TRỊNH HẢO TÂM
Ký Sự Du Lịch
Friday, July 23, 2021
HỒI KÝ VƯỢT BIÊN
BÀI CUỐI 16: LÊN ĐƯỜNG ĐỊNH CƯ
Bài TRINH HAO TAM
Người tỵ nạn ở trong trại sau khi được phái đoàn Mỹ
chấp thuận cho đi định cư thì bắt buộc phải có người ở Mỹ bảo trợ gọi là
“Sponsor” để giúp đỡ trong bước đầu khi đến Mỹ như làm giấy tờ, nơi ăn chốn ở,
tìm việc làm, học tiếng Anh, học lái xe v.v…Người bảo trợ gia đình tôi là người
em chú bác ruột tên Trịnh Hữu Châu con của chú Tư tôi là ông Trịnh Ngọc Sanh,
cha tôi thứ Ba chú này thứ Tư. Chú Tư tôi du học bên Pháp đậu kỹ sư công chánh ở
trường Ecole Central Paris. Về VN ông làm Giám Đốc Nha Thủy Vận (sau này cũng
Nha này mướn tôi) và sau cùng là Tổng Thư Ký Bộ Công Chánh. Rồi sau đó chú tôi
qua làm Ủy Ban Sông Mê Kong một tổ chức của Liên Hiệp Quốc đặt trụ sở ở Bangkok
và chú tôi về hưu sống ở Nice thành phố miền Nam nước Pháp.
Trịnh Hữu Châu có tên Pháp là Eugene Trinh theo mẹ
sang Pháp từ 1952 nhưng mùa hè thường về
VN sống với chú tôi ở số 99 Bis đường Trần Quý Cáp Sài Gòn. Thỉnh thoảng cũng về
quê Trà Vinh đi bắt cá lia thia với tôi. Sau khi đậu Tú Tài ở Pháp, Châu sang Mỹ
du học, đậu Tiến Sĩ Vật Lý Học ở trường Yale thuộc thành phố New Haven tiểu
bang Connecticut. Cuối năm 1979 Châu được cơ quan không gian Hoa Kỳ NASA thu nhận
và trở thành phi hành gia của phi thuyền Columbia trên chuyến bay lên không
gian vào năm 1992.
Ở trại tỵ nạn Songkhla hơn 3 tháng, chiều 26-3-1979
gia đình tôi 7 người gồm 3 con và 2 cháu trai kêu tôi bằng cậu ruột lên xe buýt
để lên Bangkok khám sức khỏe để chờ chuyến bay đi Mỹ. Trước khi đi cũng có một
bữa tiệc chia tay linh đình với món cà ry gà do em rể tôi nấu. Xe buýt qua phà
Songkhla chạy suốt đêm, nửa khuya ngừng lại một quán ăn bên đường cho chúng tôi
ăn uống. Thức ăn toàn là các món cà ry nấu với nước dừa theo kiểu ẩm thực của
người Mã Lai. Nhưng chúng tôi rất thích thú vì được đi ăn nhà hàng lần đầu tiên
sau hơn 3 tháng nằm trong trại. Lần cuối cùng ăn quán hủ tiếu bò viên là ở trước
rạp Minh Châu Cần Thơ. Bữa đó nhìn hai con ăn ngon lành mà lòng tôi tan nát,
không biết tôi sẽ đem con tôi đi về đâu? Tới bờ hạnh phúc hay vùi thân trong
lòng biển?
Đến sáng thì tới Bangkok nhằm giờ cao điểm kẹt xe vô
cùng, chúng tôi được đưa về trại tỵ nạn chuyển tiếp Lumpini (Lâm Tỳ Ni). Nơi
đây tập trung các sắc dân tỵ nạn như Việt, Cambodia, Lào để chụp hình phổi và
chờ chuyến bay. Ai bị bịnh phổi thì phải ở lại chữa trị cho lành mới được vào Mỹ.
Sau đó máy bay có chỗ trống mới được in vé phát cho người tỵ nạn chờ tới ngày
ra phi trường Bangkok. Lúc đó còn phi trường cũ ở phía Bắc thành phố. Tiền vé
máy bay do hội thiện nguyện bảo lãnh ứng trước, sau này qua Mỹ trả góp lần lần.
Hôi bảo lãnh gia đình tôi là hội tỵ nạn của người Tiệp Khắc.
Những ngày sống trong trại Lâm Tỳ Ni này tôi không
thấy Phật cũng như bầy quỷ nữ múa ca rù quến đức Phật mà chỉ thấy người Miên và
Lào và ăn ngủ cùng sạp với họ. Sáng ra nhân viên trại bắt đi chùi rữa cầu tiêu,
sau đó cho tự do ra ngoài chơi nhưng 2 giờ chiều là phải về lại đủ mặt vì sau
đó nhân viên Cao Ủy Tỵ Nạn vào phát vé máy bay. Nhà bàn có cung cấp các bữa ăn
nhưng rất dỡ vì tiền ít và nấu theo kiểu Miên Lèo không hạp khẩu vị. Chúng tôi
đón xe túc túc ra ngoài chơi đi ăn cơm gà Hải Nam hay hủ tiếu Triều Châu. Trên
đại lộ Lumpini này đi ngang hai tòa đại sứ Mỹ và VN nằm gần nhau treo hai lá cờ
một yêu một ghét. Tôi dẫn các con cháu vào sở thú Bangkok chơi, đi ăn kem, đi
trên đại lộ du lịch “hoành tráng” Sukkumvit coi đèn.
Chiều ngày 28-3-1979 nhận được xấp vé máy bay Air
France 7 vé. Chuyến đầu tiên số AF199 từ Bangkok bay qua Paris lúc 20 giờ 25 tối
mai 29-3-79. Chuyến kế tiếp AF077 từ Paris đi New York phi trường John F.
Kennedy bay lúc 1 giờ trưa ngày 30-3-79. Tôi ra ngoài đánh điện tín cho chị vợ
tôi ở Paris, chị này trước 75 là tiếp viên hàng không Air Vietnam để xem có gặp
được ở phi trường Charles De Gaulle không? Gặp thì tốt, không gặp cũng không
sao.
Chiều 29-3-79 xe buýt chở chúng tôi cùng một số người
tỵ nạn nữa ra phi trường Bangkok để bay qua Paris. Chuyến máy bay chiều thứ Năm
này từ Ho Chi Minh City sang trên máy bay có nhiều người Việt hồi hương về Pháp,
tôi hỏi thăm tin tức quê nhà nhưng họ mới thoát đi được nên không ai dám nói
gì!
Vừa cất cánh là được dọn ăn tối đồ Tây chánh gốc
Paris nên các con tôi thích lắm. Một đêm rất dài trên máy bay, sáng ra là máy
bay tới Pháp. Ở phi trường Paris gặp chị vợ tôi và một bà đầm người Pháp, bà
này là người của hội Hồng Thập Tự có nhiệm vụ vào phi trường thăm hỏi chúng tôi
có cần gì không. Chị vợ tôi khi xin nhân viên phi trường cho vào gặp chúng tôi
thì tình cờ gặp bà này, bà này can thiệp nói cả chục năm hai chị em không gặp
nhau nên họ đành cho vào.
