KÝ SỰ DU LỊCH

ĐƯỜNG ĐẾN VIENNA THỦ ĐÔ ÁO QUỐC

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Chúng tôi rời khách sạn Holiday Inn ở Passau là thành phố có 3 sông giao nhau gần biên giới Đức-Áo lúc 7 giờ 30. Buổi sáng mùa thu trời u ám nhiều mây, Passau vẫn còn đang ngáy ngủ chỉ có mấy cụ già trong áo măng tô ra phố uống cà phê và đi chợ trời mua rau cải, trái cây. Xe chúng tôi qua cầu trên sông Donau tức là sông Danube viết theo tiếng Đức, từ giã những nóc giáo đường đang mập mờ trong sương phủ để nhập vào xa lộ A8 đi về hướng đông là hướng các thành phố Linz và Wien (tiếng Anh là Vienna). Con đường có ba làn xe mỗi chiều mặc dù là xa lộ xuyên Âu Châu và xe lưu thông cũng ít. Tốc độ trên xa lộ Đức không giới hạn có những xe BMW hay Mercedes phóng đến 180 cây số giờ (113 mile giờ) nhưng xe buýt chỉ chạy được 100 cây số giờ thôi và tài xế Đức rất kỷ luật họ lái xe rất thong thả, an toàn. Anh chàng tài xế xe chúng tôi tên Manfred người Đức gốc Ba Lan thỉnh thoảng còn dùng micro để giải thích những di tích lịch sử dọc hai bên đường và kể những chuyện tiếu lâm. Mỗi khi bắt đầu câu chuyện anh ta mở lời bằng hai tiếng “À zô” cũng như Nhật là “À no” và Mỹ là “Hmm”. Anh ta ghiền thuốc lá và chỉ phì phèo thuốc lá mỗi hai tiếng đồng hồ khi ghé những trạm xăng có quán cà phê cho chúng tôi đi nhà vệ sinh và xuống xe cho thư giãn. Nhà vệ sinh sử dụng phải trả tiền là 50 xu tiền Euro nhưng nhiều nơi nếu du khách mua đồ hay ăn uống, 50 xu này sẽ được trừ ra.

Nửa giờ sau tài xế thông báo đến biên giới Áo quốc. Trạm biên giới có những dãy nhà vắng vẻ treo cờ Đức và Áo và để cho nhân viên quan thuế qua lại từ bên này qua bên kia xa lộ, họ xây cây cầu vượt có mái che như dãy nhà phía bên trên xa lộ. Xe buýt chúng tôi không phải dừng lại mà cứ vọt qua, chỉ những xe vận tải hàng hóa lớn phải đậu lại mà thôi. Nước Áo có 8.2 triệu dân, ngôn ngữ cũng nói tiếng Đức nhưng nghe nói là tiếng Đức cổ, đúng và hay hơn tiếng Đức dùng bên Đức. Áo cũng nằm trong Liên Hiệp Âu Châu (Europe Union) nên cũng dùng tiền tệ là đồng Euro.

Phong cảnh trong nước Áo cũng giống như bên Đức, những đồng ruộng thoai thoải trồng cải mù tạt (mustard) vàng mượt cả cánh đồng. Những cánh rừng nho nhỏ cây cối um tùm rậm rạp nằm rải rác trên những sườn đồi. Những dòng sông lặng lờ chảy qua những ngôi làng lúc nào cũng có ngôi nhà thờ tháp cao ở giữa nhưng không thấy bóng người. Điều làm tôi ngạc nhiên là Âu Châu dân chúng sống thưa thớt trái với Trung Quốc thành phố nào cũng cả chục triệu dân, nơi nào người cũng đông di chuyển như những đoàn quân diễn tập. Đường chúng tôi đang đi nằm về miền bắc nước Áo nằm trong thung lũng sông Danube và con đường song song với dòng sông Danube chảy từ tây sang đông. Miền nam nước Áo là vùng núi Alps cao ngất có nhiều ao hồ mùa đông tuyết phủ nơi có thành phố núi Graz và Salzburg là quê hương của nhà soạn nhạc Mozart cũng là nơi quay những cảnh trong phim “The Sound of Music”.

Tài xế Manfred cho biết sắp sửa đi ngang qua một nhà dòng nơi đây làm rượu bia rất danh tiếng. Đầu tiên các tu sĩ cất bia để nhà dòng uống nhưng sau đó vì bia ngon nổi tiếng nên các thày dòng bán ra thị trường gây qũy cho tu viện. Ngôi nhà dòng xây trên đồi trông như một lâu đài cổ. Anh ta có nói tên nhưng tiếng Đức tôi không ghi lại được. Chúng tôi ngang qua phía nam của thành phố Linz là một thành phố lớn từng là cố đô nước Áo. Từ đây xa lộ đổi thành A1 và hai giờ sau đó chúng tôi đến ngoại ô thủ đô Vienna mà người địa phương gọi là Wien.

