Việt Nam sinh sống trên nước Ðức trong số khoảng 50.000 người Việt được công nhận quyền tỵ nạn, 28 Linh Mục, 1 Sư Huynh và 31 Tu Sĩ nam nữ. Trong số 28 Linh Mục, một nửa phụ trách mục vụ trong các Giáo Xứ Ðức và một nửa phụ trách mục vụ cho các Giáo Dân Việt Nam, hoặc đảm nhiệm cả hai. Mặc dù Giáo Hội Công Giáo Ðức được chia ra thành 7 Tổng Giáo Phận và 20 Giáo Phận, nhưng trong sinh hoạt của các Cộng Ðoàn Công Giáo Việt Nam thì được chia thành 10 Vùng. Mỗi Vùng Mục vụ bao gồm nhiều Cộng Ðoàn và được hướng dẫn bởi Linh Mục Tuyên Úy do các Ðức Giám Mục bổ nhiệm.”

Ba ngày đại hội thật long trọng tưng bừng, không khí sống đạo, đem đạo vào đời qua các bài thuyết giảng, truyền đức tin cho thế hệ trẻ qua các sinh hoạt hội đoàn như Thiếu Nhi Thánh Thể, bảo tồn truyền thống văn hóa dân tộc. Ngoài ra đại hội như là một hội Xuân, tiết trời ấm áp, đồng hương nhất là giới trẻ không phân biệt tôn giáo, khắp các nơi đổ về kể cả các nước lân cận như Pháp, Bỉ. Gặp nhau, dự thánh lễ, xem văn nghệ, sinh hoạt văn hóa, thưởng thức các món ăn Việt Nam. Số người tham dự chắc phải trên 3,000 người, cao điểm nhất là trưa Chúa Nhật, khu thức ăn bên ngoài người đi lũ lượt, nói cười rôm rả, lại có từng nhóm ngồi trên bãi cỏ picnic ăn uống vui chơi.

Ký Sự Du Lịch Tây Âu Bài 3
VƯỜN HOA RHODODENDRON Ở BREMEN NƯỚC ĐỨC

TRỊNH HẢO TÂM

Bremen là một thành phố hải cảng nằm về phiá tây bắc nước Đức và cách Hamburg lối 100 km về hướng tây nam. Bremen có con sông Weser phát nguyên trong vùng miền trung nước Đức chảy qua và đổ ra biển Bắc Hải (North Sea) cách Bremen 50 km về hướng bắc. Dân số Bremen là 547,976 (2012) nếu kể cả vùng ngoại ô nối liền với Oldenburg lên tới 2.37 triệu và nằm trên cao độ 12 mét cách mặt nước biển. Sau Đệ Nhị Thế Chiến, Bremen là vùng đất do Hoa Kỳ chiếm đóng vì Mỹ muốn có một hải cảng trong khi một vùng rộng lớn xung quanh do Anh chiếm. Vì biên giới hành chánh đó mà ngày nay dù chỉ là một thành phố, Bremen trở thành một trong 16 bang của Cộng Hòa Liên Bang Đức.

NHÀ THỜ CỔ ST. PETRI

Buổi trưa ngày 17-5-13 sau khi ăn trưa ở McDonald’s tại quảng trường trung tâm thành phố chúng tôi tiếp tục viếng khu phố cổ trong đó có Vương Cung Thánh Đường Thánh Phê Rô (người Đức gọi là thánh Petri). Nhà thờ có hai tháp chuông cao và nhọn giống hầu hết các nhà thờ Công Giáo vì ngày xưa là nhà thờ Công Giáo nhưng hiện nay thuộc hội thánh Tin Lành Protestant của người Đức từ khi giáo hội Protestant tách ra (chữ Protestant xuất phát từ chữ “Protest” có nghĩa là phản đối, không đồng ý).

Về lịch sử nhà thờ, tại vị trí nhà thờ hiện nay năm 789 Hồng Y Giáo Chủ thời ấy là Willhad đã cho xây một nhà thờ nhưng chỉ 3 năm sau bị thiêu hủy bởi quân Saxons và sau đó nhà thờ được xây lại bởi Hồng Y Willerich vào năm 805 và đặt tên là nhà thờ Thánh Phê Rô để thờ kính vị thánh này. Năm 1041 cả thành phố Bremen bị trận hỏa hoạn lớn và nhà thờ lại bị thiệt hại nặng nề nhất là khu thư viện nhà thờ. Đến thế kỷ 13 nhà thờ được xây dựng trở lại như hiện nay nhưng không có hai tháp chuông. Năm 1892 hoàn tất hai tháp chuông và bên trong trùng tu trở lại theo kiểu Gothic. Trong trận Đệ Nhị Thế Chiến năm 1943 nhà thờ bị không quân Đồng Minh (Anh Mỹ) dội bom lửa nhiều lần cho đến 1945 lần cuối bị một quả bom là xập nóc nhà thờ và lúc đó người ta sợ rằng nhà thờ sẽ đổ xập hoàn toàn. Tuy nhiên phần còn lại đã được chống đỡ và nhà thờ đã được xây lại vào năm 1950 sau khi chiến tranh chấm dứt bằng tiền của dân chúng đóng góp. Từ 1972 cho đến 1981 nhà thờ được trùng tu trở lại theo kiểu cũ High Gothic thời 1901. Tiền diện nhà thờ có 5 trụ cột lớn, mỗi trụ có tượng các thánh như ông Mosen, David, Phê Rô và Phao Lồ. Tượng còn lại là hoàng đế Charlemagne đã chinh phục được nước Ý là vua của xứ Franks (768 – 814) bao gồm vùng Bremen này. Hai tháp chuông nhà thờ cao 99 mét, thời Trung Cổ hai tháp có 8 qủa chuông, nay chỉ còn 4 qủa. Qủa chuông xưa nhất có tên “Maria Gloriosa” được đúc năm 1433 do nhà đúc chuông nổi tiếng Ghert Klinghe thực hiện, những qủa chuông khác bị đem nấu chảy lấy đồng làm đạn dược trong Đệ Nhị Thế Chiến.

XEM XÁC NGƯỜI DƯỚI HẦM MỘ

Bên dưới nhà thờ có nhiều hầm mộ chôn hầu hết 90 hồng y, giám mục, lãnh chúa, người quyền qúy trong vùng. Đặc biệt có bà thánh Emma of Lesum là người đã cống hiến tài sản cho nhà thờ, bà sống ngoài thành phố vào đầu thế kỷ 11. Khi quan tài của bà được mở ra, tiếp xúc với không khí xác của bà tan biến thành tro bụi ngoại trừ cánh tay phải lại còn nguyên vẹn, người ta cho rằng vì cánh tay đó đã giúp đỡ bố thí cho người nghèo.

Một hầm đặc biệt có tên là “Bleikeller” (hầm chì) là nơi bảo quản xác rất tốt. Có 8 xác người được đặt trong hòm mặt bằng kính trong suốt để cho công chúng vào xem. Hầm mộ này là nơi người ta vào xem đông nhất trong khuôn viên nhà thờ suốt 300 năm nay Chúng tôi mua vé (chỉ 1.5 Euro) xuống nhiều bậc thang dưới hầm để xem. Có xác của 2 viên sĩ quan Thụy Điển chết trong Chiến Tranh 30 Năm, một bà bán hàng người Anh, một sinh viên bị giết, lại có xác của một người ăn xin địa phương. Lúc chúng tôi đến có một nhóm học sinh đi dã ngoại, chúng không hề sợ sệt, chụp hình và cười nói huyên thuyên. Khi ra ngoài ông người Đức bán vé vào cửa còn nói “Hẹn sẽ gặp lại”!

ĐI XEM VƯỜN HOA RHODODENDRON

Rời nhà thờ Dom St. Petri chúng tôi lấy xe điện lên hướng Bắc thành phố để viếng vườn hoa Rhododendron. Từ đường xe điện đi vào vườn hoa cũng khá xa khoảng 1 km vì xe buýt cả nửa giờ mới có một chuyến chạy qua nên chúng tôi đi bộ cho thể thao. Được một điều thú vị là quảng đường này là khu nhà giàu có từ thuở xa xưa nên trên đường hai bên toàn là biệt thự to lớn như lâu đài với vườn rộng cây cảnh và hoa Rhododendron nhiều màu sắc rực rỡ.

Hoa Rhododendron chỉ mọc được ở xứ lạnh mưa nhiều, nó họ hàng với hoa Azalea (Đỗ Quyên) trồng được ở Đà Lạt nhưng cây và hoa to lớn hơn. Du lịch là đi tìm hoa thơm cỏ lạ, vào vườn hoa nơi đây không khác gì Từ Thức lạc động đào tiên. Mê say, thích thú trước sắc hoa muôn màu rực rỡ, lại rì rào tiếng suối chảy thông reo (nói cho vần điệu chứ nơi đây không thấy cây thông nào). Vườn hoa Rhododendron Park Bremen rộng 46 mẫu (hecta) ở địa chỉ Deliusweg 40, Bremen, Germany mở cửa hàng ngày và không có thu lệ phí vào cửa ngoại trừ khu nhà kính nghiên cứu thực vật học Botanika. Nguyên thủy vườn hoa do thương gia Ernst Franz Schutte thành lập năm 1905 ở một địa điểm khác. Vườn chuyên trồng các loại cây Châu Á, Mexico và vùng Caucasus (giáp ranh 2 lục địa Âu Á) cũng như sưu tầm các loại ngũ cốc, duợc thảo và cây có độc chất. Đến năm 1935 vườn hoa trở thành tài sản của thành phố Bremen và sau đó vài năm được di chuyển đến địa điểm như hiện nay và vườn hoa hoàn tất vào năm 1950. Từ 1933 vườn hoa do hội Rhododendron Đức quản lý và chăm sóc. Khu thực vật học Botanika Bremen là trung tâm nghiên cứu cây cối hoa cỏ rộng nhất nước Đức mở cửa từ năm 2003. Đến 2007 toàn bộ công viên được chuyển giao cho một tổ chức bất vụ lợi.

Xem hoa cũng đã mỏi chân chúng tôi vào quán cà phê trong vườn gọi cà phê, bình trà, bánh ngọt cho 3 người. Uống trà giữa rừng hoa đẹp là thú vui phong lưu của dân Anh mà chỉ trả có 12 Euro thật là rẻ. Nhân viên phục vụ ở đây là những người trẻ, trong đó có một cậu người Việt độ 20. Cậu ta chào hỏi khi nghe chúng tôi nói tiếng Việt và cho biết ở thành phố Hamburg đang theo học tại Bremen. Lớp trẻ Việt ở Đức thật là thân thiện lễ độ.