Chúng tôi bay tiếp đi New York cũng trải qua một
ngày rất dài trên máy bay và đến phi trường Kennedy vào buổi chiều mới sang
Xuân nên rất lạnh. Có ông Xuân làm cho hội Tỵ Nạn Tiệp Khắc ra thăm hỏi trao số
tiền 350$ cho gia đình tôi gồm 7 người, mỗi người 50$ do hội cho. Và trao vé
máy bay đi tiếp về Hartford (thủ phủ bang Connecticut) từ phi trường nội địa ở
New York là phi trường La Guardia. Ông Xuân đưa ra buýt để chúng tôi qua phi
trường La Guardia và ông Xuân đi về.
Tới phi trường La Guardia đói bụng quá thấy quán Mac
Donald’s treo hình khoai tây chiên tôi nói là “fried potatoes” họ không hiểu vì
không nói là “French Fried” (không biết họ gọi khoai chiên là Tây Chiên) nên họ
không hiểu đưa cho 7 cây cà rem, trời lạnh bụng đói meo mà ăn cà rem vô lạnh
quá!
Máy bay đi Hartford là máy bay nhỏ cánh quạt chở đâu
hai mươi mấy người của hãng American Airlines bay hơn nửa giờ thì tới. Eugene
Trinh cùng người chị là Christine ra đón bằng 2 xe Volswagen (một xe van và một
xe con cóc) chạy về thành phố New Haven là nơi ở của hai người.
Rồi từ đó tôi bắt đầu cuộc sống lưu vong trên xứ lạ
quê người. Hai người em họ chú bác xa rời quê hương từ nhỏ nên cũng có những
suy nghĩ khác với mình. Nên sau 3 tháng sống ở Connecticut tôi dọn về vùng nắng
ấm miền Nam California nơi gần Little Saigon lập lại cuộc đời từ hai bàn tay trắng.
Những người trong ghe vượt biên với tôi như thông dịch
viên Nguyễn Văn Thời, biên tập viên Nguyễn Hồng Son đều có Sponsor đi Mỹ tiểu
bang Texas. Ông Lê Xâu cùng tổ chức chuyến đi với tôi, có con vượt biên cùng với
em tôi chuyến trước bảo lãnh sẽ đi Portland bang Oregon. Gia đình em gái tôi 3
người có anh chồng đang du học Tây Đức thì sẽ sang Tây Đức. Hai đứa cháu là Hải
và Thanh có em di tản trong đợt 1975 đang ở Montreal Canada nên sẽ đi
Canada. Còn lại mấy người kia thì chờ đợi
Mỹ tái phỏng vấn theo diện nhân đạo nếu không có nước nào nhận. Vài tháng sau
thì cả gia đình Chu và Tổ 7 người cũng đi Mỹ vì được Thời sang trước bảo lãnh
ngược lại. Sau này các gia đình Dương Sum, Lý Trụ cũng được đinh cư Mỹ có lẽ do
ông Lê Xâu bảo lãnh. Sáu Mập đi Anh quốc vì có bà con đi trước bên đó. Nguyên
ghe tôi chắc không tới một năm, mọi người đều giã từ trại Songkhla đi hết, tái
lập cuộc đời mới.
Chuyến vượt biên đầy gian nan nguy khốn đã thêm cho
tôi nghị lực để vượt qua những khó khăn trên xứ lạ quê người. Vượt biên mình
còn đi được thì tất cả mọi trở ngại trên xứ này đều là chuyện nhỏ không đáng
quan tâm. Tuy nhiên mọi sự tôi tin rằng có ơn trên che chở chứ mình không khả
năng tài giỏi gì.
ĐÓN XEM LOẠT BÀI NHỮNG NGÀY ĐẦU ĐỊNH CƯ TRÊN NƯỚC MỸ.
HỒI KÝ VƯỢT BIÊN
BÀI 15: MỘT NGÀY TRONG TRẠI TỴ NẠN SONGKHLA
Bài và hình: TRINH HAO TAM
Một ngày mới ở trại tỵ nạn Songkhla bắt đầu bằng tiếng
loa phóng thanh tiếp vận tin tức đài VOA và BBC qua một chiếc radio đặt trên
văn phòng Ban Đại Diện. Sau đó Ban Thông Tin Báo Chí đọc thông báo về những
sinh hoạt trong trại, lịch trình các phái đoàn đến phỏng vấn để nhận người tỵ nạn,
danh sách những thuyền nhân mới đến trong những ngày qua và nhắn tin tìm thân
nhân. Tìm thân nhân như tên tuổi người muốn tìm, vượt biên ở VN ngày nào, xuất
phát từ đâu, ai có tin tức gì xin báo cho ai. Những lời nhắn này do người trong
trại nhắn hay qua thư tín gởi bằng bưu điện cho văn phòng trại tỵ nạn nhờ đọc.
Sau đó khoảng 7 giờ là họp chợ nhỏ do người Thái
mang hàng đến bán trước cổng trại gần bót cảnh sát. Hàng bán ở đây là quần áo,
đồ gia dụng như mùng mền, giày dép, xà bông, đồ nấu ăn v.v…Thực phẩm gồm thịt
cá, rau cải, trái cây, bánh kẹo, bao thơ, giấy viết, tem gởi thư, thuôc hút
v.v…Nếu hôm nào có phái đoàn tới phỏng vấn thì danh sách người được phỏng vấn
được dán trên bảng thông cáo trước văn phòng và đọc trên loa phóng thanh nhiều
lần. Danh sách những ai được “approved” chấp thuận cho đi định cư cũng được
niêm yết. Rồi những người đó được chụp hình cầm tấm bảng tên ngày sinh trước ngực
để dán vào tấm giấy Visa để trình tại phi trường khi nhập cảnh vào nước đó. Một
tờ Visa khổ giấy 8.5x11 inch dùng nguyên cho gia đình có thể gọi là Visa tập thể.
Thí dụ như tôi ngày đi định cư Mỹ, khi tới phi trường New York không ai có căn
cước gì ráo. Nhân viên di trú chỉ nhìn vào tờ Visa đó với hình của mỗi người rồi
cấp cho mỗi người một tờ giấy nhỏ I-94 để nhập cảnh vào Mỹ.
Ở chợ có quán hủ tiếu Nam Vang của ông Tàu lai Miên
tên là Tang A Buốn, ông này đến Songkhla khai là vượt biên đi từ Phú Quốc. Vì
không thuộc diện được Mỹ chấp thuận cho đi định cư nên ông ta và gia đình đã ở
trại từ mấy năm rồi, từ trại cũ chuyển sang. Nhưng ông dường như cũng chẳng
màng đi Mỹ, ở trại bán hủ tiếu sinh sống qua ngày là được rồi!
Ban ngày trong trại cũng có lớp học dạy chữ Việt cho
các trẻ con và lớp tiếng Anh cho người lớn do Ban Giáo Dục phụ trách. Ai bệnh
hoạn đau ốm thì lên Phòng Y Tế có bác sĩ cũng là người vượt biên thăm khám, chẩn
bịnh. Nếu đau nặng thì được đưa ra ngoài bệnh viện Songkhla chữa trị. Thời gian
tôi ở đó có bác sĩ (tôi quên tên) trước 1975 là Trưởng Ty Y Tế Tỉnh Chương Thiện
coi sóc phòng y tế trại.