                                                                   Thành phố Vienna

 Vienna là thủ đô của Áo quốc đồng thời cũng là một trong 9 tỉnh bang của Áo, dân số 1.6 triệu (2.2 triệu nếu tính luôn ngoại thành) so với cả nước là 8.2 triệu. Là thành phố lớn nhất cũng là trung tâm văn hóa, chính trị của nước Áo. Thành phố được chia là 23 quận nằm trong 4 khu vực khác nhau. Khu trung tâm thành phố quận 1 là khu phố cổ, nơi đây chứa nhiều di tích lịch sử nhất như các nhà thờ, hoàng cung và con đường vòng đai nổi tiếng Ringstrasse bao quanh khu phố cổ. Đại lộ vòng đai (Ringstrasse) được xây trên khu đất ngày xưa là tường thành thời trung cổ bảo vệ cho thành phố cổ Vienna. Vào trước ngày Giáng Sinh năm 1857 hoàng đế Franz Josef I ra lệnh phá bỏ tường thành để xây đại lộ hoàng cung như vinh danh triều đại huy hoàng Habsburg nhưng khi công trình hoàn thành năm 1890 thì triều đại Habsburg đã chấm dứt! Ngày nay đại lộ vòng đai của Vienna trông đẹp hơn rất nhiều so với thời kỳ đế chế Habsburg suy vong. Trên con đường này du khách có dịp chiêm ngưỡng tất cả 12 kiến trúc công cộng to lớn như Kịch Viện Quốc Gia (State Opera House), Tòa Thị Chính, Toà Nhà Chứng Khoán (Stock Exchange), Trường Đại Học, Hí Viện (Burgtheater), tòa Nhà Quốc Hội (Parliament) và hai Viện Bảo Tàng. Quận 1 không chỉ là trung tâm lịch sử, văn hóa của thành phố mà còn là nơi thanh lịch, vật giá đắt nhất với những khu mua sắm sang trọng, những khách sạn đắt tiền và những nhà hàng với thực đơn nhiều nước trên thế giới. Sông Danube không chảy ngang quận 1 mà chỉ có một nhánh nhỏ của nó là Dunaukanal chảy qua mà thôi. Do đó ngồi du thuyền trên sông Danube ở Vienna khung cảnh hai bên bờ sông chỉ là những nhà cửa, phố xá bình thường không nguy nga hoành tráng như ở Budapest thủ đô của Hung mà chúng tôi sẽ đến chiều nay.

Về khía cạnh lịch sử, thành phố Vienna thành lập từ năm 500 BC, nguyên thủy là vùng định cư Celtic. Năm 15 BC là tỉnh tiền đồn của đế quốc La Mã chống lại các bộ lạc người Đức ở phía Bắc. Thời Trung Cổ là đế đô của triều đại Babenburg bị quân Ottoman Thổ Nhĩ Kỳ xăm lăng vào thế kỷ 16 – 17. Đến năm 1805 là thủ đô của đế quốc Áo. Sau Đệ Nhất Thế Chiến 1918 là thủ đô của Đệ Nhất Cộng Hòa Áo. Áo bị Đức chiếm năm 1938 khai mào cho Đệ Nhị Thế Chiến và sau khi Đức đầu hàng, chiến tranh kết thúc chính quyền Áo tái lập ngày 27-04-1945. Sau 1945 Áo giữ thế trung lập. Sau chiến tranh lạnh kết thúc Vienna liên kết nhiều với các nước Đông Âu. Dân số Vienna 1 phần 3 có gốc Slavic hay Hung Gia Lợi, 50% theo đạo Thiên Chúa Giáo La Mã và 8% theo đạo Hồi.

Xe chúng tôi từ hướng Tây đi vào vùng ngoại ô thành phố bằng đại lộ Wiener-Bundesstrasse, con đường chạy cập theo con sông nhỏ chảy vào khu phố cổ quận 1. Xe đậu lại ở khu hoàng cung mùa hè Schonbrunn Palace để chúng tôi thăm viếng chụp hình cũng như đón bà hướng dẫn viên du lịch địa phương Vienna. Bà cũng nói tiếng Đức, người mảnh mai trên 60 tuổi, bà có nhiệm vụ hướng dẫn đoàn chúng tôi trong khi tham quan ngắm cảnh ở thành phố Vienna. Chúng tôi đến đây lúc 10 giờ, du khách rất đông phải sắp hàng để mua vé. Điểm đặc biệt của cung điện này là hoàng đế nước Pháp Nã Phá Luân (Napoléon) đã từng ngự trị nơi đây.