ẨM THỰC CỦA NGƯỜI ĐỨC

Lên xe điện trở về khu trung tâm Bremen, chúng tôi đến khu thương mại của thành phố nơi đây có hai, ba thương xá lớn nhiều tầng cách bày hàng như các thương xá bên Mỹ. Giá hàng hóa đắt hơn Mỹ khoảng 20 đến 30%. Những con đường ở đây quy tụ những cửa tiệm bán đủ mọi mặt hàng như rượu, nước hoa, mỹ phẩm, đồ da, giày bóp, quần áo, điện thoại di động, tiệm kem, tiệm bánh Pretzel. Kem ở Đức cũng khá ngon nhất là loại kem có mùi rượu thơm. Chúng tôi cũng thử qua những loại xúc xích bán trong những quán có những bàn đứng ăn, bên trên có để ketchup, mù tạt, tiêu...Xúc xích màu trắng là món truyền thống của người Đức có tên là “WeiB Wurst”, ăn mềm nhưng béo ngậy vì nhiều mỡ. Rất ngon vì có những gia vị đặc biệt bên trong và thịt heo Đức cũng ngon hơn heo Mỹ. Người Đức ưa chuộng xúc xích và có đến 1,500 loại xúc xích khác nhau tùy theo từng địa phương và xúc xích có tên theo địa phương như Franfurters, Nuremburg (được nướng), Bavaria (cũng có màu trắng) v.v...Xúc xích thường được người Đức ăn trong bữa cơm tối là bữa ăn chính của gia đình kèm với bánh mì, phó mát (cheese) ngay cả trong những gia đình khá giả chứ đừng hiểu lầm là vì họ nghèo!

Tôi muốn ăn thử món Giò Heo Hầm là món truyền thống của người Đức vùng phía Nam như Munich. Vùng phía Bắc ít bán món này nên phải hỏi thăm các bà bán hàng, các bà chỉ chúng tôi vào một nhà hàng chuyên môn bán món ăn truyền thống Đức. Nhà hàng cũng rất lịch sự, mỗi bàn trải khăn trắng và lọ hoa tươi. Thực khách ngồi hơn nửa nhà hàng, đa số là những ông bà già lớn tuổi, một số trẻ hơn là những thương gia hay nhân viên văn phòng đi ăn bàn bạc công việc. Có hai người hầu bàn lấy order và bưng thức ăn, một người đàn ông khoảng 40 và một phụ nữ khoảng 50. Chúng tôi gọi món giò heo hầm màu nâu đỏ rất nhiều mỡ ăn với bắp cải ngâm chua thái sợi nhỏ, nấu nóng lên tên món này là “Eisbein mit sauerkraut”. Nhà hàng chọn bắp cải loại màu tím trông cho đẹp, điểm thêm vài trái ớt xanh chua. Biết là nhiều mỡ nhưng ăn cho biết món truyền thống của người Đức ngon dở như thế nào. Chúng tôi uống một loại rượu “ấp xanh” màu đỏ xậm rất thơm nồng theo lời đề nghị của anh chàng bồi bàn cho là để trị...đau bụng! Ngồi bàn ở ngoài sân và thư thả ăn vì cách phục vụ của bồi bàn cũng rất thân mật và thong thả không có vẻ gì thúc hối như bên Mỹ. Anh chàng bồi bàn bận rộn nhưng thỉnh thoảng cũng tạt ngang hỏi thăm xem ăn được không và nói chuyện này chuyện nọ.

Trong ẩm thực, những điều lạ tôi khám phá về cách ăn uống của người Đức là:

- Khi ăn hai bàn tay nên để trên bàn cho mọi người thấy, đừng vì khiêm tốn mà giấu dưới gầm bàn, người Đức cho là...kỳ cục!

- Hút thuốc trong lúc mọi người đang ăn lại không kỳ, là điều bình thường nhưng bây giờ cũng giảm lần. Phụ nữ lại hút thuốc nhiều hơn phái nam!

- Phụ nữ dưới 35 tuổi đa số chỉ ăn món sà lách khi ăn tiệc chung đông người.

- Người Đức ăn khoai chiên (French fries) với sốt Mayonnaise chứ không ăn với sốt cà Ketchup.

- Trong nhà hàng chỉ nên kêu những món có trong Menu đừng kêu những món thay thế mặc dù với lý do sức khoẻ phải kiêng cữ.

- Chó cũng được phép dẫn vào nhà hàng và ngồi dưới đất để ăn bên cạnh chủ.

- Người Đức ăn thức ăn nhiều mỡ nhưng luôn cho rằng các tiệm fast food như McDonald’s, Burger King không tốt cho sức khoẻ.

- Hamburger không phải món ăn Đức xuất phát từ thành phố Hamburg nhưng là món ăn hoàn toàn từ Mỹ. Đến Hamburg vào tiệm ăn Đức kêu món này sẽ không có, chỉ có món “Hamburger Aalsuppex” lại là món súp gồm có...lươn, tôm hùm, cá clayfish!

- Những món người Đức thường ăn là: “Gulasch Suppe” (súp bò nấu la gu có khoai tây, cà chua như món bò kho), “Kartoffelsalad” (potato salad), Pretzels (bánh nướng khoanh như cái nơ), Onion Pie, các loại Pie trái cây và Pudding (món chè ngọt bằng bột).

- Bữa ăn sáng người Đức ăn trứng luộc chứ ít ăn trứng chiên, bánh mì với mứt trái cây và những lát cheese. Trưa họ ăn nhẹ và tối ăn nhiều chung với gia đình.

- Người Đức rất kỷ luật và đúng giờ, khi được mời tới ăn, mặc dù tới đúng giờ họ vẫn nói là “Làm chúng tôi chờ nãy giờ !” Thường họ tới trước 10, 15 phút trước giờ hẹn.

Thức ăn Đức qúa nặng nề, nhiều chất béo như mỡ và phó mát có lẽ ăn như vậy để chống lạnh. Bắp cải chua thì qúa mặn và chua.

Những ngày ở Đức buổi chiều chúng tôi thường ăn cơm ở nhà với các món Việt Nam vì thành phố này cũng có vài tiệm thực phẩm bán rau cải và gia vị Á Châu, giá cả mắc hơn Little Saigon ở Nam Cali khoảng 50%. Bremen cũng có nhiều nhà hàng Á Châu (Asian Restaurant) chủ nhân là người Việt nhưng đối tượng khách hàng là người Đức, họ bán các món Tàu hay món Thái. Muốn ăn phở, bún, hủ tiếu hay cơm phần với canh chua, cá kho cũng đành chịu vì ở Đức không có nhà hàng chuyên các món Việt. Đặc biệt các nhà hàng này sạch sẽ, bày biện lịch sự, chén dĩa ly tách bóng loáng không một vết đục do nước để lại.

KÝ SỰ DU LỊCH TÂY ÂU (BÀI 2)
BREMEN, THÀNH PHỐ MIỀN BẮC NƯỚC ĐỨC

TRỊNH HẢO TÂM

Ngày 15 Tháng 5, 2013 chúng tôi ra phi trường LAX (Los Angeles) để du lịch Tây Âu qua 5 nước Đức, Tây Ban Nha, Pháp, Ý và Tunisia. Chuyến này lần đầu tiên đi bằng máy bay mới Airbus A380 của hãng hàng không Air France. Loại phi cơ mới này có 2 tầng và chở được 516 hành khách, mỗi hàng có 10 ghế như Boeing 747 và 777. Phi cơ mới nên thứ gì cũng mới từ ghế ngồi êm ấm cho đến màn ảnh TV trước mặt chiếu cảnh thực bên ngoài khi máy bay cất và hạ cánh cho đến quày nước giải khát muốn uống thứ gì cũng có kể cả rượu vang.

Phi cơ vừa cất cánh trong bữa ăn đầu tiên thì xảy ra tai nạn nghề nghiệp cho cô tiếp viên người Pháp trẻ trung và xinh đẹp. Số là khi rót Coca Cola cho vợ tôi chắc là tại vì tôi nhìn quá, cô ta đâm run làm đổ Coca Cola lên người ông già Mỹ ngồi cạnh vợ tôi khi cô bỏ chai nước ngọt lại trên quày thức ăn, nguyên chai nước rớt trên mình ông già. Ông hành khách nhẫn nhục làm thinh nhưng cô ta cuống quít xin lỗi và chạy tìm một đống giấy ăn đưa cho ông lau. Ông ta lau sơ và đi vào toilet để thắm gục quần áo, đến khi ông trở lại thì áo quần đều ướt mem. Cô đi vào trong và trở lại đưa cho ông một bộ pyjama sạch nằm trong bao nylon, bảo ông thay đỡ và cô sẽ đi giặt sạch và xấy khô quần áo mà ông đang mặc ướt. Ông già từ chối, một lúc sau có bà trưởng đoàn tiếp viên đến xin lỗi ông và đề nghị ông nhận một promotion gì đó trong chuyến bay kế tiếp. Ông ta cũng từ chối và ngồi im đọc tạp chí mang theo suốt chuyến bay ngoại trừ nói chuyện với chúng tôi khi tôi hỏi ông cách chuyển máy bay khi đến phi trường Charles de Gaulle. Chúng tôi chỉ có 1 giờ 30 phút để chuyển từ Terminal 2E sang Terminal 2G cách nhau vài cây số để đổi máy bay nhỏ bay sang Bremen thành phố miền Bắc nước Đức nơi vợ chồng em gái tôi định cư từ 1979 sau chuyến vượt biển cùng với gia đình chúng tôi.

Phi trường Charles de Gaulle lớn nhất Âu Châu mỗi ga hành khách (Terminal) nằm rải rác xa nhau nghe nói chuyển đổi máy bay rất là phức tạp vì đến Terminal 2G còn phải trình Passport và khám xét an ninh một lần nữa, nếu sắp hàng qúa dài thì trễ chuyến bay kế tiếp mà hãng bán vé Expedia trên Internet đã sắp lịch trình bay như vậy rồi. Ra khỏi máy bay đỡ một cái là bảng chỉ dẫn rõ ràng (chắc là mới cải tiến) cứ theo hướng 2G mà đi. Đi miết, đi miết hết thang cuốn đến thang bộ cuối cùng đến một vách tường kính trong suốt trên tầng lầu cao. 2G mũi tên chỉ ra cõi không trung đó nhìn thấy những chiếc máy bay đậu ở phía dưới. Tưởng bảng chỉ dẫn gắn nhầm, tôi hỏi cô nhân viên đứng gần đó, cô nói chiếc thang máy đang ở phía dưới lầu. Qủa như vậy, vách tường bằng kính có khung cửa kính, đó là cửa vào thang máy. Lúc sau thang máy lên và cửa kính mở chúng tôi đi vào. Xuống dưới thang máy là nơi hành khách đợi xe Shuttle đến, đưa đi Terminal 2L, 2M, 2G và các Terminal khác. Một nhân viên đứng tại đây mỗi khi xe Shuttle đến ông ta hô lớn cho biết xe này sẽ đi Terminal nào, cứ theo đó mà hành khách lên xe, cũng khó mà nhầm.

Chỉ còn 20 phút nữa là chuyến bay của chúng tôi đi Bremen cất cánh tại Terminal 2G này mà không biết ở cửa ra tàu (Gate) nào? Hỏi nhân viên ở đây, ông ta nói cứ đến phòng chờ đợi và theo dõi trên màn TV. Đến phòng đợi hành khách đứng ngồi la liệt, nhìn lên màn ảnh TV lịch trình các chuyến bay với con số của những cửa ra tàu, chuyến bay của tôi vẫn chưa có cửa. Vài phút sau con số cửa hiện lên và chúng tôi vội ra ngoài ngay tìm cửa của chuyến bay mà đến. Gate ở đây không có băng ngồi chờ đợi gì cả vì mọi người thường phải đi ngay xuống xe buýt mà ra máy bay đậu ngoài sân. Hoá ra Terminal 2G dùng cho những tuyến bay gần sang những thành phố lân cận, khoảng giờ bay trên dưới một tiếng đồng hồ. Phi cơ chúng tôi đi Bremen là loại Embraer RJ145 chỉ có 50 ghế ngồi.