Khoảng 10 giờ khi xe chở thực phẩm đến đậu trước văn
phòng Ban Đại Diện thì Ban Thực Phẩm ra khiêng xuống và thông báo trên loa, kêu
các gia đình đến lấy. Chúng tôi mỗi người đều có một tấm giấy căn cước ID do
Trưởng Trại cấp, có dán hình Polaroid (hình màu chụp có liền, từ trong máy đưa
ra). Giấy này dùng để nhận thư từ, thực phẩm và trình khi đi phỏng vấn. Tấm căn
cước ID này thô sơ nhưng dùng cho tới khi có Visa do Tòa Đại Sứ Mỹ cấp.
Đến chiều là có thư đến, mọi người háo hức chờ đợi,
loa phóng thanh sẽ gọi tên người nhận lên nhận thư. Chúng tôi chờ đợi thư thân
nhân ở ngoại quốc đứng ra bảo trợ hay tìm giúp người bảo trợ, chờ đợi những tấm
Money Order gởi cho tiền bạc để xây xài trong lúc ở trại. Thư thân nhân từ VN gởi
sang rất ít không biết vì bị “mất” hay thân nhân ngại gởi. Thỉnh thoảng tôi
cũng nhận được thư của bà ngoại các con tôi từ thành Hồ gởi sang. Mỗi lần có
thư bà ngoại bày tỏ nỗi lòng thương nhớ các cháu ngoại là em rể tôi “diễn đọc”
cho cả láng trại nghe, với giọng bi ai sầu thãm, thỉnh thoảng ngưng lại chùi
chùi nước mắt, mặc dù hắn ta diễu nhưng các bà cả láng xạp xung quanh đều khóc!
Trại Songkhla đầu năm 1979 làn sóng người vượt biên
vừa đi chui vừa bán chính thức lên cao, dân số lên khoảng 3,000 người là một xã
hội VN thu nhỏ với những sinh hoạt vừa tốt vừa không tốt. Khi nhận được tiến
thân nhân gởi giúp thế nào cũng có sinh nhật, liên hoan, nhậu nhẹt, nhảy đầm, cờ
bạc. Rượu vào lời ra rồi sinh ra đánh lộn, đâm chém, ghen tương khi có ông dẫn
nhiều bà cùng vượt biên một lượt. Một lần có bà lên thưa với ông Cao Ủy Tỵ Nạn
là “My husband onion me!” (Chồng tôi nó hành tôi).
Chúng tôi đã trải qua đêm Giáng Sinh 1978 đầu tiên được
tự do ở trại cũ. Trại cũ nằm sát bờ biển, phía trên là đường lộ nên rất chật hẹp.
Dọn được một bãi đất trống, lấy ván gỗ làm một sân khấu nhỏ với hang đá bằng giấy
bao xi măng, nhành dương làm cây Noel. Đêm ấy có một linh mục người Mỹ đến làm
lễ Giáng Sinh cho đồng bào tỵ nạn trong trại. Đêm Thánh nghèo nàn đơn sơ nhất
trên thế giới nhưng trong lòng tôi hạnh phúc vô cùng vì đã tìm được tự do. Nhìn
về đất nước đã trốn thoát nhớ những đêm Giáng Sinh trước 1975 lòng tôi mang nặng
một nỗi u hoài!
Chúng tôi lại ăn được một cái Tết tuy thiếu thốn
nghèo nàn nhưng cũng vô vàn vui tươi hạnh phúc. Lúc đó đã chuyển qua trại mới
khang trang hơn. Sân khấu được thiết lập ngay trước văn phòng ban Đại Diện.
Trên sân khấu có bàn thờ tổ quốc uy nghi
với lá cờ vàng 3 sọc đỏ và bản đồ VN hình chữ S, có hoa cúc, hoa vạn thọ, lư
hương nghi ngút. Sớ táo quân được em rể tôi là Phùng Khải Tuấn (10 năm nay làm
Chủ Tịch Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Công Hòa Liên Bang Đức) tấu đọc rất
khôi hài. Đến giờ giao thừa là lễ Dâng Hương Tế Lễ với ba cụ cao niên tượng
trưng 3 miền Bắc Trung Nam giọng đọc hùng hồn dõng dạc đưa tâm tình của đồng
bào trong trại hướng về đất nước thân yêu đang đắm chìm trong ngục tù khoắc khoải.
Thời gian trong trại trôi qua rất nhanh, làn sóng
người vượt biên đổ xô đến ngày càng đông. Có ngày phải tiếp nhận 2, 3 nhóm người
từ các địa phương khác chuyển về. Càng đi đông những thảm cảnh hãi hùng càng
nhiều, nhiều ghe bị hải tặc Thái Lan cướp bóc, hãm hiếp, giết người, dù hàng
ngàn trang giấy cũng không thể nào kể hết được. Rất tội tình cho dân Việt Nam
sinh nhầm thế kỷ man rợ, vượt biên chạy trốn ra đi trong bờ thì bị bắt tù tội,
mất cửa mất nhà, tán gia bại sản. Ra khơi sóng gió, bão tố, thuyền chìm, ghe hư
máy lênh đênh đói khát! Biển yên sóng lặn thì lại gặp cướp Thái Lan hãm hiếp,
cướp bóc. Bốn mươi năm qua rồi nhưng tiếng kêu than vẫn còn nghe văng vẳng đâu
đây!
“Thuyền trôi xa về đâu ai biết
Thuyền có về ghé bến tự do
Trời cao xanh hay trời oan nghiệt
Trời có buồn hay trời chỉ làm ngơ!”
(Lời Kinh Đêm – Việt Dũng)
HỒI KÝ VƯỢT BIÊN
BÀI 14: SINH HOẠT TRONG TRẠI TỴ NẠN SONGKHLA
Bài TRINH HAO TAM
Hơn 3 tháng sống trong trại tỵ nạn Songkhla để chờ
đi định cư nước thứ ba, một số người trong ghe tôi tình nguyện tham gia công
tác trong Ban Đại Diện. Nguyễn Văn Thời bạn tôi trước là Trung Sĩ Thông Dịch
Viên Sư Đoàn 21 làm thông dịch viên cho trại. Ban thông dịch trại có đến gần chục
người với 2 ngôn ngữ là tiếng Anh và tiếng Pháp, để giúp các phái đoàn phỏng vấn
người tỵ nạn. Biên Tập Viên Cảnh Sát Nguyễn Văn Son trong ban an ninh trật tự,
hai em trẻ Chu và Tổ trong ban Thực Phẩm. Tôi giữ vai trò Chánh Văn Phòng Ban Đại
Diện lo vấn đề sổ sách, tiếp nhận, lập danh sách, lý lịch người tỵ nạn mới đến
để chuyển cho Cao Ủy Tỵ Nạn, tiếp các phái đoàn các nước đến phỏng vấn nhận người
tỵ nạn.