Trịnh Hảo Tâm trước lâu đài Belvedere xây 1721 ở Vienna

Cung điện mùa hè Schonbrunn Palace sơn màu vàng hoàn tất năm 1700 dưới triều vua Leopold I bởi kiến trúc sư chuyên xây hoàng cung là Johann Fischer von Erlach. Hoàng cung được nới rộng dưới triều nữ hoàng Áo Maria Theresia và thời ấy có đến 2,000 căn phòng, có nhà nguyện và rạp hát riêng cũng như sở thú thành lập năm 1752 đuợc xem là sở thú đầu tiên trên thế giới. Nã Phá Luân sống tại đây từ 1806 đến 1809 và vua Francis Joseph I chào đời tại đây năm 1830 cũng như sống những năm cuối đời tại cung điện này. Cung điện được triều đại Habsburg dùng làm nơi nghỉ mát trong những tháng hè.

Tại sao hoàng đế nước Pháp là Nã Phá Luân lại sống trong hoàng cung nước Áo? Lật lại những trang sử Pháp thì được biết Nã Phá Luân có tên là Napoléon Bonaparte sinh năm 1769 tại đảo Corse ở miền Nam nước Pháp. Ông tốt nghiệp trường Quân Sự Hoàng Gia Pháp với chức vụ thiếu úy. Tham gia vào cuộc Cách Mạng Pháp năm 1789, vốn là một sĩ quan thông minh tài giỏi, ông từng lập chiến công với trận đánh ở quân cảng Toulon nằm ở miền Nam nước Pháp vẫn còn bị quân bảo hoàng và quân Anh chiếm đóng. Giải phóng được Toulon ông được thăng chuẩn tướng. Sau đó ông dẹp được bạo loạn tại Paris năm 1795 do những thành phần bảo hoàng gây rối và kể từ đó đường công danh của ông rộng mở.

Cách mạng Pháp làm chấn động cả Âu Châu, các thế lực phong kiến châu Âu liên kết để tấn công nước Pháp. Năm 1796 các nước Anh, Nga, Áo liên kết với nhau tập trung tấn công nước Pháp. Chính phủ Pháp phái 4 đạo quân ra chận đánh và Nã Phá Luân được bổ nhiệm làm tư lệnh đạo quân thứ 4 đánh sang nước Ý để ngăn chận quân Áo. Chỉ trong một thời gian ngắn ông đánh tan quân Áo tại Ý và tiến quân vào lãnh thổ nước Áo tới sát kinh đô Vienna làm Áo phải ký hiệp định đình chiến. Sau đó để ngăn chận sự bành trướng của nước Anh  khi nước này đem quân từ Ai Cập tiến sang Ấn Độ, Nã Phá Luân được cử làm tư lệnh đoàn quân Đông chinh đã nhanh chóng đánh chiếm Ai Cập. Nhưng tại châu Âu tình hình chuyển biến bất lợi cho Pháp, quân Pháp bị đánh bại trên các chiến trường, các vùng đất tại Ý đều bị mất. Nã Phá Luân quyết định phải trở về Pháp.

Năm 1800 Nã Phá Luân thân chinh cầm quân vượt dãy núi Alps sang Ý đánh đoàn quân Áo tan tác tại trận Marengo. Sau thất bại đó liên quân Anh, Áo, Nga phải ký hòa ước Amiens trả lại Pháp những thuộc địa của Pháp trước kia. Ông đánh bại những kẻ thù của Pháp nên đầu năm 1804 ông tự thăng làm hoàng đế nước Pháp lấy hiệu là Napoléon Đệ Nhất. Năm 1806 nước Anh không cam chịu thất bại đã thành lập một liên minh mới chống Pháp nhưng đã bị Nã Phá Luân đánh bại tại Austerlitz. Thừa thắng ông chiếm luôn kinh đô Vienna của Áo và Áo phải gả công chúa Marie Louise cho Nã Phá Luân để cầu hòa. Đó là lý do tại sao Nã Phá Luân lại sinh sống trong cung điện Schonbrunn của hoàng gia Áo. Sau đó ông còn đánh nước Phổ (nước Đức ngày nay) và chiếm Berlin làm Nga và Phổ phải ký hiệp ước cầu hòa cử ông làm “bảo hộ liên bang sông Rhein” tức có quyền điều binh trong một vùng rộng lớn của nước Phổ.

Thời kỳ đầu những năm 1800 Nã Phá Luân được xem như là hoàng đế cả một vùng Tây Âu, ông mang danh hiệu vua nước Ý và phong người em mình là Louis Bonaparte làm vua Hòa Lan, người anh là Joseph Bonaparte được phong làm vua Napoli. Trong thời gian này ông ra lịnh phong tỏa kinh tế đối với nước Anh. Năm 1810 lợi dụng lúc hoàng gia Tây Ban Nha rối loạn, Nã Phá Luân đưa 30 vạn quân chiếm Tây Ban Nha và cử anh mình là Joseph làm quốc vương Tây Ban Nha.