Tới Bremen 2 giờ 30 chiều ngày Thứ Năm 16-6-13 (giờ Bremen cùng giờ với Paris, đi trước California 9 tiếng). Phi trường rất nhỏ ngoài sân bay chỉ chừng 10 chiếc đậu, khi lấy hành lý nhìn ra ngoài đã thấy vợ chồng em gái tôi đang đứng đợi. Sau giây phút trùng phùng hội ngộ, em rể lái xe đưa về nhà ở khu vực phía Đông Nam thành phố cách phi trường không xa khoảng 5 km. Buổi chiều ăn uống, hàn huyên tâm sự chuyện xa chuyện gần trong gia đình. Ở thành phố này ngoài vợ chồng em gái tôi là Trịnh Ngọc Lan, chồng là Phùng Khải Tuấn ngày xưa 1979 cùng vượt biên với chúng tôi ở Cà Mau, họ hàng còn có cháu gái Lê Kiều Hạnh lấy chồng kỹ sư người Đức tên Oliver do em gái tôi mai mối giới thiệu. Hạnh và chồng gọi điện thoại thăm tôi và hẹn sau khi chúng tôi đi Cruise về sẽ mời đi ăn.

Sáng hôm sau chuẩn bị thăm viếng thành phố Bremen do em gái tôi dẫn đi bằng xe điện. Đây là lần thứ nhì tôi đến Bremen, lần trước vào tháng 9 năm 2006 để thăm các nước Đông Âu. Trước khi đi ăn sáng với bánh mì nóng và các loại dồi xúc xích thịt heo là món ăn truyền thống của người Đức. Bánh mì nóng đi bộ ra đầu phố là có đủ các loại màu vàng rợm trông rất ngon. Người Đức ăn uống rất đơn giản chỉ cần bánh mì đen hoặc trắng ăn với dồi xúc xích mà họ gọi là “Wurst”. Có đến 1,500 loại xúc xích khác nhau tùy theo địa phương và là món ăn sáng trưa chiều tối gì cũng thích hợp. Hai đứa em tôi lại ăn bánh mì với thịt heo sống xay ra gọi là “Hackepeter”, thịt phải là thịt nạt lưng rồi cứ lấy con dao mà phết trên bánh mì và thêm chút Maggi. Hai đứa cho biết hồi mới sang thấy người Đức ăn cũng ớn lắm nhưng dần dà cũng thích món này. Tôi có thử một miếng bánh mì phết thịt heo sống nhưng thấy không ngon gì. Tráng miệng bằng bánh Ý tên Tiramisù một loại bánh cake như bánh sinh nhật nhưng béo vị bơ và thơm mùi ruợu, rất hợp khi uống với cà phê đậm.

Ăn sáng xong chúng tôi ra khu trung tâm thành phố bằng xe điện. Xuống xe ở khu phố cổ có tên là Schnoor ngày xưa ngàn năm trước là nơi cư ngụ của dân đánh cá trên sông Weser là con sông chảy qua thành phố khá giống và cùng hướng như sông Sein ở Paris. Khu này có những con hẻm nhỏ lát đá, nhà phố lầu cao hai bên bằng đá đen trông lạnh lùng cổ kính. Nay cùng với trung tâm thành phố là khu du lịch, khách Đức từ các tỉnh phía Nam tới theo đoàn tua du lịch rất đông. Đến viếng ngôi nhà thờ Công giáo cổ kính St. John to lớn bằng đá đen, bên trong cung thánh âm u với những giàn đèn đưa từ trần xuống. Những bàn thờ hai bên với tượng các thánh và những phù điêu “chặn đàng thánh giá” mô tả cảnh Chúa chịu nạn. Băng ngồi và bàn qùy bằng loại gỗ xưa cứng như sắt nhưng qua thời gian mòn ở các góc cạnh. Ra bên ngoài nhà thờ gặp ông bà Hưng là gia đình em tôi quen biết cùng với vài cụ cao niên khác đi xem lễ nhà thờ vừa xong trước lúc chúng tôi đến. Bremen người Việt tỵ nạn cũng khá đông khoảng vài ngàn người, có vài căn tiệm thực phẩm Á Châu bán các loại gia vị rau cải Việt Nam và khoảng một chục nhà hàng Việt nhưng bán các món ăn Thái, Tàu cho người Đức. Giáo dân Công giáo thì còn ít và ở rải rác nên chưa thành lập được cộng đoàn nhưng mỗi tháng có linh mục Việt đến cử hành thánh lễ. Hiện nay là cha Huỳng Công Hạnh phụ trách, cha thường tổ chức những chuyến hành hương thánh địa Do Thái. Là một linh mục trẻ nhiều khả năng và lòng nhiệt huyết, cha thường sinh hoạt thánh ca với giới trẻ và đã cho ra dĩa CD thánh ca “Xin Vâng” với nhiều sáng tác giá trị. Email của linh mục Huỳnh Công Hạnh là hchsvd@gmail.com

Rời nhà thờ chúng tôi đi bộ tới quảng trường thành phố nơi đây cũng có nhà thờ cổ rất to lớn là vương cung thánh đường St. Petri của Tin Lành, dân chúng gọi là Dom. Quảng trường người Đức gọi là “Marktplatz” là một khoảng đất trống lát đá vuông coi như công trường hay “bùng binh” ngày xưa người ta nhóm chợ. Mặt tiền của công trường là một dãy phố lầu gọi là Town Hall được xây từ 1405 đến 1410 theo kiểu Gothic nhưng phần trước mặt tiền dãy phố được xây dựng 2 thế kỷ sau (1609-1612) theo kiểu Phục Hưng (Renaissance) như ta thấy ngày nay. Dãy phố Town Hall gồm 6, 7 ngôi nhà xây khít vách với nhau, mái nhọn lợp ngói đỏ ngày nay là những nhà hàng bán bia. Ngay nơi đây có bức tượng của ông Roland được dựng lên năm 1404, tay cầm thanh gươm công lý còn tay kia thì cầm tấm khiêng che có hình con ó đen. Ông Roland là tướng của hoàng đế Charlemagne là vua của vùng Tây Âu vào thế kỷ thứ 8. Roland được xem như anh hùng dân tộc có công bảo vệ thành phố Bremen và ông đã tử trận khi đánh với quân Hồi giáo. Người dân Bremen kính trọng ông Roland xem ông như là thành hoàng, tượng của ông được tôn kính mỗi khi có chiến tranh là tượng được đem cất giấu rất kỹ. Tượng bị hư hại hay mất là thành phố suy tàn, dân chúng khốn khổ. “Marktplatz” và tượng Roland được liệt vào danh sách di sản thế giới vào năm 2004.

Một tượng khác cũng gần đó nhưng khuất bên hông nhà thờ St. Petri là tượng 4 con thú có tên là “Die Stadtmusikaten” (Town Musicians). (“Die” không phải là “chết” mà trong tiếng Đức là một tiếng loại từ giống như chữ “the” trong tiếng Anh). Đây là bức tượng bằng đồng của Gerhard Marck dựng lên năm 1953 có hình 4 con gia cầm là lừa, chó, mèo và gà đứng trên lưng chồng lên nhau. Bức tượng được dựng theo một truyện cổ tích thần tiên dành kể cho con nít nghe của anh em nhà Grimm. Theo chuyện này thì ngày xưa 4 con gia cầm kể trên bị chủ nuôi bạc đãi nên bỏ nhà đi lang thang. Một đêm đói bụng quá bỗng gặp một căn nhà hoang nhưng bên trong là một bọn cướp đang ăn nhậu và chia nhau của cải lương thực chúng cướp được. Bốn con mới đứng chồng lên nhau hét vang lên làm bọn cướp trong đêm tối nhìn ra tưởng quái vật đến tấn công nên chúng hè nhau bỏ chạy hết. Bốn con gia cầm có đồ ăn và có căn nhà làm chốn nương thân. Tượng này trông cũng ngộ nghĩnh không đâu có nên được xem là hình ảnh tượng trưng cho thành phố Bremen.

Bên kia đường là kiến trúc cổ đen đúa nhưng trông rất ngoạn mục với nhiều cột, vòm mái cong đường nét cổ thời kỳ Phục Hưng đuợc xây năm 1588. Đó là ngôi nhà lầu lớn tên là Stadtwaage tức là “nhà cân” có lẽ ngày xưa bên trong có những cái cân để cân đếm hàng hóa, lương thực cho khu chợ bên ngoài. Ngôi nhà này bị hư hao trong trận Đệ Nhị Thế Chiến và dân chúng Bremen đã trùng tu phục hồi lại bằng chính tiền của họ đóng góp. Phía đông nhà cân là vương cung thánh đường St. Petri được xây dựng vào thế kỷ 13 rất cổ có kiểu giống như nhà thờ chính tòa Hà Nội. Có hai lầu chuông nhưng không có ngọn tháp nhọn bên trên. Ở mặt tiền nhà thờ có 5 cây cột lớn, mỗi cột có tượng các thánh như Moses, David, Peter (Phê rô) và Paul (Phao lồ). Tượng còn lại là hoàng đế Charlemagne (742 hay 747 đến 814) là vua của xứ Franks (768-814) người đã chinh phục đế quốc Ý và lên ngôi vua vùng Lombardy năm 774. Năm 800 nhân chuyến viếng thăm La Mã (Roma) ông được Giáo Hoàng Leo III phong chức và đội cho vương miện Hoàng Đế La Mã (Emperor of the Romans). Cha ông cũng là vua, ông được xem là cha già dân tộc thành lập hai nước Pháp và Đức và là người đầu tiên cai trị cả vùng Tây Âu sau khi đế quốc La Mã suy vong.

CHUẨN BỊ MỘT CHUYẾN TÂY DU

(BÀI 1)

 TRỊNH HẢO TÂM

Sau một thời gian dài dừng bước giang hồ, tháng Năm 2013 này tôi lại lên đường làm một chuyến Tây Du. Ngày xưa Tam Tạng chịu gian nan thử thách Tây Du là để thỉnh kinh Phật hoằng dương đạo pháp, còn tôi Tây Du chuyến này chỉ là để ngao du sơn thủy, đi tìm hoa thơm cỏ lạ ở những chân trời xa. Tây Du lần này sẽ qua các nước: Đức, Tây Ban Nha, Pháp và Ý Đại Lợi (không biết có “đại lợi” hay không mà nước Ý dạo này kinh tế lao đao, thất nghiệp rất nhiều). Chuyến này vừa đi tự do ở Đức, vừa xuống du thuyền ở Tây Ban Nha để thăm Địa Trung Hải một tuần qua các bờ biển Pháp, Ý, Tunisia, sau đó lên bờ về Đức rồi tham dự Tour xe buýt viếng Paris 5 ngày, xem độ rày Paris có gì lạ không?