Lý lịch người tỵ nạn thì căn cứ theo giấy tờ họ mang
theo, hỏi họ số quân, đơn vị đóng tại đâu và nhiều câu hỏi liên quan đến ngành
nghề của họ. Mình cứ ghi hết vào hồ sơ từng gia đình rồi sưu tra đối chiếu sau.
Phái đoàn Mỹ ưu tiên chỉ nhận các nhân viên sở Mỹ, quân nhân, công chức chế độ
VNCH và những người đang có thân nhân hiện sống tại Mỹ. Nếu thân nhân sống tại
Mỹ thì tên tuổi, nghề nghiệp, địa chỉ ở đâu thì phía Mỹ sẽ liên lạc để nhờ thân
nhân ấy bảo trợ cho người tỵ nạn. Có vài trường hợp người Thái Lan hay người ở
đâu mình không biết cũng giả dạng làm ngưới tỵ nạn để mong được định cư. Họ
không nói rành tiếng Việt là mình nghi ngờ, hỏi nơi sinh sống họ trả lời ấm ớ,
đưa cho họ xem tiền VNCH nhưng che khuất số mệnh giá, họ không biết là giấy bạc
bao nhiêu là mình biết giả dạng thuyền nhân để mong định cư các nước Âu Mỹ.
Mình giao họ lại cho cảnh sát Thái Lan muốn đưa đâu thì đưa. Nhiều khi họ đút
tiền để cảnh sát Thái đưa vào trại tỵ nạn.
Những người vượt biên Mỹ không ưu tiên nhận thì đưa danh
sách cho các nước nhận nhân đạo như Canada, Úc, Pháp, Anh, Hòa Lan v.v…Sau hết
nếu không nước nào nhận thì Mỹ sẽ phỏng vấn trở lại để nhận. Diện này thì ở lại
hơi lâu 2, 3 năm là trung bình. Nhưng cứ ở trước sau gì Mỹ cũng nhận với điều
kiện không phạm kỷ luật trong trại. Có nhiều thanh niên ít học càng ở lâu càng trở
nên phá phách côn đồ như tống tiền, cướp phá trong trại. Số này rất ít, là vấn
nạn cho Ban Đại Diện cũng như đồng bào trong trại. Muốn cho họ đi định cư thì
không nước nào nhận, ở lại thì quậy phá, gây rối an nịnh trật tự. Có một người
nổi tiếng côn đồ trong trại, nhiều lần bị cảnh sát Thái giam tù vài năm đến nỗi
anh ta nói được tiếng Thái đã hành hung đánh tôi cho rằng vì tôi mà anh ta
không được phái đoàn Mỹ chấp thuận cho đi định cư. Sau đó anh ta bị bắt giam, ở
tù vài tuần được thả ra anh ta đánh luôn Đại Úy Cảnh Sát Thái là bạn tôi, lúc
đó tôi đã đi định cư Mỹ nên không biết về sau anh ta đi đâu?
Về điều hành trại thì trại thuộc cơ quan Tỵ Nạn Liên
Hiệp Quốc dưới quyền điều hành của một nhân viên chức vụ là Cao Ủy. Ông này là
chỉ huy lớn nhất của trại, giao thiệp để mượn hay mướn đất xây dựng trại, cung
cấp lương thực mỗi ngày cho trại, trả chi phí vận chuyển người lên Bangkok để
đi định cư. Nhưng vị Cao Ủy này phải coi nhiều trại nên không có mặt thường
xuyên ở trại mà giao việc điều hành trực tiếp hàng ngày cho ông Trại Trưởng là
người tỵ nạn do dân trong trại bầu lên trong một buổi đại hội trước văn phòng
trại. Thường Trại Trưởng phải cứng cỏi, nghiêm chĩnh, khéo chỉ huy nên thường
là một sĩ quan VNCH cấp bực cao. Thời gian tôi ở đó làm việc dưới quyền 2 trại
trưởng là Thiếu Tá Phạm Kim Long (?) và sau đó là linh mục Tô Đức Bạch lớn tuổi
tiết tháo nho phong như cụ Trần Văn Hương. Vui nhất là mỗi buổi sáng sớm cha Bạch
lên phát loa với một bài giáo huấn thường mở đầu bằng câu “Cám ơn Chúa đã cho
chúng ta qua một ngày bình yên…”
Những trưởng ban làm việc trong trại dân không bầu
mà do Trưởng Trại mời gọi tham gia sau khi thấy những người đó có khã năng làm
được việc. Khi mới vào trại tôi thường làm thông dịch cho ông bà mục sư Miller
mang nhu yếu phẩm vào trại cho đồng bào. Nhiều khi ông bà lái xe đưa tôi ra
ngoài tỉnh Songkhla để mua nhu yếu phẩm, tôi phụ với ông bà đem vô trại. Từ đó
anh Phạm Kim Long trại trưởng mời tôi nhận nhiệm vụ làm trưởng văn phòng, phụ
công việc điều hành trại.
Một hôm có hai người trong một ghe mới nhập trại
trong vài ngày trước lên trình báo với văn phòng vài chuyện về chuyến đi, trong
hai người có một anh trẻ hơn tôi vài tuổi dáng xanh xao ốm yếu. Anh ta giới thiệu
mình là Nguyễn Tất Nhiên tác giả nhiều bài thơ mà nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc
rất phổ biến trước 1975. Từ đó buổi tối chúng tôi hay ngồi ở quán cà phê của bà
xã anh trong trại mà nghêu ngao đàn hát những bản như “Em Hiền Như Ma Sơ”, “Hai
Năm Tình Lân Đận”, có một bài mới sáng tác sau 1975 là “Chiều Trên Đường Hồng
Thập Tự” lời và nhạc do anh đặt luôn. Nguyễn Tất Nhiên thích thơ Nguyên Sa ca tụng
Paris nên khi phái đoàn Pháp đến anh xin đi định cư nước Pháp. Khoảng 1980, 81
gì đó tôi xuống Bolsa chơi gặp anh chàng ở một quán cà phê. Sau phút giây ngạc
nhiên, mừng rỡ tôi hỏi chắc là qua Cali chơi? Nguyễn Tất Nhiên cho biết là qua ở
luôn cho vui vì Paris lạnh và buồn vì ít người Việt Nam. Hôm đó mặc dù mới sang
Mỹ anh lái xe chưa rành nhưng cũng ráng lái chiếc Datsun B210 lên căn apartment
tôi mướn ở Pomona thăm gia đình tôi. Đó là kỷ niệm với Nguyễn Tất Nhiên, con
người tài hoa, đa sầu đa cảm đa tình nhưng khó khăn khi hội nhập với cuộc sống
mới xa lạ xứ người. Chàng ta đã yên nghĩ trong Peak Family hai mươi mấy năm rồi!