Chu kỳ của tạo hóa theo thuyết âm dương, trong dương đã có nhân âm và ngược lại, những gì lên đến hồi cực thịnh là bắt đầu giai đoạn suy vong. Thấy Nga không tuân thủ lệnh cấm vận mà vẫn còn giao thương với Anh, năm 1812 Nã Phá Luân chỉ huy 61 vạn quân tiến đánh nước Nga. Quân Pháp mau chóng chiếm được thành Kremlin ở thủ đô Moskva nhưng chỉ thành không nhà trống vì quân Nga đã rút lui để bảo toàn lực lượng. Trong 5 tháng đóng quân tại Nga vì thời tiết giá lạnh, lương thực khó khăn tiếp tế nhiều lần ông đề nghị cầu hòa với Nga hoàng Aleksander I nhưng không được đáp ứng. Cuối cùng Napoléon buộc phải hạ lệnh rút quân khỏi Nga. Trên đường rút quân, quân Pháp bị quân Nga truy kích quyết liệt nên bị thiệt hại nặng nề. Khi ra khỏi lãnh thổ nuớc Nga, trong tay Napoléon chỉ còn hai vạn bảy nghìn quân.

Sau khi quân Pháp thất trận, trên toàn châu Âu các nước đã liên kết với nhau để chống lại Napoléon. Không khí chống Pháp nổi lên khắp nơi, năm 1814 liên quân Anh, Nga, Áo, Phổ và quân Pháp đánh nhau dữ dội tại Leipzig. Quân Pháp bại trận. Thừa thắng liên quân đã tấn công chiếm thủ đô Paris. Napoléon phải thoái vị và bị đày ra đảo Elba một hòn đảo nhỏ ở Địa Trung Hải. Triều đình phong kiến Bourbon trở về nước Pháp bắt đầu chiếm lại đất đai đã bị mất trong cuộc cách mạng.

Một buổi tối tháng 3 năm 1815 Nã Phá Luân từ đảo Elba bí mật trở về Lyon. Triều đình Bourbon phái nhiều quân đoàn đến đánh nhưng tất cả đều hô to “Hoàng đế vạn tuế” rồi chạy theo ông. Ông trở lại ngôi vị hoàng đế mà không tốn một viên đạn nào! Tin tức Nã Phá Luân quay trở về khiến các nước châu Âu hốt hoảng, họ vội vàng liên minh với nhau kéo quân từ bốn phương tám hướng đổ về nước Pháp. Nã Phá Luân chỉ huy quân Pháp đánh bại nhiều cánh của liên quân tại Bỉ. Cuối cùng tháng 6 năm 1815, trong trận chiến tại Waterloo, quân Pháp bại trận trước liên quân Anh, Hoà Lan và Phổ, Nã Phá Luân buồn bã kéo quân trở về Paris, lần thứ hai ông bị buộc thoái vị và bị đày ra đảo Saint Helena tại đây ông đã sống cho đến năm 1821. Ngày 5-5-1821 vị hoàng đế Pháp một thời bá chủ châu Âu Napoléon I qua đời. Đến năm 1840 chính phủ Pháp đưa thi hài ông trở về Paris.

                                                                Đường phố Vienna

KÝ SỰ DU LỊCH

VIẾNG CHỢ TRỜI “BỐN CON HỔ” Ở BUDAPEST

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Theo báo Người Việt số ngày 2-9-12 chợ trời “Tứ Hổ” ở Hungary đứng trước nguy cơ bị chính quyền đóng cửa vì là nơi “hội tụ của các băng đảng tội phạm và làm ăn phi pháp”. Cũng theo báo Người Việt: “Tin này khiến hàng chục ngàn thương nhân Việt Nam đang sinh sống tại Hungary cũng như người cung cấp hàng hóa từ Việt Nam lo lắng. Chợ trời Tứ Hổ đóng cửa sẽ khiến họ mất đi nguồn lợi tức đáng kể. Ðó là chưa kể việc họ lo lắng không biết phải làm việc gì để sinh nhai trong thời gian tới”.

Để độc giả biết qua khu chợ trời nói trên sinh hoạt buôn bán ra sao, xin đăng bài phóng sự viếng chợ trời “Tứ Hổ” ở Budapest thủ đô Hung Gia Lợi (Hungary) của tác giả cách vài năm, thiết nghĩ ngày nay cũng không thay đổi bao nhiêu:

Đi đến đâu nơi xứ người tôi cũng muốn tìm đến khu thương mại VN để thăm dân cho biết sự tình, xem đồng hương làm ăn sinh sống ra sao? Môi trường, hoàn cảnh sinh hoạt của đồng bào mỗi nơi khác nhau nên tâm tư hoài bảo của người Việt mỗi xứ mỗi khác. Hỏi thăm vài ba câu sẽ gặp đôi điều rất lạ để ghi lại trong những chuyện bên lề chuyến đi. Ở Budapest cũng vậy, sau những ngày theo Tour du lịch để được hướng dẫn đi thăm các di tích thắng cảnh của thành phố. Sáng hôm nay là ngày được tự do dong ruỗi muốn đi đâu thì đi, tôi có ý định tìm tới thăm khu chợ trời có người VN buôn bán. Chiều hôm qua tôi hỏi bà Maria, hướng dẫn viên du lịch người Hung, về khu thương mại VN ở Budapest. Tưởng bà không biết nhưng bà trả lời ngay là bà thường đến đó! Nghe vậy mừng quá sẵn cầm bản đồ Budapest trong tay, tôi đưa cho bà và nhờ bà chấm vị trí khu VN trên bản đồ. Rồi từ đó tôi sẽ liệu phương tiện mà đi: dễ thì đi bằng xe điện hay xe buýt công cộng, còn khó thì kêu taxi. Bà Maria khoanh một vòng nhỏ trên bản đồ ở góc đường Kóbanyai út và Fuimei út thuộc Quận 8 gần nghĩa trang Kerepesi và bà cho biết bà thường tới đây để mua sắm quần áo vì hàng hóa hợp thời trang giá lại hợp với...túi tiền. Bà chỉ chúng tôi nên dùng Métro cho rẻ, hết Métro đổi qua xe buýt, hết xe buýt đi bộ một khoảng vài trăm thước là tới, bà nói rất dễ tìm.

Ăn sáng ở khách sạn xong, bốn người chúng tôi (vợ chồng tôi và vợ chồng cô em gái tôi định cư ở Đức) chuẩn bị gọn gàng, đem theo dù (vì trời có vẻ âm u) và nước uống. Quan trọng hơn hết, không bao giờ được quên là máy chụp hình và pin phải sạt đầy đủ vì máy mới, nòng zoom cực mạnh mà...hết pin thì cũng như không! Khách sạn Wien chúng tôi cư ngụ thuộc Quận 11 nằm ở hướng Nam bên thành phố núi Buda, trong khi khu chợ VN nằm ở hướng Tây bên thành phố thương mại Pest. Từ khách sạn tọa lạc trên con đường chính tên Budaorsi chúng tôi lấy xe buýt số 139 lên hướng Bắc để đến ga xe điện ngầm đầu tiên của tuyến đường M2. Xe buýt mang số 139 buổi sáng rất đông người nên không còn ghế ngồi, nếu ở VN thì chắc có vài bạn trẻ sẽ đứng lên nhường ghế cho tôi nhưng ở đây thì không có tục lệ...kính già, yêu trẻ, tử tế với phụ nữ đó! Nhưng một lúc sau cũng có một phụ nữ dẫn thằng con trai đi học xuống xe và tôi lập tức... “điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa”! Đi xe buýt số 139 này không sợ lạc vì chạy tới ga xe điện ngầm là trạm cuối đường nên hành khách xuống xe hết, mình cũng xuống theo. Ga Pályaudvar là ga đầu của tuyến Métro M2  chạy từ Buda sang Pest cũng tấp nập người đi. Chúng tôi đi thang bộ xuống hầm và mua vé dùng trong một ngày, có nghĩa là trong hệ thống xe điện ngầm Métro, với vé này có thể đi đến bất cứ ga nào cũng được miễn sao dùng trong ngày đó. Tôi nhớ vé này giá khoảng 4, 5 USD gì đó.