Chương trình được hoạch định như sau: Ngày 15-5-13 từ phi trường LAX (Los Angeles) bằng máy bay mới 2 tầng Air Bus A380 của hãng Air France bay qua thành phố Bremen (miền Bắc Đức) sau khi đổi máy bay ở phi trường Charles De Gaulle của Paris. Hai hôm sau cùng với vợ chồng cô em gái đi xe xuống thành phố Frankfurt để tham dự Đại Hội Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Đức được tổ chức hàng năm vào 3 ngày 18 đến 20-5-13. Ngày 22-5-13 bằng máy bay hãng Lufthansa bay qua Barcelona để ngày 24-5-13 xuống du thuyền Preziosa thuộc hãng  MSC Cruise để ngao du các thành phố biển như Marseille (Pháp), Genoa, Naples, Messina (Ý) và Tunis (Tunisia). Bay về Bremen nghỉ xả hơi 4 ngày có thể rong chơi đâu đó trên nước Đức gặp đồng hương, bà con, bạn bè. Ngày 5 đến 9-6-13 bằng Tour xe buýt của người Đức đi Paris. Đây là lần thứ hai thăm lại Paris (lần trước vào năm 2008 để viết quyển “Tây Âu Cổ Kính”). Năm ngày ở Paris kinh đô ánh sáng, thành phố cổ kính, mỗi con đường góc phố đều là những chứng tích lịch sử, hy vọng có thì giờ hơn để chiêm ngưỡng vẻ lãng mạn quyến rũ của một nền văn hóa ảnh hưởng ít nhiều đến nước Việt chúng ta.

Chương trình ngao du chuyến này có vẻ nặng ký kéo dài gần một tháng, trong khi sức lực của mình ngày càng có vẻ hao mòn tàn tạ . Gối chân râm rang đau nhức vì đi nhiều, lưng thần kinh tọa kêu réo không nguôi vì ngồi lâu lướt trên mạng hay gõ ký sự du lịch mua vui bạn đọc. Chuyến này đi nhiều nơi bằng nhiều thứ phương tiện khác nhau như máy bay, tàu biển, xe điện, xe hơi, xem như thủy lục không quân đều có cả nhưng người lính đã già, liệu có còn chiến đấu được hay không? Biết sức mình nên trước khi ra đi xông pha lâm trận phải chuẩn bị súng ống, đạn dược cẩn thận.

ĐẶT CHUYẾN DU THUYỀN CRUISE

Dạo này dân Việt mình du lịch hay thích đi Cruise có lẽ là vì Tour du lịch có người hướng dẫn qúa mắc, tua nào tua nấy đều 4, 5 ngàn đồng đô la, có tua Nam Mỹ gần 10 ngàn! Tiền già chịu không thấu, thôi đành đi Cruise giá chỉ có vài trăm “boạc”. Lại nữa đi du thuyền khách sạn luôn luôn đi theo mình, khỏi phải thu dọn hành lý lôi thôi, bỏ quên vòng hột xoàn dưới gối, hàm răng trong nhà tắm đều là những “niềm vui đã nằm trong thiên tai” không ai muốn. Về ăn uống khỏi phải lo những quán ăn lạ, đồ ăn lạ, đôi khi lại còn bị chặt chém không nương tay “ăn một lần nhớ cả đời”! Đi Cruise thức ăn 24/24 lúc nào cũng có, buffet hàng trăm món, mặc tình mà kén cá chọn cơm. Trên Cruise còn có những cửa hàng quần áo, đồ da, mỹ phẩm, phụ nữ shopping thả dàn, hồ bơi, phòng tập thể dục, casino bài bạc kéo máy, các show ca nhạc nhảy múa nhộn nhịp tưng bừng. Tóm lại cuộc vui liên tục không bao giờ tàn, đó là những lý do khiến dân ta có khuynh hướng chọn đi Cruise khi du lịch.

Âu Châu biển rộng sông dài nên có Cruise đi biển cũng lại có Cruise đi sông. Cruise đi biển du thuyền to lớn như một tòa nhà cao tầng nổi trên mặt nước, qua các vùng biển Địa Trung Hải, biển Baltic. Cruise đi sông du thuyền nhỏ hơn thăm các thắng cảnh trên sông Sein, sông Rhine, sông Danube. Chuyến đi này tôi chọn Cruise Địa Trung Hải vì biển ấm, nước xanh, bờ cát trắng và thức ăn Địa Trung Hải theo các bác sĩ cho biết tốt cho sức khỏe, kéo dài tuổi thọ con người được ...vài năm (được năm nào hay năm nấy)!

Tôi lại chọn Cruise của hãng MSC là hãng của người Ý, năm trước đây ngày 13-1-2012 có du thuyền Ý tên là Costa Concordia, thuyền trưởng làm le “show off” với gái lái sát bờ khiến du thuyền đụng đá ngầm, vô nước nghiêng ngữa làm 32 hành khách tử vong và công việc trục vớt tàu tốn hàng trăm triệu! Cũng nghe bạn bè nói Cruise Ý chương trình văn nghệ giải trí không hoành tráng ngoạn mục bằng Cruise hãng Mỹ hoặc Anh. Cũng nghe nói du thuyền Ý thức ăn ngon hơn. Thôi kệ, tiền nào của nấy, “cũng liều nhắm mắt đưa chân, thử xem con tạo xoay dần đến đâu”.

Cruise tôi chọn thăm 5 thành phố biển, mỗi ngày một nơi, sáng tới bến chiều lui ghe và đêm thì tàu chạy, giá hạng chót là 800 USD cho một người trong một phòng 2 người ngủ (có thể chọn giường đôi lớn hay giuờng riêng từng người). Đó là giá mua trước 3 tháng và mua trên Internet, trả tiền bằng Visa, được hãng Cruise xác nhận bằng Email cho số phòng (cabin) và số booking.

Tôi chọn giá rẻ nhất, phòng nhỏ không balcony, không cửa sổ vì dù có đi chăng nữa mình cũng không có thời giờ nhìn ngắm, sáng ra đi tối về ngủ, không cần biết bên ngoài biển êm trăng sáng như thế nào? Ngày xưa thời tàu Titanic, trên tàu không có gì vui nên đôi uyên ương mới có thời giờ thơ thẩn trên boong mà thề non hẹn biển. Ngày nay tiết kiệm là tốt, muốn nhìn ngắm cảnh bên ngoài chỉ cần mở TV lên là thấy ngay vì họ có gắn camera thu hình trước mũi tàu. Giá Cruise mua sớm rẻ hơn gần tới ngày khởi hành và mùa Đông rẻ hơn mùa Hè. Những dịch vụ về du lịch như vé máy bay, du thuyền, khách sạn, mướn xe không có giá nhất định, giá cả tùy thuộc vào định luật cung cầu. Chuyến Cruise tôi đi mùa Đông chỉ có nửa giá.

MUA VÉ MÁY BAY

Vé máy bay muốn rẻ cũng phải mua trước trên 2 tháng và đi vào thứ Ba, thứ Tư rẻ hơn 3 ngày cuối tuần. Ghé nhiều phi trường, đổi nhiều chuyến bay rẻ hơn là bay thẳng. Dọ giá các Website bán vé máy bay trên Internet rốt cục tôi cũng chọn như những lần trước là mua vé của Expedia vì giá cả và có nhiều chuyến bay lựa chọn. Tôi chọn hãng máy bay Pháp Air France là vì có máy bay loại mới là Airbus A380 tối tân hiện đại mà tôi từng mơ ước được đáp thử một chuyến. Phi cơ Airbus A380 với hai tầng, 4 động cơ phản lực và chở được 525 hành khách. Đây là loại phi cơ hành khách lớn nhất hiện nay được Singapore Airlines đưa ra sử dụng lần đầu vào tháng 10-2007. Mỗi chiếc A380 được bán với giá 390 triệu USD (khoảng 300 triệu đồng Euro). Vé máy bay tôi mua với giá 1088 USD mỗi người, sau khi tới Paris phải đổi máy bay nhỏ 50 chỗ ngồi để đi Bremen. Dĩ nhiên là hạng “Economy”, chứ còn hạng “Business” và “First Class” đối với tôi là phù phiếm xa hoa, ngày nào đó trúng số sẽ đi! Ngặt một nỗi là không khi nào tôi mua vé số.

CHUẨN BỊ HÀNH TRANG

Tuổi già sức yếu, gồng gánh không được nhiều nên hành lý càng gọn nhẹ càng tốt, không mang theo máy sấy tóc, bàn ủi quần áo, máy chụp hình chuyên nghiệp với nhiều ống kính v.v… mà chỉ mang theo những món thực sự cần thiết. Kể ra đây như là “Typical Check List” để bạn đọc nhìn vào đó khỏi quên mỗi khi đi du lịch:

- Thông hành hay hộ chiếu (Passport, khối Âu Châu không cần Visa đối với công dân Mỹ, nhớ xem kỹ có phải Passport của mình hay không hay lấy nhầm của người khác trong gia đình và Passport có còn hiệu lực hay không, nhiều nước Á Châu (trong đó có Việt Nam) Passport phải còn hiệu lực trên 6 tháng). Nên photo copy màu một bản để lại cho người thân, một bản mang theo.

- Vé máy bay, mua trên Internet (Eticket) chỉ cần in ra tờ Email có lịch trình bay (số chuyến bay, ngày giờ, tên phi trường, số terminal) và quan trọng nhất là Confirmation Code, hàng này có 6 chữ và số, thí dụ như “G7SRXK”. Với Code mật mã này mình có thể in giấy lên tàu (Boarding Pass)  tại nhà trước khi ra sân bay.

- Các giấy tờ khác như số Confirmation của khách sạn, của xe lửa, của hãng Cruise (số Cabin, booking number), ghi lại trên giấy Username và Password các trương mục tiền nhà, ga điện nước trên Internet để trong chuyến đi mình có thể liên lạc trả tiền hàng tháng mà khỏi bị trễ. Tất cả các giấy tờ này cho vào một bao thơ lớn (folder).

- Bằng lái xe (như căn cước), thẻ tín dụng Visa hay Master Card và tiền mặt (cất nhiều nơi khác nhau, đề phòng bị móc túi).

- Các dụng cụ máy móc: máy ảnh, laptop hay Ipad (các máy này nhớ mang theo đồ xạt điện (battery charger), ở Âu Châu điện 220v và 2 chấu cắm điện tròn nên mang theo cái adapter chấu tròn (có bán ở Target, Wallmart). Riêng điện thoại cầm tay không nên xài cái từ Mỹ đem theo (tiền gọi rất mắc) mà mua cái dùng hết “sim” rồi bỏ, hoặc dùng điện thoại của thân nhân bên đó.

- Thuốc men (thí dụ như cao máu, cao mỡ, tiểu đường, cảm mạo, ho, tiêu chảy, say sóng v.v...)

- Quần áo, áo ấm, đồ lót, giày vớ (thể thao và dự tiệc).