HỒI KÝ VƯỢT BIÊN
BÀI 13: NHẬP TRẠI TỴ NẠN SONGKHLA
Bài TRINH HAO TAM
Một giờ sáng ngày 8 tháng 12 năm 1978 sau 3 ngày 3
đêm lênh đênh trên biển đầy sóng gió, ghe tôi 44 người đâm vào tỉnh Songkhla
Thái Lan mà cứ tưởng mình đi vào Mã Lai vì gió thổi bạt hướng. Nơi tấp vào là
căn cứ hải quân Hoàng Gia tỉnh Songkhla, chúng tôi được binh sĩ và gia đình họ
tiếp đãi cơm nước rất nồng hậu, Đến 10 giờ thì cảnh sát Thái đem xe vận tải chở
về trại tỵ nạn của người Việt cũng nằm sát bờ biển phía trước bót cảnh sát gần
một cái đầm nước mặn của thành phố Songkhla.
Thủ tục nhập trại đầu tiên là khai tên tuổi lý lịch,
xuất phát từ đâu ở VN và đi bằng ghe gì, số mấy. Số này dùng để gọi tên của
nhóm người đi trong ghe đó, ghe tôi số MH3637. Lấy lý lịch này là do Ban Đại Diện
trại tỵ nạn thực hiện phỏng vấn, sau đó photo copy ra nhiều bản để chuyển cho
Cao Ủy Tỵ Nạn thuộc Liên Hiệp Quốc và tòa đại sứ Mỹ tại Bangkok để họ cứu xét
cho đi định cư. Bất cứ người tỵ nạn nào cũng phải được nhân viên Cao Ủy Tỵ Nạn
phỏng vấn cũng như phái đoàn Mỹ sau đó. Điều kiện ưu tiên định cư Mỹ phải là
nhân viên sở Mỹ trước 1975, sĩ quan hay binh lính hay công chức chế độ VNCH,
sau đó là những người có thân nhân đang ở Mỹ thường là di tản trong biến cố
30-4-1975. Luật di trú Mỹ bắt buộc mỗi người định cư khi sang Mỹ phải có một tổ
chức từ thiện và một cá nhân bảo trợ để giúp đỡ hội nhập những ngày mới cho đỡ
bở ngỡ.
Tôi tới bờ chỉ còn một quần ngắn và một cái áo
jacket đi mưa, tất cả giấy tờ để trong buồng lái ghe đều bị gió thổi bay mất.
Thế là cứ khai đúng sự thật và chờ đợi. Khoảng mỗi tuần nhân viên Cao Ủy Tỵ Nạn
đến trại một lần, nhân viên tòa đại sứ Mỹ 2 tuần một lần. Mỗi ngày có ông bà mục
sư Miller đến mang theo đồ tiếp tế như thuốc men, quần áo, sữa bột, đồ hộp.
Trại tỵ nạn Songkhla lúc chúng tôi tới là trại cũ
chiếm bờ biển ngay phía trước bót cảnh sát. Có lẽ là chính quyền Thái Lan cũng
không tiên liệu được làn sóng người vượt biên lại ồ ạt như vậy nên không tổ chức
một khu trại đàng hoàng. Ghe người vượt biên tới cảnh sát lúc đầu bắt nhốt vào
nhà tạm giam, sau đó vì hết chỗ giam nên cho ở khu bờ biển có hàng rào kẽm gai
rào lại. Lều sạp ở đây hổn độn mạnh ai nấy cất. Đi vệ sinh thì một dãy nhà cầu
dựng trên biển bằng những cột bê tông, muốn ra phải đi trên một cây cầu gỗ rất
dài. Khi tôi tới đây trong trại có hơn 1,000 người. Mỗi ngày Cao Ủy Liên Hiệp
Quốc mướn nhà thầu tới phát gạo, bắp cải, trứng, cá và thịt heo, lâu lâu có đường,
muối, dầu ăn. Bịnh hoạn có phòng y tế do một vài bác sĩ cũng là người vượt biên
tình nguyện. Trật tự có ban an ninh trật tự do những anh quân nhân, cảnh sát
tình nguyện để canh giữ mỗi sáng khi phân phối thực phẩm hay khi phát thơ. Thư
từ bưu điện đưa đến giao cho Ban Thư Tín, tình nguyện viên trong Ban Thư Tín tới
giờ phát kêu tên trên loa cùng với số ghe để biết mà đến nhận. Thư tín ở đây rất
quan trọng vì đó là nguồn liên lạc với bên ngoài, thông báo cho thân nhân biết
mình đã đến an toàn, tin tức quê nhà vì lúc đó VN cô lập với thế giới bên
ngoài. Thư từ bưu điện phải mất một tháng từ VN mới tới Mỹ. Mỗi tuần chỉ có một
chuyến máy bay Air France ghé Tân Sơn Nhất vào chiều thứ Năm để ngừng lại
Bangkok trước khi bay đi Paris. Cuối tháng 3-1979 cũng trên chuyến bay từ Sài
Gòn này chúng tôi bay qua Paris rồi New York để đến Mỹ định cư!
Buổi trưa đầu tiên lên trại Songkhla chúng tôi không
có nơi nào để tá túc phải ở trong gian nhà tôn không vách dùng làm lớp học.
Chúng tôi nằm trên những băng gỗ dài nhỏ hẹp đong đưa vì đinh đã long nhưng
trong lòng rât vui vì mình còn sống và được đi đứng trên đất liền. Mặc dù mỗi
bước đi lạng quạng ngả nghiêng vì say đất. Thấy người ta bán thức ăn, đồ uống,
bánh trái thèm quá nên moi trong áo mưa ra 100 đô la đổi ra tiền Thái, nhớ lúc
đó 1 đô ăn 35 Bath Thái. Ra quán hủ tiếu của ông Tang A Buốn làm mỗi người một
tô hũ tiếu Nam Vang và uống cô ca thật là no bụng mát lòng! Không hạnh phúc nào
bằng, sung sướng nhất là thoát được chế độ áo vàng, không còn lo sợ khi mỗi đêm
có tiếng gõ cửa, không còn thấy màu cờ đỏ treo trên những dinh thự Sài Gòn thân
yêu trước đây.
Sau một đêm nằm trong lớp học cả bọn nhât là đám con
nít vài ba tuổi bị mưa mái tôn dột ướt loi ngoi. Sáng hôm sau có người đi ngang
hỏi muốn mua cái sạp hay không? Họ sắp đi định cư bán lại với giá 350 đô la.
Sau khi bàn tính trong gia đình em và cháu kêu bằng cậu đến 12 người vừa lớn vừa
nhỏ, chúng tôi đồng ý mua cũng lấy tiền từ trong manh áo..cơ hàn! Hôm nay Ban Đại
Diện mở kho ra cho chúng tôi lựa được mỗi người 2 bộ quần áo để có mà thay đổi.
Đã được tắm nước sạch bằng một cái vòi nước phông tên. Một cái vòi nước này
cung cấp cho 1,000 người trong trại tỵ nạn. Những vết thương trốc móng, bị rắn
cắn, ô rô xước, cây đâm được xức thuốc đỏ, dán băng keo nên thấy cũng đỡ.
Tổng kết lại chi phí của chuyến vượt biên, ngồi
trong trại tỵ nạn tôi ghi lại phần ông Lê Xâu gồm 18 người (8 người lớn, 10 con
nít) ông chi 62,796$ (đồng tiền mới, mỗi đồng bằng 500$ VNCH). Phần cánh tôi 26
người (16 người lớn, 10 con nít) tôi chi 89,318$. Tổng cộng chi phí là 152,113$
(tức khoảng 76 triệu tiền VNCH). Giá vàng ở Sài Gòn trước ngày vượt biên khoảng
1,500$ một lượng tức chi phí chuyến vượt biên khoảng 100 lượng vàng.