KHU CHỢ TRỜI BỐN CON HỔ

Xuống xe điện ngầm ở ga Keleti pu. tức là ga số 3 sau nhà ga trung ương, chúng tôi lấy xe điện trên mặt đường số 24 để đi đến khu chợ trời. Xe điện 24 là loại xe nhỏ chỉ có 3 toa tàu, chạy bằng dây điện từ nóc tàu móc vào dây treo dọc theo đường ray. Đến ngã tư đường Fiumei út và Kobanyai út chúng tôi xuống xe đi bộ về hướng Đông chừng vài trăm thước là thấy khu Chợ Trời Bốn Con Hổ (4 Lions Market) nằm bên trái và bên phải là một khu phố khác cũng có chợ trời nhưng bên trong một ngôi nhà lớn. Đến đây chúng ta sẽ thấy khung cảnh quen thuộc của chợ VN với những bảng hiệu 3 thứ tiếng Việt, Tàu và Hung như “Bán Sỉ Hải Sản”, “Hớt Tóc”, “Thời Trang, Y Phục”, “Da Giày”, “Điện Máy”, “Đồ Chơi” v.v...Những chậu bonsai, thiên tuế (sago palm), quần áo may sẵn, đồ chơi quen thuộc của khu Bolsa hay Chợ Tàu Los Angeles xuất hiện bày ra trên dĩa hè. Không có những ngôi chợ thực phẩm Á đông lớn nhưng có một vài cửa hàng bày rau muống, rau thơm, nước mắm, xì dầu, mì gói, các CD, DVD nhạc VN, tuồng cải lương v.v...Khu Chợ Trời Bốn Con Hổ có hàng trăm sạp hàng có mái che bằng vật liệu nhẹ bày bán quần áo, áo khoát, áo lông, giày dép, bóp phụ nữ, va li, túi xách, đồ điện tử, đồ chơi làm từ Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ. Khu Chợ Trời Bốn Con Hổ đa số người bán hàng là người Trung Quốc chỉ có khoảng 10 đến 20% là người VN. Tôi nhận ra đồng hương VN là vì nghe họ nói chuyện hoặc mở nhạc VN hay cầm trên tay những tờ báo tiếng Việt. Báo tiếng Việt ở đây tôi thấy có 2 tờ đều in đen trắng hay một màu ở khổ 8.5 x 11  inches: tờ Bạn Đường là nhật báo phát hành 6 ngày trong tuần với tiêu đề là “Báo của người Việt tại Đông Âu” địa chỉ tòa soạn là “H – 1076 Budapest, Garay u.23. Nhật báo Bạn Đường có 24 trang, trách nhiệm biên tập là Trọng Hiếu, không ghi giá bán nhưng nghe nói là khoảng 1 USD. Tờ thứ nhì là “Nhịp Cầu Thế Giới”, bán nguyệt san tin tức và văn hóa, dầy 36 trang ghi giá là 200 Forint (1 USD), chủ bút là Hoàng Linh. Nội dung cả hai tờ báo là tin tức Hung Gia Lợi, VN, thế giới, văn nghệ, thể thao, phụ nữ, giải trí, ô chữ, tử vi và quảng cáo, rao vặt. Những quảng cáo như rao bán các sạp hàng (gọi là Pavilon) ở chợ trời Bốn Con Hổ với giá hạ còn 300,000 Forints (1,500 USD) (Là chủ sạp hàng nhưng mỗi tháng còn phải trả tiền thuê chỗ cho chủ Chợ Trời). Những rao vặt như nhà hàng, quán karaoke, bán sỉ quần áo, văn phòng dịch vụ như phiên dịch, làm giấy tờ, nộp hồ sơ xin định cư, nhập quốc tịch, mua bán bất động sản, bán vé máy bay, bán các căn hộ chung cư, nhà có vườn, giữ trẻ, kèm trẻ, dạy tiếng Hung, tiếng Hoa v.v...

Người đầu tiên tôi gặp rất vui vẻ là cô Hương khoảng dưới 40 tuổi bán quần áo, quần jean, đồ lót phụ nữ ở một gian hàng chợ trời trong nhà (ngày xưa là kho hàng của hãng sản xuất bình điện xe) đối diện với Chợ Trời Bốn Con Hổ. Cô nói tiếng nghe như người miền Trung, tôi ngạc nhiên hỏi:

- Đa số ở đây người miền Bắc, còn cô là người Trung à?

Cô cho biết là:

- Em người Quảng Bình sang đây hợp tác lao động từ 1988.

Tôi chụp hình nhưng cô e thẹn, ngại ngùng che mặt hoài không cho chụp.

Người thứ nhì tôi gặp trong Chợ Trời Bốn Con Hổ là một người đàn ông trên 55 nhưng trông còn trẻ hơn số tuổi, anh cho biết tên Nguyễn Thái Nhiên, cũng rất cởi mở. Tôi hỏi anh:

- Anh là người miền Bắc?

- Vâng, tôi là người Hà Nội.

- Anh sang đây năm nào và theo diện gì?

- Sang đây lâu lắm rồi, có hơn mười mấy năm và đi theo diện hợp tác lao động?

- Anh có gia đình vợ con tại đây không?

- Vợ con, bố mẹ gia đình vẫn còn ở Hà Nội.

- Anh có về thăm nhà không?

- Chừng như năm nào tôi cũng đều về hết.

- Anh buôn bán ở đây có khá không?

- Phải nói là thoải mái hơn là ở VN.

- Anh làm chủ một cửa hàng ở chợ trời này?

- Tôi có 3 cửa hàng, tôi điều hành một còn hai cửa hàng kia cho người ta thuê.

- Tiền thuê mỗi cửa hàng như vậy là bao nhiêu một tháng?

- Một ngàn đồng mỗi tháng.

Thấy đắt qúa nên tôi hỏi lại:

- Anh nói một ngàn đô la Mỹ mỗi tháng?

- Vâng, một ngàn tiền Mỹ.

- Mỗi ngày tiền thuê trên 33 đô la, như vậy lời bao nhiêu mỗi ngày mới đủ sống?

- Phải trên vài trăm mới có lãi, chủ yếu là bán buôn (bán sỉ) cho người Hung từ các làng quê về mua để bán lại.

- Chủ chợ trời này là người Hung?