Hãng máy bay như Air France hạng Economy chỉ cho gởi một hành lý nặng không qúa 50lbs (23kg) và tổng kích thước 3 chiều là 62 inches (157cm). Trước khi gởi tháo bỏ tất cả những giấy nhãn của các chuyến bay trước và ghi tên, địa chỉ mình (permanent address) cùng điạ chỉ mình trú ngụ trong khi du lịch (destination address) và điạ chỉ Email, số điện thoại để trường hợp hành lý thất lạc hãng máy bay liên lạc. Không để tư trang đắt tiền, những vật dụng dễ bể trong hành lý gởi. Trường hợp hành lý mất họ chỉ bồi thường một vài trăm đồng mà thôi chứ không phải như mình đòi hỏi. Để dễ nhận ra món hành lý của mình ở vòng xoay hành lý, nên ràng thêm một sợi dây nịt màu cam hay vàng (có bán ở Target, Wallmart) vừa dễ nhận dạng vừa bảo vệ hành lý thêm chắc chắn.

Mỗi hành khách chỉ mang theo được một va ly hay túi xách lên máy bay với kích thước là 22 x 14 x 9 inches (56 x 35 x 25cm) và không nặng qúa 26lbs (12kg). Hành lý này sẽ được để vào kệ bên trên của ghế ngồi. Đó là những con số do hãng Air France quy định, các hãng máy bay khác cũng thay đổi chút ít. Thuốc men, giấy tờ, tiền bạc, máy móc nên để trong hành lý xách tay và một vài bộ quần áo đề phòng khi hành lý ký gởi thất lạc hoặc chậm trễ mình có sẵn mà dùng.

Nếu tham gia Tour du lịch Âu Châu nên mang theo một số mì ly, phở tô, cháo cá, tôm khô v.v…nhiều lúc ngán các món ăn Tây mình có mà dùng vừa hợp khẩu vị lại tiết kiệm rất nhiều vì bên ấy vật giá rất đắt đỏ chứ không như Cali cái gì cũng có, vừa rẻ vừa ngon.

“Cẩn tắc vô áy náy” cẩn thận bao giờ cũng vẫn hơn, tránh được những phiền toái khiến chuyến đi của mình êm đềm trôi chảy nhiều thú vị. 

Kỷ Niệm 35 Năm Nhật Báo Người Việt

ĐƯỜNG XA MỘT CHUYẾN VIỄN DU

TRỊNH HẢO TÂM

Đời tôi có rất nhiều cuộc viễn du vì cuộc sống hay lang thang bốn phương trời để ngắm nhìn hoa thơm cỏ lạ, quan sát đất nước con người, tìm hiểu lịch sử văn hóa để học hỏi điều hay nét đẹp. Vì vậy cổ nhân ta có câu “Đi một ngày đàng học một sàng khôn” hay “Đi cho biết đó biết đây, ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn”.

Trong các cuộc hành trình đó, chuyến đi mạo hiểm nhất thay cả cuộc đời là chuyến vượt biên năm 1978 lái ghe từ Cà Mau sang tỉnh Songkhla, Thái Lan. Nói đến viễn du là nói đến một chuyến đi xa, thuận buồm xuôi gió, được nhiều thú vị vui thích hay gặp khó khăn trở ngại, bị lạc mất đồ, bị móc túi mất hết giấy tờ tiền bạc. Viễn du là khăn gói ra đi mà kết qủa không biết thể nào? Nhưng số tôi không đi là không được: “Giấc mơ của tôi là cánh chim hải âu, bay ra khỏi tầm tay và tiếng sóng” (Bay Đi Cánh Chim Biển - Đức Huy).

Một cuộc viễn du khác mà tới hôm nay tôi vẫn còn cất bước, không phải đi trên mặt đất, ngồi trên phi cơ hay du thuyền mà là trải lòng trên trang giấy, đem những tâm sự buồn vui, hạnh phúc, kinh nghiệm đến cùng bạn đọc. Đó là đến với báo Người Việt trong những thiên ký sự du lịch hàng tuần vào ngày Thứ Bảy. Tôi xem sự cộng tác với Người Việt, chia sẻ vui buồn với bạn đọc là niềm vui thích, cũng như một cuộc viễn du. Đi đã thích nhưng về ngồi viết lại càng thú hơn, nhiều lúc tôi ví mình như trâu bò, ra đồng cố ngoặm nhiều cỏ non, về chuồng nằm thảnh thơi nhai lại, càng thú vị hơn. Rồi sau đó chờ nghe những dư âm phản hồi, những lá thư, điện thoại, bây giờ Email, nhắn trên Facebook của bạn đọc nêu lên những câu hỏi, chia sẻ cái thú ngao du, những thứ đó nếu vắng đi chắc sẽ man mác một nỗi buồn!

Khởi đầu chuyến viễn du với báo Người Việt như thế nào? Cơ duyên tình tự nào đưa tôi đến với báo Người Việt? Đến với báo Người Việt đã qúa lâu như một sự tình cờ không hẹn trước. Gặp báo Người Việt qua anh Đỗ Ngọc Yến như gặp được một người bạn đồng hành cùng đi trên một con đường ở xứ lạ, giúp đỡ dìu dắt nhau là chuyện tự nhiên.

Năm 1978 số báo Người Việt đầu tiên ra mắt với một tựa đề rất hấp dẫn: “Mỹ lập cầu không vận đưa người tỵ nạn từ các trại Đông Nam Á sang Mỹ” và tôi đã sang định cư Mỹ vào đầu năm 1979. Gặp anh Đỗ Ngọc Yến thì ai cũng có cảm tình, nụ cười lúc nào cũng nở trên môi, cặp mắt sáng sau gọng kính cận thị dầy như đáy ve chai. Anh ít nói mà lúc nào cũng chăm chỉ lắng nghe người khác nói. Anh không khi nào tranh cãi hơn thua, nói cho được phần thắng về mình, ai nói điều anh không đồng ý, anh chỉ cười xuề xòa không khi nào để ý giận ai. Thích nhất là khi mình nói đùa, sau một vài giây suy nghĩ mắt anh sáng lên là biết anh đã hiểu và đồng cảm với mình. Anh nhớ rất dai, gặp ai một lần nói tên là lần sau gặp lại anh vẫn nhớ. Anh xem báo Người Việt như của chung, ai viết lách được mà chưa có việc làm là anh mướn và nói là làm tạm để chờ việc khác ngon lành hơn. Vào làm, việc gì hợp với khả năng sở thích là làm. Tôi quen với một nhà thơ trẻ khi ở cùng trại tỵ nạn Songkhla, sang đây gặp anh và bà xã đều làm cho báo Người Việt. Thi sĩ qua Mỹ hồn thơ không còn lai láng, cả tháng mới được một bài đăng trên báo, nhưng đối với anh Yến vậy là tốt rồi!

Thời đó mới sang cái gì cũng xa lạ mà ở Việt Nam chưa từng trải qua, mục đích của báo Người Việt là hướng dẫn đồng hương mau hội nhập vào đời sống mới, sớm an cư lạc nghiệp. Thủ tục xin trợ cấp, cách chọn mướn một apartment, mua một chiếc xe cũ ở đâu, thi bằng lái xe như thế nào, đi học Anh văn hay học nghề và tìm kiếm một việc làm thích hợp là những đề tài mà báo Người Việt lúc đó thường tìm hiểu và phổ biến cho đồng hương.

Nhớ lại thời điểm 1979 khu Little Saigon ngày nay là những ruộng dâu, vườn bắp, lúc đó chợ Việt Nam chỉ có vài ngôi chợ nhỏ bằng hai căn phố như chợ Dân Tiếp Vụ ở đường Westminster, nhà hàng có tiệm phở Hòa trên đường First và Sullivan, Santa Ana. Dành dụm trả tiền thuê nhà, tiền mua xe lấy đâu đi ăn tiệm, trước Phở Hòa vài bà cụ bán chút rau sau vườn để tìm thêm thu nhập. Quê người lận đận, quê nhà càng tang thương rách nát, thân nhân chầu chực cả ngày để lãnh từng gói qùa mang nhiều tình thương đùm bọc mà trong đó có gì? Vài chai dầu Nhị Thiên Đường, một hộp Tylenol, bịt kẹo ho bạc hà, chỉ ren, vài thước vải soie Pháp…Bao thư tôi gởi về, ba tôi phải lộn trở ra dùng lại để gởi sang cho tôi!

Tôi định cư ở Pomona một thành phố nghèo cách Little Saigon khoảng 30 miles về hướng Đông Bắc, số dân Việt Nam tỵ nạn tại đây lúc đó khoảng 10 ngàn người, chỉ sau Santa Ana và Los Angeles mà thôi. Ở đây có thành lập ban đại diện cộng đồng để bênh vực quyền lợi cho đồng bào khi bị kỳ thị vì trước đó nhiều học sinh Việt Nam bị học sinh sắc dân khác hà hiếp. Tôi cũng có chân trong ban đại diện và thường xuyên cũng gởi tin sinh hoạt cộng đồng địa phương Pomona cho báo Người Việt như tổ chức Hội Chợ Xuân, tổ chức Tết Trung Thu phát qùa cho trẻ con, mở lớp dạy Việt ngữ, phát giải khuyến học khi bãi trường v.v…Khi có một tin tức gì đó liên quan với người Việt tại đây như cướp của, bắn người tôi đưa tin và nhắc nhở đồng hương cảnh giác. Những hoàn cảnh đáng thương như gia đình ông Hiệp, bà vợ bịnh tâm thần còn ông cũng không khá gì hơn với hai đứa con nhỏ, có khi không còn gạo nấu! Những mẫu tin lặt vặt đó được ký dưới tên “Thành Tâm Pomona”.

Vài người phê bình anh Đỗ Ngọc Yến đánh trống bỏ dùi, anh Yến thành lập tờ báo Người Việt trong hoàn cảnh khó khăn như vậy. Xong, khi tờ báo tạm thời đứng vững, anh để anh em làm và anh tìm những sáng kiến mới, những gì cộng đồng tỵ nạn chúng ta chưa có như chương trình phát thanh, truyền hình vừa phục vụ cộng đồng vừa tạo công ăn việc làm cho những người mới qua. Không phải sáng kiến nào của anh cũng thành công nhưng phải công nhận một điều là anh là người nhiều sáng kiến, luôn đi tìm cái mới mẻ. Thí dụ như khi kỹ nghệ vi tính Computer đã phổ biến không còn qúa đắt đỏ, anh là người khuyến khích tôi dùng máy vi tính để viết bài thay vì viết bằng bút vừa khó khăn vừa mất thì giờ khi sửa lỗi và đem lên khuôn in báo. Khi Internet đã thông dụng anh báo tin là tòa báo bắt đầu dùng Email để nhận bài vở, nhận tài liệu hình ảnh v.v…Nhiều lúc có họp mặt ăn uống anh gọi điện thoại bảo tôi có rảnh xuống chơi. Anh lại là người bản tính âm thầm khiêm tốn, nhớ lại mỗi lần xuống báo Người Việt thấy anh thường đứng ở bãi đậu xe, tìm chỗ đậu cho người này người kia nhất là những khách hàng đến đăng rao vặt. Nhiều người không biết tưởng anh là nhân viên bãi đậu xe!