Giáng Sinh 1978 chúng tôi ở trại cũ và qua tháng
Giêng thì dọn sang trại mới. Trại mới do Cao Ủy Tỵ Nạn xây nhưng kinh phí chắc
là do Mỹ đài thọ hết. Trại Songkhla mới nằm miền ngoại ô vắng vẻ nhà cửa phía
Nam tỉnh lỵ Songkhla. Trong một bãi đất rộng sát bờ biển cát vàng với những hàng
dương 6 dãy nhà tôn dài rộng được dựng lên và bên trong đóng sạp gỗ dùng làm chỗ
ngủ. Còn lại phần phía trước dùng làm bếp nấu nướng. Tất cả dựng trên cát không
lót hay tráng xi măng gì hết. Phía sau là những dãy nhà cầu lợp tôn và phân rơi
xuống trong hầm tự hoại (septic tank) như đa số nhà cầu ở VN. Một số giếng nước
được đào trong khu trại nhưng sau đó vài tháng không biết các hầm nhà cầu xây
thế nào mà nước dơ từ hầm cầu ngấm vào giếng, khiến giếng nước có màu đen ngòm
và hôi thúi không dùng được. May có một số vòi phông tên dẫn từ nước thành phố
nên chúng tôi dùng tạm để nấu ăn. Có hôm giếng bớt hôi thì tắm hoặc được ra tắm
biển rồi xả lại bằng nước phông tên. Trước đây thì trại rào lại và không cho ra
biển tắm, sau khi giếng ô nhiễm thì cho ra tắm và dạo biển. Tuy nhiên vẫn là
trái cấm, rời trại phải có giấy phép của cảnh sát đóng phía ngoài trước cổng trại.
Ngoài sân này mỗi sáng có chợ họp do người Thái mang hàng đến bán như quần áo,
dày dép, xà bông, dầu gội đầu…và thực phẩm như thịt cá, trái cây rau cải để
thêm vào phần thực phẩm Cao Ủy phân phát hàng ngày thường là không đủ ăn.
Vấn đề nhà cửa nơi trại mới dư cung ứng cho số 1,000
người từ trại cũ chuyển sang. Mỗi gia đình tùy theo số người mà chiếm một diện
tích vừa đủ để ngủ. Lúc đó tôi giữ vai trò Chánh Văn Phòng Ban Đại Diện nên được
phân phối ở dãy đầu tiên gần văn phòng. Nhiệm vụ tôi là đi đón, tiếp nhận từ cảnh
sát giao, phỏng vấn, lập danh sách người vượt biên mới tới. Tiếp các phái đoàn
Cao Ủy Tỵ Nạn, phái đoàn các nước đến phỏng vấn người tỵ nạn để cho định cư. Nhận
văn thơ, điện thoại thông báo ngày người tỵ nạn lên đường…Rất bận rộn nhưng
cũng rất vui vì có dịp phục vụ đồng hương cùng hoàn cảnh ra đi.
HỒI KÝ VƯỢT BIÊN
BÀI 12: TỚI BẾN VINH QUANG!
Bài TRINH HAO TAM
Mười hai giờ khuya đêm thứ ba trên biển tức rạng
ngày 8-12-1978 trong lúc Thời đang lái thì nó kêu vực tôi dậy: “Thức dậy coi
Tâm ơi, đèn nhiều quá?”. Tôi lồm cồm ngội dậy nhìn trước mũi ghe thấy nhiều ánh
đèn chi chít ở rất xa. Đèn không tập trung ở một chỗ mà rải rác nhiều nơi ở
chân trời vì rât xa nên thấy nhấp nháy. Tôi nói; “Một thành phố nào đó của Mã
Lai chắc là Kota Baru. Mầy cứ tiến vô đó nhưng nhớ chạy chầm chậm dò đường sợ gặp
đá ngầm gần bờ biển!” Hướng chúng tôi đi canh theo la bàn là vùng biển phía Bắc
Mã Lai để tránh hải tặc Thái Lan.
Nửa giờ sau đó dãy ánh đèn gần hơn, tôi có thể nhìn
thấy ngọn đèn đỏ trên tháp cao nhất đó là đèn hướng dẫn không lưu của phi trường.
Dưới ánh sáng lờ mờ của màn đêm tôi nhận ra một cái hòn nằm ở phía trước thành
phố. Đối chiếu với bản đồ thì bờ biển Kota Baru không có cái hòn như vậy. Vậy
đây là đâu, thành phố nào? Lúc đó tôi đã thông báo xuống dưới hầm là sắp tới bờ,
nhiều người bò lên boong tàu để nhìn. Tôi nhờ ông Lê Xâu cầm cái đèn pha rọi về
phía trước để xem trên đường tiến vào bờ có đá hay không? Đèn này cũng như đèn
để ở cabin rọi la bàn còn cháy được nhờ một bình ắc quy riêng để trong cabin.
Hai mươi phút sau đó ghe chúng tôi đi ngang qua cái
hòn nằm bên phía trái ghe. Đèn thành phố càng gần hơn nữa, tôi nhìn thấy những
dãy nhà lầu mà trên những khung cửa sổ còn đốt đèn sáng. Tôi nói Thời bớt ga đi
nhưng sóng đưa vô quá mạnh khiến ghe chạy ào ào vô bờ. Rồi một tiếng “xạt” ghe
đụng đáy cát, mọi người trên boong chúi nhủi về phía trước. Ông Lê Xâu té quăng
đèn pha xuống biển! Thằng Sáu Mập dưới hầm lú đầu lên hỏi “Chìm hả? Ghe chìm hả!”.
Tôi quát “Chìm gì, tới rồi!”.
Bãi cát với những làn sóng sủi bọt hiện ra trước mắt.
Mắc cạn bị sóng đánh ghe lắc qua lắc lại kèm theo các tiếng “Xạt, xạt” đồ đạc
trên cabin như la bàn, bình ắc quy ngã lăn tứ tung. Tôi chạy ra boong ghe cầm
cái sào tre dài thọc xuống biển thấy cạn sịt. Tôi kêu Thời nhảy xuống. Thời là
người đầu tiên nhảy xuống nước. Thời mập nhảy xuống đụng cát mạnh nên trặt
chân, la lên một tiếng đau đớn và từ đó đi cà nhắc để lên bãi.
Tôi nhảy xuống kế tiếp, rồi từ đó người này đỡ người
kia lần lượt rời ghe lên hết trên bờ. Qúa vui mừng háo hức vì tới giờ phút này
mới biết mình còn sống. Tôi kêu mọi người lấy đồ lên hết, đừng để quên một thứ
gì. Chúng tôi tập trung một đám quây quần nhau nằm dài trên bãi cát, lúc đó trời
lại lất phất mưa, ai có thứ gì thì lấy ra che, nhiều người đành chịu ướt. Sau 3
ngày đêm lội rừng sình lầy, rồi 3 ngày đêm trên biển sóng gió, người chúng tôi
ai nấy đều bùn sình dơ dáy nhưng nhờ nước biển khi lội lên đã rữa sạch được phần
nào. Mấy hôm nay thiếu nước bây giờ có mưa lại được uống chút nước mưa ngọt
ngào.