- Vâng người Hung, ngày xưa đây là hãng sản xuất bình điện ắc quy, nơi chợ trời này là bãi chất hàng lên tàu hỏa để chở sang Tiệp và Ba Lan.

Tác giả Trịnh Hảo Tâm bên trong chợ “Bốn Con Hổ”

Chúng tôi theo Nguyễn Thái Nhiên đến quán Hà Nội ở gần dãy nhà kho cho các tiểu thương trong chợ trời mướn để chứa hàng hóa. Tại đây có một dãy quán ăn gồm 4, 5 căn của người VN bán cà phê, bia, thức ăn trưa cho đồng hương buôn bán trong chợ trời. Các quán có vẻ lôi thôi, nhếch nhác giống như ở trại tỵ nạn ngày trước, phía trong quán là quày pha cà phê và những thau chứa thức ăn nấu sẵn mà người Hung gọi là Bufé. Những món ở đây tôi thấy có sườn chiên, cá kho, canh cải, rau muống xào, cà ry gà v.v...Nhiều khách hàng VN cũng như người Hung, Thổ Nhĩ Kỳ khuân vác trong chợ trời đang ngồi ăn trên những dãy bàn dài đặt phía patio bên ngoài. Các quán không tên chỉ có quán duy nhất có đề bảng hiệu màu xanh là quán Hà Nội. Quán Hà Nội đang có mấy người Thổ ngồi ăn chiếm hết một bàn dài nên chúng tôi sang quán bên cạnh. Mấy hôm nay uống cà phê trong khách sạn nhạt nhẻo qúa nên tôi kêu ly cà phê đen Trung Nguyên nhưng quán này chỉ có cà phê Hung Gia Lợi, tôi phải qua quán Hà Nội kêu ly cà phê Trung Nguyên với giá 300 Forints (1.5 USD) trong khi cà phê Hung ở quán tôi ngồi chỉ có 100 Forints. Gọi tắt là “cà phê Hung” chứ thực ra Hung là xứ lạnh không trồng được cà phê, cũng nhập cảng đâu đó từ Nam Mỹ. Quán Hà Nội có bán phở nhưng chúng tôi không có ăn, một phần vì chưa đói, hai là vì quán bày biện lôi thôi sợ không sạch!

                                                              Trong quán ăn Hà Nội

Đến gần 12 giờ trưa khách đến ăn bắt đầu đông, toàn là đàn ông VN đa số đến từ miền Bắc. Thấy chúng tôi là những khuôn mặt lạ nên có một số người hỏi thăm, tưởng chúng tôi từ Nga, Ba Lan mới qua để...bán chợ trời. Một lát sau có anh chàng trẻ, tuổi độ 35 nói giọng miền Đà Nẵng từ phía sau quán đi ra hút thuốc, chào tôi và vui vẻ muốn góp chuyện. Anh ta cho biết tên Thắng đang làm đầu bếp cho quán này và là người Đà Nẵng đi lao động ở Hung 15 năm nay, anh tự giới thiệu:

- Cháu ở Đè Nẽn sang đây theo chương trình đi lao động từ lúc 20 tuổi.

- Anh có vợ con gì chưa?

- Buồn quá chú ơi! Ngày cháu đi vừa mới cưới vợ, cháu định đi ra nước ngoài lao động để kiếm tiền gởi về nuôi vợ và gây dựng một số vốn để vợ lòm en. Nhưng đi nem, sấu nem (5, 6 năm) không có gởi về đồng nào!

- Anh làm không có dư?

- Cũng có dư chứ chú! Nhưng dư không nhiều, cháu lại cờ boạc...thua hết!

- Thì mình đừng chơi, để dành tiền gởi về?

- Chú nghĩ coi, bên này xa xứ buồn lắm, cuối tuần rẻn rang không đi lòm chỉ có nước tụ họp nhau nhậu nhẹt và cờ boạc, mới đầu đánh lai rai với nhau cho vui. Thét rồi đâm ra ghiền và đánh lớn, lòm được bao nhiêu thua hết! Không có tiền gởi về, riết rồi vợ cũng bỏ luôn, nghe nói có chồng khác!

- Anh có trở về Đà Nẵng lần nào không?

- Không có tiền nên mười mấy nem nay đâu có về! Cháu nhớ nhà lắm chứ, nhưng về không có tiền cho cha mẹ, anh em thì càng thêm nhục!

- Anh không tìm nghề khá hơn để kiếm tiền nhiều hơn?

- Không biết chữ, không biết tiếng, không có vốn thì chỉ đi lòm công hoặc nấu en thôi!

- Anh biết nấu nhiều món không?

- Cháu nấu món Tàu, Tây gì cũng hết xẩy vì đã từng nấu nhà hàng, nhất là mấy món nhậu thì...bá chấy! Chú mà en...không muốn về Mỹ nữa!