Hai mươi lăm năm sau, Little Saigon đã mở mang phồn thịnh, phố xá khang trang cũng là lúc nhật báo Người Việt dọn sang cơ sở mới do chính mình làm chủ. Dân Việt tỵ nạn có đời sống thay đổi khác hơn trước, báo Người Việt không còn những mục hướng dẫn hội nhập nữa vì mọi người ai cũng đã qúa rành. Sau bao năm vất vả mưu sinh, nuôi con khôn lớn, mọi người đa số đều an cư lạc nghiệp và bắt đầu an hưởng tuổi đời, bắt đầu giải trí du lịch. Trang du lịch trên báo Người Việt được lập ra và tôi lại có miếng đất để dụng võ, nhiều lúc cũng “múa gậy vườn hoang” cường điệu khuếch đại những nơi mình thích. Có độc giả ở Pomona là ông Bùi Văn Thưởng chủ hệ thống Phở Hà gặp tôi bèn phê bình: “Anh viết thấy cảnh nơi đó qúa hay, qúa đẹp. Sao tôi tới, tìm hoài không thấy gì hết!”. Tôi đành phải trả lời: “Xấu đẹp tùy người đối diện! Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ! Phải tới đó với tâm cảm nhàn tản của người du lịch nhẹ gánh bụi trần, hòa quyện tâm hồn vào không gian mới cảm nhận hết được nét đẹp của thiên nhiên!”

Qủa thật anh Đỗ Ngọc Yến đánh trống bỏ dùi, anh gióng lên ba hồi trống lại bỏ đi về miền lạc phúc. Nhật báo Người Việt anh để lại ngày nay có thế hệ trẻ giỏi giang tiếp nối. Dù cho có những lúc sai sót, suốt 35 năm báo Người Việt đã đồng hành với cộng đồng tỵ nạn trong một cuộc viễn du chông gai thử thách nơi xứ người. Cộng đồng người Việt thành công lớn mạnh nhưng con đường của báo Người Việt vẫn còn khá xa…

TRỊNH HẢO TÂM

ĐI XEM XE HOA Ở PASADENA

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

  

 Sau khi diễn hành trên đại lộ Colorado ở Pasadena, các xe hoa được tập trung đưa về đậu trên đường Sierra Madre Blvd. ở hướng Đông Bắc của thành phố để dân chúng có thể vào thưởng lãm ngắm nhìn một cách tường tận hơn. Cuộc trưng bày xe hoa này diễn ra ngay sau ngày diễn hành đầu năm và thường kéo dài trong 2 ngày được gọi là Post Parade, A Showcase of Floats.

Sau những ngày mưa dai dứt, sáng ngày 2 tháng Giêng 2013 nắng lên rất đẹp nhưng gió Santa Ana từ sa mạc thổi về mang cái lạnh thấu xương. Người ta thường nói “Sau cơn mưa trời lại sáng” còn ở Quận Cam tôi ở thì lại “Sau cơn mưa trời lại gió”, mùa Đông mưa đã lạnh, nay gió thì lại càng cóng hơn. Hôm nay định đi xem xe hoa ở Pasadena nhưng khi mặt trời vừa lên thì bị mất điện, có lẽ đường dây chính cả khu vực bị gió mạnh làm va chạm “mát” giây như thế nào đó mới mất điện? Khổ một nỗi ở thời kỳ văn minh hiện đại thì “điện hại” hơn cả, mất điện là mất…tất cả! Sưởi cũng tắt…lửa lòng không còn rạo rực mặc dù sưởi chạy bằng ga (nhưng lại khởi động bằng điện!). Muốn pha một tách cà phê cho ấm lòng nhưng lò vi ba (microwave) không điện làm sao nấu nước! Sang qua lò nấu bằng ga cũng đánh lửa bằng điện nên có vặn lên cũng im hơi lặng tiếng! Tìm diêm quẹt cũng không còn que nào vì sau những năm dài không hút thuốc, tìm diêm như thể tìm chim, chim bay biển Bắc, tôi tìm biển Nam! Điện thoại nhà cũng im hơi mà internet cũng bất động! Hoàn toàn bị cô lập như người sống nơi hoang đảo. Sáng nay dự tính lên Pasadena xem xe hoa sớm nhưng điện không có làm sao mở cánh cửa nhà xe đem xe ra (dù biết có thể mở bằng tay nhưng hơi lôi thôi nên làm biếng). Thôi đành chịu và hy vọng rằng cũng như mấy lần mất điện trước, thế nào điện cũng sẽ có trở lại sớm. Ở Mỹ này điện là phương tiện sinh tử, người bịnh đường hô hấp phải dùng máy trợ thở bằng điện, thế nào người ta cũng phải cấp tốc sửa chữa nối điện lại sớm. Qủa như vậy, độ một giờ đồng hồ sau điện có lại, bộ phận đầu tiên lên tiếng là cái máy sưởi rì rầm hoạt động. Thở phào nhẹ nhõm, những gì đang có ta coi thường nhưng khi mất mới thấy qúy. “Set-up” lại các món trong nhà, pha tách cà phê phin và chuẩn bị lên đường trực chỉ Pasadena để xem hoa sớm đầu Đông.

Địa điểm trưng bày các xe hoa Post Parade không có bãi đậu xe cho người đến xem nên Hội Hoa Hồng Pasadena đề nghị dân chúng nên đậu xe tại 3 địa điểm “Park & Ride” là sân vận động Rose Bowl Stadium, Pasadena City College và Community Education Center rồi từ đó có xe đưa đến Post Parade, khứ hồi với giá vé 3$ mỗi người. Tôi dự định sẽ chọn Community Education Center để đậu xe cho gần nơi trưng bày xe hoa nhưng từ xa lộ 210 rẽ ra ở exit Sierra Madre thì đã gặp bảng chỉ dẫn vào Post Parade với nhiều xe cảnh sát và tấp nập xe cộ mà không biết làm sao trở lại Community Education Center. Thôi thì cũng như lần trước tìm chỗ đậu xe trên lề đường trước những tư gia. Có nhiều người nhà của họ gần nơi Post Parade, họ trưng những tấm bảng cho đậu xe trên sân nhà với giá 10$ có nơi còn tăng lên 20$ nhưng cũng có người chấp nhận để khỏi đi xa. Phải lái xe ra xa vài con phố mới có chỗ trống ngoài đường để đậu xe. Những ngôi nhà ở đây khá xưa, vuờn tượt tươm tất với nhiều cây cao bóng mát, nhà cửa im lìm không thấy người. Đậu xe ở đây và đi vào khu trưng bày xe hoa, đến lúc xem xong trở lại thấy xe mình được rữa lốm đốm bằng những vòi phun nước tưới cỏ tự động!

VÀO NƠI TRƯNG BÀY XE HOA

Mới có 10 giờ sáng mà nơi quày vé người ta đến rất đông. Vé vào xem là 10$ cho người lớn và 5$ cho trẻ em trên 5 tuổi. Giờ vào xem hôm qua từ 1 đến 5 PM và hôm nay nguyên ngày từ 9 AM đến 5 PM, vì xem tất cả mất 2 tiếng đồng hồ nên 3 PM sẽ ngưng bán vé. Những năm trước xe hoa trưng bày cho dân chúng xem 2 ngày rưỡi nhưng năm nay chỉ nửa ngày hôm qua (1 tháng 1) và hôm nay nữa mà thôi. Thấy bảng ghi từ 7AM đến 9AM cho người cao niên và tàn tật, tôi hỏi bà bán vé trong giờ đó họ có được miễn phí hay không, bà bán nói rằng vẫn phải mua vé. Tôi vẫn còn thắc mắc nếu phải mua vé bình thường thì dành 2 giờ sáng sớm đó làm chi, cao niên mà đi sáng sớm thì lạnh chết? Có thể là dành thời gian riêng để tránh đám đông, người cao niên tàn tật dễ dàng di chuyển.

Xe hoa được trưng bày trên 2 con đường là Sierra Madre Blvd. và Washington Blvd., mỗi đoạn đường kéo dài nửa mile. Nếu đi và về xem hết phải đi bộ 2 miles. Khi vào cửa vì lý do an ninh người ta khám sơ các túi xách và không cho dẫn thú vật, mang xe đạp, skateboards vào. Những ai có iphone có thể gọi một số để nghe lời thuyết minh về các xe hoa được trưng bày bằng không thì khi mua vé cũng được phát một tờ brochure có bản đồ ghi chú tên của những xe hoa. Năm nay 2013 có tất cả 42 xe hoa được diễn hành trên đại lộ Colorado cùng với 23 ban nhạc kèn trống của các trường học và 21 đoàn thể hội đoàn từ thiện, văn hóa. Tất cả 42 xe hoa đều được trưng bày nơi đây, trang trí bằng đủ mọi loại hoa màu sắc rực rỡ đậu dọc trên 2 con đường. Đặc biệt năm nay có sự tham dự lần đầu của những xe hoa như hệ thống bảo hiểm y tế Kaiser Permanente, xe hoa của quốc gia Nam Dương (Indonesia), thành phố San Gabriel, thành phố Torrance.

Cuộc trưng bày xe hoa Post Parade năm nay được bảo trợ bởi công ty Miracle-Gro chuyên sản xuất những sản phẩm trồng hoa, làm vườn như phân bón, đất trồng, thuốc trừ sâu bọ côn trùng v.v…nên họ có một gian hàng tặng phân bón, hạt giống hoa dại Daisy để mang về trồng thử. Trong khu trưng bày có những xe bồn cung cấp nước uống, những xe bán bánh ngọt, giải khát, đồ lưu niệm và những máy rút tiền từ trương mục ngân hàng.

LỊCH SỬ HỘI DIỄN HOA HỒNG

Lễ Hội Hoa Hồng ngày đầu năm dương lịch ở Pasadena có từ năm 1890 khi hội đi săn Valley Hunt Club tổ chức môt cuộc diễn hành những xe kết hoa do ngựa kéo trước khi khai mạc trận đấu football vào buổi chiều. Cuộc diễn hành đầu tiên thành công rực rỡ quy tụ được hơn 2 ngàn người đến vui chơi tham dự.

Những năm sau đó lễ hội hoa hồng được liên tục tổ chức hàng năm ngay cả những năm chiến tranh đệ nhứt và đệ nhị thế chiến và ngày càng thu hút rất đông số người đến tham dự. Ngày xưa các xe hoa trang hoàng rất đơn giản, chỉ là xe hơi được kết hoa bên ngoài và không có những ban nhạc tham gia diễn hành. Thành phố Pasadena rất hãnh diện về lễ hội hoa hồng hàng năm của mình để quảng bá cho các tiểu bang giá lạnh miền Đông thấy rằng nơi đây nắng ấm ngay cả mùa Đông bông hoa vẫn khoe sắc thắm tươi  rực rỡ để mời gọi các công ty, hãng xưởng sản xuất mau dọn về đây mà đầu tư.

Cuộc diễn hành hàng năm được tổ chức trên đại lộ Colorado Boulevard là con đường thương mại chính yếu của thành phố Pasadena. Những xe hoa được chuẩn bị khung sườn từ hàng tháng trước trong một xưởng riêng của Hội Hoa Hồng. Những bông hoa hay cành lá, trái hạt, vỏ cây trang trí trên xe phải là thực vật thiên nhiên chứ không được dùng hoa lụa hay ny long. Hoa lá có thể được mang từ các nước khác tới chứ không cần phải là hoa của Cali.