Tôi và Thời dẫn nhau đi vào trong phía các dãy nhà lầu
đang thắp đèn sáng, không một bóng người vì bây giờ 2, 3 giờ sáng. Thấy các bảng
ngoài sân toàn là ghi chữ như con lăng quăn tôi cứ nghĩ đây là Mã Lai nhưng khi
tới trước dãy nhà thấy treo tấm hình lớn của vua Thái Lan, chúng tôi mới biết
là đất Thái Lan. Rồi thấy một tấm bia lớn bằng hai thứ tiếng, trong đó đọc được
“Thai Royal Navy – Songkhla Division” mới biết đây là thành phố Songkhla nằm ở
cực Nam Thái Lan gần biên giới Mã Lai. Không gặp ai, đi lòng vòng trong căn cứ
hải quân nửa đêm với quần áo dơ dáy như hai đặc công sợ bị an ninh canh gác bắn
nên chúng tôi dẫn nhau về phía ghe mình đậu.
Khoảng 4 giờ sáng có một thanh niên cao ốm dẫn một
đàn bò đi dọc theo bờ biển, khi thấy đám người chúng tôi đang đêm lại ngồi lù
lù dưới bờ biển, thanh niên này dắt đàn bò bỏ chạy. Một lúc sau nhiều người đàn
bà Thái từ dãy nhà căn cứ hải quân túa ra đi về phía chúng tôi hỏi thăm ríu
rít. Rồi họ trở vào mang ra cho đồ ăn thức uống và sữa cho mấy đứa con nít. Các
con tôi thấy mấy bọc bánh tay run run xin họ. Sau 3 năm sống dưới chế độ tâm thần
đây là lần đầu tiên chúng tôi thấy lại “đồ Mỹ” bơ thừa sữa cặn của đế quốc “giãy
chết”! Thấy lại tình người dù khác dân tộc màu da nhưng họ có lòng nhân đạo
thương yêu đồng loại trong khi người cùng một nước với chúng tôi đối xử với
nhau còn thua súc vật!
Rồi mấy anh lính hải quân ra, họ khiêng theo một nồi
canh dưa cải chua nấu với sườn heo còn nóng hỗi, một nồi cơm nóng còn bốc khói.
Có lẽ đây là thức ăn từ “nhà bàn” trong căn cứ hải quân cho buổi điểm tâm của
lính sáng nay. Chưa bao giờ chúng tôi được thiết đãi một bữa cơm ngon như vậy.
Môt anh lính biết chút tiếng Anh nói với chúng tôi rằng chút nữa cảnh sát tỉnh
Songkhla sẽ đem xe ra chở chúng tôi về trại tỵ nạn nằm cách đây khoảng 5 km.
Tôi viết một câu vào giấy nhờ anh lính ra bưu điện đánh điện tín qua Pháp cho
chú tôi hay là chúng tôi đã “có chuyến du lịch thành công” để chú tôi đánh về
VN cho ba má tôi hay vì đi cả tuần nay chắc ở nhà ngày đêm cầu nguyện và mong
tin. Tôi lấy trong áo mưa có hai lớp tờ giấy 5 đô la để nhờ anh đánh điện tín
giùm. Khoảng 10 giờ cảnh sát đem xe vân tải ra chở chúng tôi về trại tỵ nạn
Songkhla cũng nằm cạnh bờ biển. Ở đó trải qua một mùa Giáng Sinh đầu tiên thật
vui tuy khó khăn thiếu thốn nhưng được tự do, tương lai rộng mở, quyền con người
được tôn trọng.
Từ gian nan nguy khốn, cận kề cái chết chúng tôi may
mắn được tiến lần sang sự sống. Từ thất bại lúc ban đầu bước đến thành công vào
kết thúc. Thật ra chúng tôi không tài giỏi gì mà tât cả nhờ ơn trên che chở phù
hộ. Tưởng nhớ và xót thương cho hàng trăm ngàn người đã bỏ thân xác ngoài biển
cả. Tôi cầu nguyện cho họ và cầu nguyện cho những ai đã gây ra thảm cảnh nói
trên. Tôi nghĩ rằng họ đã ăn năn hối cải và rất cần được tha thứ để sau này
vong linh được siêu thoát, con cái được nhờ. Hãy tha thứ và cầu nguyện cho họ.
HỒI KÝ VƯỢT BIÊN
BÀI 11: GIỮA HAI LẰN RANH SINH TỬ TRÊN BIỂN
Bài và hình: TRINH HAO TAM
Không hiểu làm sao ghe lại chạy ngược vào bờ? Lẽ ra
trước mũi ghe phải là biển rộng mênh mông với chân trời mù xa tít, đằng này trước
mũi ghe là rừng U Minh cây dày đặc! Tôi giành tay lái rú ga lên thì ghe lại
quay một vòng tròn 360 độ như chong chóng xoay. Tôi sợ hệ thống điều khiển bánh
lái hư như đứt hoặc kẹt dây xích cáp, kêu Thời ra phía sau bánh lái xem trong
lúc tôi xoay vòng tay lái. Thời nói vẫn hoạt động bình thường, không có vướng
hoặc kẹt đồ vật nào hết. Tôi nghĩ là ghe mắc cạn, chân vịt và bánh lái nằm dưới
lớp bùn sình dưới đáy biển. Cùng lúc đó lại có hai ghe thả lưới cào chạy tới mà
ghe tôi lại không có bảng số, không treo cờ “tổ quốc”. Tôi đem lon nước sơn định
vẽ số đăng bộ 3637 nhưng chưa kịp vẽ! Nếu họ nghi ngờ là ghe vượt biên mà tôi lại
mắc cạn ở đây thì chỉ có nước chết! Tôi tống ga lên, sình non phía sau lái nổi
lên cuồn cuộn và may mắn thay ghe lại vọt đi được! Nghĩa là ghe bị mắc cạn vì
sình non.
Tôi xem lại la bàn để trước mặt và đưa ghe tiến về
hướng Tây có chữ W 270 độ rồi từ đó băng băng đi ra. Hai ghe cào đi cập theo bờ,
nếu có rượt, rượt cũng không kịp. Sau khi bỏ họ khá xa, tôi trở lại vận tốc khoảng
nửa ga, không dám chạy nhanh vì sợ máy hư. Nếu là tài công có kinh nghiệm bị mắc
cạn như vậy là chuyện bình thường nhưng đối với tôi và Thời trong hoàn cảnh này
thật là lên ruột!