Đoạn đường diễn hành dài 5 miles rưỡi bắt đầu lúc 8 giờ sáng khởi hành từ ngả tư  Colorado và Orange ở phía Tây, sau đó rẽ trái sang đường Sierra Madre để chấm dứt vào lúc 12 giờ. Những người đứng trên xe hoa hay tham dự các ban nhạc suốt buổi diễn hành dài 4 tiếng đồng hồ không được rời đoàn để đi vệ sinh cá nhân hay gọi điện thoại cầm tay!

Dân chúng muốn xem cuộc diễn hành hoa hồng hàng năm có thể mua vé để ngồi trên những khán đài được thiết lập dọc trên đường Colorado. Ngoài ra đứng xem dọc theo đường Colorado hoàn toàn miễn phí, ai đến trước ưu tiên có chỗ tốt, do đó hàng năm có hàng ngàn người đến cắm dùi chiếm lề đường từ 1 giờ trưa ngày cuối năm. Họ có thể mang theo lò nấu nướng thức ăn nhỏ, mền và túi ngủ, ghế xếp, radio, truyền hình nhưng phải thu dọn sạch trên đường Colorado sau lằn sơn màu xanh vào 7 giờ sáng hôm sau trước giờ xe hoa diễn hành.

Cuộc diễn hành năm nay 2013 là lần thứ 124 kể từ lần đầu năm 1890 với chủ đề là “Oh, the Places You’ll Go!” cũng do hãng xe hơi Honda bảo trợ. Dẫn đầu đoàn diễn hành “Grand Marshal” năm nay, ngồi trên cổ xe trang trí hoa hồng do ngựa kéo là bà Jane Goodall được thế giới biết đến vì trải qua hàng chục năm chăm sóc bảo vệ những đàn khỉ dã nhân ở rừng núi Phi Châu. Năm nay lần đầu tiên trong diễn hành người ta vinh danh những chú quân khuyển tham gia những công tác trên chiến trường, những y tá làm trong các bịnh viện. Một sự kiện khác gây xúc động là cuộc hội ngộ đầy ngạc nhiên giữa một Trung Sĩ Nhất ngồi trên xe hoa và vợ con của anh ta đứng xem diễn hành trên lề đường. Vợ và con trai 4 tuổi chạy đến ôm trong vòng tay của người chiến sĩ mà họ cứ ngỡ là còn đang ở chiến trường Afghanistan. Một sự kiện khác cũng lần đầu tiên diễn ra ở Diễn Hành Hoa Hồng là đám cưới đầu Xuân giữa đôi tình nhân ở Virginia quen nhau từ chục năm trước nay làm đám cưới trên xe hoa “The Love Float” của hãng bảo hiểm Farmers Insurance và họ hôn môi nhau trước sự chứng kiến của hàng triệu người trên khắp thế giới. Ngoài ra trên xe hoa của hội “Donate Life” có mặt cô Vicky Nguyễn một cô gái Việt Nam đã hai lần thay gan nhưng không ngừng đóng góp cho cộng đồng. Cô được chọn trong hàng trăm người để đại diện cho hội “Donate Life” tham dự diễn hành.

TRỊNH HẢO TÂM

CHUYỆN RẮN NĂM QÚY TỴ

Trịnh Hảo Tâm

Rồng ra đi thì rắn lại trở về, rồng và rắn là hai con vật duy nhất thuộc loại bò sát trong 12 con giáp, rồng là con vật huyền thoại chưa ai trông thấy bao giờ nhưng rắn là con vật có thật, trong đời ai cũng đã từng thấy qua và có nhiều người còn bị rắn cắn! Rồng theo hình vẽ có 4 chân nhưng không đi trên mặt đất mà lại bay luợn trên mây trong khi rắn thân mình trụi lũi không chân tay nhưng lại bò rất nhanh, đôi khi phóng từ cây này sang cây khác:

“Rắn không chân đi năm rừng bảy rú,

Gà không vú nuôi chín mười con…”

(Ca dao)

Nhân năm rắn trở về, ta thử tìm hiểu rắn là con vật như thế nào? Có phải là con vật ghê rợn xấu xa, thường tượng trưng cho điều ác hơn là điền thiện, đem tai ương nhiều hơn là may mắn nhưng tại sao hình ảnh “logo” tượng trưng cho ngành y khoa cứu người lại là con rắn quấn trên cây gậy? Người tuổi rắn như thế nào, ta có nên chọn bạn mà chơi, chọn người tình mà kết nghĩa trên đường đời, chọn người hùn hạp làm ăn là người tuổi rắn? Đó là những điểm mà chúng ta cần bàn bạc sau đây trong những ngày năm tàn tháng Tết sắp đến.

THÂN HÌNH RẮN

Rắn có thân hình dài, không chân là động vật bò sát ăn thịt sống nằm trong nhóm khoa học gọi tên chung là Serpentes. Che phủ thân hình rắn có vảy nằm xếp lớp lên nhau, lớp vảy này chuyển động giúp cho rắn bò trên mặt đất hay di chuyển trên cành cây. Lớp vảy này cứ vài tháng là bong ra khiến rắn lột da, có lớp vảy mới và thân hình nhờ đó mà tăng trưởng lớn thêm. Đầu rắn hình tam giác có xương sọ được cấu tạo bởi nhiều khớp nối với xương quay hàm co giản giúp cho rắn ngoạm và nuốt những con mồi to lớn hơn rắn nhiều lần. Thân mình rắn nhỏ nhưng rất dài và cũng có đầy đủ lục phủ ngũ tạng như những động vật khác, những cơ quan này được xếp nằm dọc theo thân mình rắn như bao tử, phổi, ruột, gan, lá lách. Nếu cơ quan là một cặp như thận thì một trái nằm phía trước và một trái nằm phía sau cách nhau khá xa.

Rắn sinh sống ở khắp mọi lục địa trên thế giới ngoại trừ Nam Cực (Antarctica) và một số đảo không có rắn như Ái Nhĩ Lan (Ireland), Băng Đảo (Iceland) và Tân Tây Lan (New Zealand). Rắn có mặt trên đất liền, ngoài sa mạc, dưới biển và cả trên núi cao như dãy Hy Mã Lạp Sơn (Himalaya) cao 16,000 ft (4,900m) cũng có rắn sinh sống. Rắn được chia làm 20 dòng họ với 500 nhóm và tổng cộng có 3,400 loại rắn khác nhau. Thân mình rắn nhỏ nhất khoảng 10 cm (loại Threadsnake sinh sống ở  các dảo Caribbean và Barbados) cho đến những loại trăn khổng lồ dài đến 8.7 mét (29 ft) sinh sống ở Ấn Độ. Người ta đã từng tìm thấy xương rắn hoá thạch dài đến 15 mét (49 ft) và những xương rắn theo giám định có số tuổi đến 112 triệu năm về trước nghĩa là rắn đã sinh sống trên địa cầu rất lâu trước cả nhân loại (loài người chỉ có mặt khoảng hai ba triệu năm mà thôi). Các nhà vạn vật học cho rằng rắn là hậu duệ của rắn mối, kỳ nhông, các loài vật này sinh sống trong những môi trường chật hẹp như hang ổ, hốc đá, chỉ trườn bò nên không cần đến chân và lâu dần chân biến dạng mất đi trở thành giống rắn.

ĐẶC TÍNH CỦA RẮN

Rắn có nhiều cá tính đặc biệt mà các loài vật khác không có như:

- Nọc độc: chỉ một số ít loại rắn có nọc độc như rắn hổ mang (cobras), rắn lục (vipers), rắn rung chuông (rattlesnakes). Rắn dùng nọc độc để làm tê liệt và giết chết con mồi. Nọc rắn giống như nước bọt nằm trong tuyến nọc ở miệng rắn, khi cắn mồi rắn dùng răng nanh dài nhọn ở hàm trên và nọc truyền theo răng nanh vào cơ thể con mồi. Nọc rắn còn có chức năng như chất dịch tụy giúp phân hủy những con mồi to lớn, xương xẩu thành mềm nhũng dễ tiêu. Ngay cả những loại rắn không nọc độc, vết bị cắn tế bào nơi đó cũng bị hư hại. Có những giống chim, giống thú và những loại rắn khác (như kingsnakes) đã từng ăn thịt những loại rắn độc cũng trở thành miễn nhiễm với nọc độc. Rắn độc cắn chúng không chết, chỉ bị thương và đau nhức nơi vết cắn. Nọc rắn là hợp chất của nhiều chất đạm (proteins), tùy theo loại rắn có thể chia ra làm 3 nhóm nọc độc: nọc làm hư hại thần kinh, nọc tấn công hệ thống tuần hoàn huyết, nọc làm tê liệt nhiều cơ quan của cơ thể khiến nạn nhân tử vong. Điều cần nhất khi bị rắn cắn là cột chặt đừng cho nọc độc truyền vào cơ thể và phải đưa ngay vào bệnh viện cấp cứu.

- Thức ăn của rắn: tất cả rắn đều ăn thịt sống, không ăn trái cây rau củ, rắn ăn những con vật nhỏ như chim chuột, cá tôm, ếch nhái, thằn lằn rắn mối, trứng chim, cua ốc, côn trùng và luôn cả đồng loại là những con rắn khác. Rắn không thể cắn hay xé thức ăn thành nhiều mảnh nhỏ mà chỉ duy nhất là nuốt trọng luôn con mồi. Miệng rắn rộng và cấu tạo xương hàm uyển chuyển nên rắn có thể nuốt những con mồi to lớn hơn thân mình rắn, như rắn thường có thể nuốt nguyên con gà, trăn lớn có thể xơi cả nai con. Sau khi nuốt con mồi xong là rắn ngủ để tiêu hóa con mồi và  rắn có thể nhịn suốt cả tháng mà không cần phải ăn gì. Mùa Đông giá lạnh rắn không ngủ giấc đông miên như những thú vật khác mà vẫn thức nhưng rắn hạn chế hoạt động, nằm yên nơi kín đáo như hang hốc, trong đống lá khô để chờ mùa Xuân trở lại.

- Những giác quan đặc biệt của rắn: Rắn tìm mồi bằng cách đánh hơi, với cái lưỡi dài chẻ đôi khi rắn bò chiếc lưỡi thè ra thụt vào liên tục, đó là lúc rắn dùng chiếc lưỡi để hứng lấy những bụi hạt mùi hơi bay trong không khí. Những hạt này được đưa qua bộ phận Jacobson’s organ ở miệng rắn để phân tích và rắn biết con mồi đó là loài vật gì và ở hướng nào, cách bao xa. Một giác quan đặc biệt khác của rắn là xác định con mồi ở đâu bằng hơi nóng do con mồi tỏa nhiệt, bộ phận cảm nhận này gọi là “Pit” tức là 2 lỗ sâu ở gần mũi rắn. Trong đêm thật tối đen không trăng sao, rắn “thấy” rõ con mồi bằng cơ quan cảm ứng nhiệt này.