Trời bắt đầu mưa lất phất và u ám mây đen. Phía Bắc
nằm cạnh bờ rừng là hòn Đá Bạc chỉ thấy tảng đá lớn màu trắng có lẽ do phân
chim. Theo dự trù chúng tôi sẽ đi chếch lên theo hướng Tây Bắc để tránh 2 hòn,
hòn Chuối và hòn Buông nằm cách bờ 17 hải lý vì sợ có công an biên phòng hay hải
quân đóng trên đó. Nhưng khi lái theo hướng này thì sóng đánh ngang dữ dội, mấy
lần ướt cả boong tàu, vì để thông gió sợ dưới hầm ngộp nên không có đậy nấp hầm,
khiến nước rớt xuống làm những người dưới đó ướt loi ngoi. Sau đó tôi phải
nương theo chiều sóng gió mà đi theo hướng Tây Nam. Vì sóng to gió lớn, ghe lại
nhỏ chao đảo lung tung nên trên la bàn chúng tôi không giữ được môt phương độ
nhất định nào. Sau nhiều lần bị sóng phủ ngang, đại úy Cảnh Sát Quốc Gia Nguyễn
Hồng Son nghiên cứu thấy rằng nếu đi trong khoảng 2 con số 210 và 240 thì an
toàn, ghe xuôi theo sóng gió, không bị sóng đánh ngang.
Đến 10 giờ sáng ghe chúng tôi đi ngang qua Hòn Buông
nằm bên trái và cách nó rất gần chừng 2 km, thấy có vài căn nhà tôn có lẽ là đồn
lính. Dưới cầu tàu bằng ván thô sơ chỉ vài chiếc ghe nhỏ không đáng ngại. Tuy
chúng không ra bắt mình được nhưng họ có đại liên hay trọng pháo có thể bắn ra,
trong khi ghe mình rất khã nghi vì không bảng số, không treo cờ, giống như một
ghe lưu thông bất hợp pháp!
Lúc đó từ hướng ngược lại có một tàu vỏ sắt treo cờ
đỏ sao vàng chạy đến, có lẽ chở hàng hóa gì đó, tôi nghị là chạy nội địa vì tàu
nhỏ, lớp sơn cũ kỹ, chắc là từ Sài Gòn đi Rạch Giá thôi chứ không có qua tới
Bangkok. Ngang qua chúng tôi cũng không thấy ai ra dòm hay vẫy tay chào!
Qua khỏi hai hòn thì sự che gió Đông Bắc của bán đảo
Cà Mau không còn hữu hiệu nữa nên sóng gió càng mãnh liệt hơn. Tôi đoán chừng
là cấp 7, cấp 8, trời đen tối và mưa lất phất. Từng đợt sóng màu xanh đen xô tới
rượt theo ghe tôi. Tôi phải giữ ga cầm chừng, chạy bằng với vận tốc sóng và phải
nương theo hướng sóng mà đi theo. Lệch một chút là sóng đánh ngang phủ trên mặt
nấp hầm! Khi nằm dưới đáy của đợt sóng, nhìn ra thì bốn bề ghe tôi là những bức
tường nước! Khi con sóng đưa ghe lên là chúng tôi cất cánh như phi cơ, chỉ thấy
toàn bầu trời đen! Trước khi đi, ra bãi sau Vũng Tàu cái nhìn những đợt sóng đầu
bạc cao không tới một thước, tôi đã lo sợ. Hôm nay sóng cao bằng một tòa nhà 2
tầng 7, 8 mét, có sợ cũng không xong, có tránh cũng không được. Đã leo lên lưng
cọp là phải cỡi!
Vài người say sóng bắt đầu ói mữa ngay tại hầm tàu
nhưng nhờ có đem theo mấy kí lô bao ny long nên cứ cho vào đó rồi liệng ra
ngoài. Vài người chịu sóng được thì nhấm nháp bánh mì khô, thịt chà bông, kẹo,
củ sắn, cam chanh. Trên buồng lái cabin, bọn tôi 4 người gồm Thời, Son, Tổ và
tôi thay phiên nhau lái. Vợ con chúng tôi cũng nằm la liệt trên sạp của cabin.
Con gái út tôi 2 tuổi nắm tóc mẹ nó đòi ăn, đưa nó hộp sữa đặc để cho nó ngậm
mà nút. Nửa giờ sau nó đau bụng tiêu chảy lênh láng trên sạp, hóa ra hộp sữa
quá hạn từ lâu, bên trong sữa có màu nâu sẩm. Tôi phải ra bên ngoài múc nước biển
mà rữa sạp. Nước lại qua khe gỗ lọt xuống hầm, khiến nhiều người nằm dưới đó
kêu la oai oái!
Đêm đầu tiên trên biển cả khoảng 12 giờ khuya, thấy
rất nhiều đèn phía trước mặt. Chúng tôi chớp tắt đèn theo tín hiệu SOS và một
con tàu lớn đèn đuốc sáng trưng pha lại nhưng tôi không hiểu được gì hết! Tôi
chạy theo nhưng tàu đó vọt mất bỏ lại chúng tôi phía sau.
Ngày thứ nhì trên biển là ngày 6-12-1978, thời tiết
không thay đổi mà còn có vẻ tàn tệ hơn. Trời vẫn mưa lất phất, bầu trời đầy mây
đen không một chút ánh nắng, từng đợt sóng cuồn cuộn rượt theo ghe tôi. Tiếng
máy vẫn nổ đều đặn và ghe tôi sau hai ngày nhảy sóng vẫn có vẻ vững vàng. Hai lần
người lái mệt lã ngủ quên, ghe đi trật hướng, sóng đánh ngang phủ ghe, đánh lên
cabin khiến miếng mica chắn gió bay mất cuốn theo chiếc quần dài của tôi để
trên bệ, trong đó có cái ví với giấy tờ tùy thân. Cơn sóng phủ ghe cũng khiến
máy đang nổ bổng giảm vòng quay RPM, tôi sợ nó tắt luôn nhưng may mắn làm sao một
hồi khục khặc nó cũng nổ trở lại. Từ đó một người lái và một người canh chừng!
Vì nước tạt vào nên bộ phận phát điện dưới hầm máy
hư hết không hoạt động được. Ngày đầu cái bôm thiết giáp M113 bôm nước lườn ra
ngon lành bây giờ đành chịu.Bôm cọ cũng nghẹt vì rác lẫn trong nước dưới lườn
chạy vào bôm. Nước vô lườn khoảng 2 tấc phải múc vào cái nồi gang, mang lên
boong tàu đổ ra ngoài.
Ngày thứ nhì trôi qua đầy sóng gió, nước đã uống hết
gần nửa thùng, bao gạo để phía sau bị nước phủ ngấm nở ra tòe loe. Có nấu cũng
không nấu được vì ghe lắc lư nhồi sốc, nhưng cũng không ai ăn gì được mà chỉ nằm
mơ màng thiêm thiếp. Khi cận kề cái chết, nằm giữa hai lằn sinh tử con người dường
như phó thác cho Thương Đế, không còn biết lo sợ gì cả, tới đâu thì tới!
Sáng ngày thứ ba trên biển 7-12-1978 lại đến, sóng
gió giảm dần nhưng đất liền vẫn không thấy. Thằng cháu lên hỏi “Cậu Ba nói thiệt
đi, chừng nào tới?” Tôi trả lời “Sắp tới rồi, mình đi đúng hướng, thời tiết đỡ
hơn, đừng lo thế nào cũng tới!” Nói là nói cho nó an tâm nhưng trong lòng tôi vẫn
lo lắng!