- Rắn lột da: Một hoặc hai lần trong năm rắn lột da, da cũ đã bị mòn trầy, chai cứng vì phải cọ sát trên đất hàng ngày, lột da giúp rắn có lớp da và vãy mới đồng thời làm rắn sạch sẽ hơn vì loại bỏ được những ký sinh, bọ rận bám trên da rắn. Khi sắp sửa lột da, rắn không ăn và tìm nơi an toàn ẩn núp, khi lớp da mới đã thành hình, mặt trong lớp da cũ bong ra và hở phần đầu trước. Từ đó rắn bò tới, lớp da cũ sẽ tụt dần ra phía sau với nguyên một bộ da rơi ra. Sự lột da thường xuyên của rắn khiến rắn được xem là con vật trường sinh bất tử, thương tích tự động lành lặn, làm cho rắn trở thành con vật trường sinh biểu tượng cho y học.

- Khi sinh sản rắn đẻ trứng, đa số loại rắn sau khi đẻ trứng nơi an toàn, kín đáo đều bỏ trứng mà đi tuy nhiên có một vài giống như rắn hổ mang chúa (king cobra) làm ổ cẩn thận và ấp trứng bằng cách cuộn mình tròn cho tới khi trứng nở thành con. Vài loại rắn được xếp trong nhóm “ovoviviparous” vẫn giữ trứng trong bụng cho tới khi trứng gần nở thành con nên người ta lầm tưởng là loại rắn này đẻ con thay vì đẻ trứng.

RẮN ĐỐI VỚI CON NGƯỜI

Đối với nhân loại rắn tượng trưng cho gian ác, độc địa, xấu xa (khẩu Phật tâm xà, cõng rắn cắn gà nhà). Trong thánh kinh cựu ước bà Eva bị con rắn cám dỗ, xúi biểu bà ăn trái cấm sẽ đẹp và quyền năng như Chúa Trời. Chẳng những bà ăn còn đưa cho chồng là Adam ăn khiến Chúa đuổi hai ông bà ra khỏi vườn địa đàng. Từ đó con người phải làm lụng vất vả mới có mà ăn, chịu bệnh tật tai ương. Từ khai thiên lập địa rắn đã là con vật xấu xa mang lại những điều bất hạnh. Nhưng sao trong ngành y học người ta lại dùng hình ảnh rắn quấn quanh cây gậy làm biểu tượng cho ngành cứu nhân độ thế này?

Lý do là từ thời xa xưa trước công nguyên người Hy Lạp đã tạc tượng ông thày thuốc Asclepius với con rắn thần quấn tròn quanh cây gậy. Ông được tôn kính nhờ công lao giúp chữa trị nhiều bệnh nan y hiểm nghèo với sự trợ giúp của con rắn thần. Ngày nay hình ảnh con rắn quấn quanh cây gậy được xem là biểu tượng cho y khoa và hình ảnh con rắn nhả nọc trên cái chén cổ là biểu tượng cho ngành dược bào chế thuốc men.

Theo đông y thịt rắn được coi là một vị thuốc bổ có công dụng chữa trị những bệnh về thần kinh như đau nhức, tê liệt, kinh phong, bán thân bất toại. Cũng theo đông y máu rắn pha với rượu uống có tính hoạt huyết, trị được chứng nhức mỏi thấp khớp. Còn mật rắn có vị đắng hoà với rượu để trị đau lưng nhưng tính độc phải dùng liều thấp. Trong các tua du lịch Thái Lan thường du khách được đưa đến viếng trại nuôi rắn hổ mang, xem người ta biểu diễn màn tay không bắt rắn hổ mang chúa (king cobra) to lớn dài hơn 2 mét. Sau đó anh chàng dùng gậy chọc một bầy rắn khiến chúng tức giận ngóc cổ cao lên toan cắn nhưng anh ta nhanh nhẹn né tránh và dùng tay không chụp một con rắn. Một tay bóp mạnh vào cổ rắn khiến nó há miệng ra, tay kia cầm một chén nhỏ đưa vào nanh rắn lấy nọc độc. Theo trại rắn họ nuôi rắn để lấy nọc bán cho các dược phòng sản xuất thuốc vì nọc rắn có đặc tính làm loãng máu để cứu những người bị tai biến mạch máu não (stroke). Ngoài ra còn làm thuốc trị đau nhức và hiện nay được nghiên cứu để bào chế thuốc chống ung thư, những độc tố trong nọc rắn như cobratoxin của rắn hổ mang thí nghiệm với chuột làm tiêu tan hoàn toàn tế bào ung thư trong những ung bướu độc.

Ở Việt Nam rắn được ngâm rượu trong những lọ thủy tinh bán giá rất cao để trị nhiều chứng bịnh như phong thấp, đau xương, nhức cơ, tê liệt. Rượu rắn các viện bào chế dược phẩm vẫn thường sản xuất theo công thức sau: Rắn hổ mang, rắn cạp nong, rắn ráo mỗi thứ một con kết hợp với cẩu tích, hà thủ ô đỏ, ngũ gia bì, thiên niên kiện (mỗi thứ 80g), tiểu hồi, vỏ quýt (mỗi thứ 30g), kê huyết đằng (120g), đường phèn (660g), rượu 60 độ (3-4 lít), rượu 40 độ (10lít). Ngâm trong 100 ngày (rượu bách nhật) thì dùng được. Rượu rắn ngâm không đúng cách thường làm giảm dược tính. Mỗi ngày dùng 15-20ml trước khi đi ngủ.

Ở nông thôn rắn giúp nhà nông trong công tác diệt chuột phá hoại ruộng lúa mùa màng. Ở Ấn Độ có năm phát động chiến dịch tiêu diệt rắn vì rắn hay cắn chết người, người ta giết rắn gần hết thì liền trong năm sau đó chuột sinh sản rất nhiều, cắn hết lúa đang chín khiến nhà nông mất mùa lâm vào cảnh đói kém. Ở những nhà hàng quán nhậu đặc sản Việt Nam, sau khi uống máu rắn hòa với rượu mà dân nhậu truyền tụng là đại bổ “ông uống bà khen”, thịt rắn được chế biến nhiều món như rắn xào lăn, gỏi rắn, lẫu rắn v.v…mùi thơm vang lừng, bia khui như pháo Tết, cảnh ăn uống thật tưng bừng, hầu như ai cũng khoái thịt rắn vì ngon lạ miệng. Người ta ăn thịt rắn thì trái lại như để trả thù, rắn đôi khi cũng thịt luôn người, ở Ấn Độ có những con trăn to lớn đã từng nuốt nguyên người vào bụng!

RẮN TRONG VĂN HỌC SỬ VIỆT NAM

Trong văn học nước ta Nguyễn Trãi (1380–1442) là nhà thơ cũng là công thần của nhà Hậu Lê nhưng ông bị án tử hình cũng vì liên quan đến người tì thiếp mà người ta cho rằng vốn là con rắn đầu thai để trả thù ông. Nguyễn Trãi trước kia từng làm quan dưới triều nhà Hồ, sau khi Việt Nam bị nhà Minh (Trung Quốc) cai trị ông tham gia vào cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo như một nhà bày mưu tính kế. Đánh thắng quân Minh ông là công thần của nhà Hậu Lê nhưng sau đó năm 1442 gia đình ông bị tru di tam tộc trong vụ án Thị Lộ.

Đầu đuôi vụ án như sau: Vào năm Nhâm Tuất (1442), vua Lê Thái Tông đi tuần mìền Đông, duyệt quân ở thành Chí Linh, Hải Dương, nhân khi nhà vua ghé thăm chùa Côn Sơn, nơi Nguyễn Trãi ở, thấy nàng tì thiếp của ông là Nguyễn Thị Lộ, nhan sắc lộng lẫy, lại có tài văn chương nên nhà vua liền phong ngay cho chức Lễ Nghi Học Sĩ, ngày đêm hầu cạnh nhà vua. Khi đến Đông Tuần, xa giá vua Thái Tông đến vườn Lệ Chi, xã Đại Lai, huyện Gia Định, hiện nay là Gia Bình, thình lình nhà vua nhuốm bịnh sốt, Thi Lộ hầu hạ suốt đêm, rồi vua Lê Thái Tông mất lúc mới 20 tuổi trong khi Thị Lộ 40. Các quan hốt hoảng, vội vã bí mật phụng giá về kinh, nửa đêm mới làm lễ phát tang. Tất cả triều thần đều cho là Thị Lộ âm mưu giết vua, liền đem nàng giết chết. Lại có nhiều người trước đây đố kỵ việc Nguyễn Trãi được Lê Thái Tổ trọng dụng, đem lòng oán ghét, nhân cơ hội này vu cho ông là chủ mưu giết vua nên ông bị tử hình và tru di cả họ. Mãi tới 22 năm sau, vua Lê Thánh Tông mới xét lại vụ án, thấy nhiều điểm hàm hồ, oan ức cho vị khai quốc công thần, liền truyền hủy bỏ án trước, truy phục chức cho Nguyễn Trãi, con cháu ông được trọng dụng làm quan, cấp tư điền để lo việc tế tự hàng năm. Riêng nàng Thị Lộ, nhiều người bàn tán rằng: nàng là hóa thân của rắn hổ mang, có thù oán sâu nặng với cha của Nguyễn Trãi là Nguyễn Phi Khanh vì trước kia khi khai hoang cất trường học ông này đã giết một bầy rắn. Rắn mẹ hoá thân thành Thị Lộ đã tìm cách trả thù dòng họ Nguyễn Trãi.

Trong văn chương Việt Nam có bài thơ của nhà bác học Lê Qúy Đôn để tự trách mình biếng học, trong mỗi câu đều có kể tên một loài rắn:

“Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà
Rắn đầu biếng học chẳng ai tha
Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ
Nay thét mai gầm rát cổ cha
Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối
Lằn lưng cam chịu tiếng roi tre
Từ rày Châu, Lỗ chăm nghề học
Kẻo hổ mang danh tiếng mẹ cha”
(Rắn đầu biếng học – Lê Qúy Đôn)

NGƯỜI TUỔI RẮN

Theo tử vi Đông phương người tuổi Tỵ (Rắn) số may mắn về tài chánh dư dã hơn mức cần thiết, có tài ngoại giao và nổi tiếng ở chốn đông người. Người tuổi Tỵ có cá tính mạnh mẽ, tự cao, không tin ai mà thường căn cứ vào bản thân để phán đoán và quyết định, khi gặp khó khăn họ giải quyết rất dễ dàng. Nghề thích hợp cho người tuổi Tỵ là: khoa học, xã hội, dinh dưỡng, họa sĩ, nắn tượng, kim hoàn. Người tuổi Tỵ hợp với các tuổi Sửu, Dậu và khắc với các tuổi Dần, Thân và Hợi.

Năm Qúy Tỵ sắp đến sẽ là năm tốt cho những bé gái sinh trong năm này và cũng sẽ là năm không xấu với tất cả mọi người, kinh tế sẽ phục hồi với thị trường địa ốc thăng tiến, các điểm nóng chiến tranh sẽ được giải quyết ôn hòa.

TRỊNH HẢO TÂM