Mỗi người một hoàn cảnh riêng, có người sống thoải mái gởi tiền về nuôi gia đình, có người còn lang bạt ngược xuôi vì tuổi trẻ nhiều đam mê mà ở nơi đâu “cờ bạc vẫn là bác thằng bần”! Budapest cũng không là ngoại lệ!

TRỊNH HẢO TÂM

   

                               Chợ trung tâm Budapest giống như chợ Bến Thành ở Sài Gòn

KÝ SỰ DU LỊCH

LUÂN ĐÔN ĐÔ THỊ CỔ KÍNH

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

 

Luân Đôn là vùng đô thị lớn nhất và là thủ đô của Anh quốc có chiều dài lịch sử đến 2 ngàn năm thành hình từ thời đế quốc La Mã. Luân Đôn có rất nhiều di tích lịch sử, một mình sở hữu đến 4 Di Sản Văn Hóa Thế Giới là Cung Điện Westminster (Palace of Westminster, bao gồm Tu Viện Westminster (Westminster Abbey) và nhà thờ St. Margaret), Hoàng Thành Luân Đôn (Tower of London), Làng Hàng Hải Greenwich và Vườn Thượng Uyển Kew mỗi năm thu hút hàng triệu du khách. Ngày nay Luân Đôn là một trong những trung tâm của thế giới dẫn đầu về thương mại, tài chánh và văn hóa, ảnh hưởng toàn cầu trong các lãnh vực như chính trị, giáo dục, giải trí, truyền thông, thời trang và nghệ thuật.

                                                  Cung điện Westminster và tháp Big Ben

PHI TRƯỜNG HEATHROW

Tám giờ 10 phút sáng phi cơ chúng tôi đáp xuống phi trường Heathrow (ký hiệu LHR) ở phía Tây thành phố London (Luân Đôn). Mặc dù là phi trường lớn và bận rộn nhất Âu Châu nhưng quang cảnh có vẻ yên tịnh, trầm lắng khác với không khí nhộn nhịp, hối hả của phi trường Los Angeles (LAX), có lẽ mang nét đặc thù của dân Âu Châu, cái gì cũng nhàn nhã, tà tà. Phi trường cách trung tâm thủ đô London 15 miles (24 km) có 2 phi đạo chính nằm theo hướng Đông Tây và 5 nhà ga hành khách (terminals). Terminal số 5 mới khánh thành ngày 14-3-2008 chỉ dành riêng cho hãng máy bay nhà là British Airways và sẵn sàng đón những chuyến bay Airbus kiểu mới A380 sau khi chuyến bay đầu tiên thử nghiệm vào ngày 18-3-2008 vừa qua với Singapore Airlines chở 470 hành khách thành công. Chuyến bay số SQ308 này đánh dấu chuyến bay thương mại đầu tiên đến Âu Châu bằng phi cơ mới khổng lồ A380.

Heathrow Airport là phi trường lớn nhất trong vùng London hàng năm có 67 triệu hành khách qua phi trường này. Hiện có 90 hãng máy bay đi và đến, nối kết với 170 phi trường ở khắp nơi trên thế giới. Nhược điểm của phi trường Heathrow là nằm trên vùng đất thấp chỉ cao hơn mặt biển 83 feet (25m) nên thường bị sương mù (xứ Anh nơi nào cũng có sương mù) cũng như 2 phi đạo nằm theo hướng Đông Tây khiến đường bay lúc cất cánh cũng như sắp đáp đều bay ngay trên thành phố London gây ồn ào và nguy hiểm cho dân chúng phía dưới. Trong vùng London còn có 5 phi trường khác là Gatwick, Stansted, Luton, Southend và City. Nhà ga đi và đến của các máy bay hãng United Airlines chúng tôi đi nằm ở Terminal số 3 cũng như 3 Terminal kia (số 1, 2 và 4) đều lọt thõm ở chính giữa phi trường bao quanh là các phi đạo và đường băng, muốn ra ngoài xe cộ phải theo các đường ngầm nằm dưới các phi đạo. Qua lại giữa các Terminal có xe đưa đi miễn phí

Ra khỏi phi cơ quang cảnh nhà ga cũng rộng rãi, sáng sủa, các bảng hướng dẫn khá rõ ràng. Nhân viên chỉ dẫn phi trường đa số là phụ nữ Ấn Độ nhưng nhân viên di trú kiểm soát Passport (thông hành hay hộ chiếu) là phụ nữ Anh. Cô nhân viên xem Passport tôi là một người đàn bà trẻ khuyết tật không có cánh tay phải. Cô làm việc bằng tay trái, dù tàn tật nhưng cô ta vẫn đi làm và vui vẻ không mặc cảm về khuyết tật của mình. Xem 3 thông hành của gia đình chúng tôi và mẫu giấy “xin” nhập cảnh rất đơn giản (chỉ hỏi tên họ, số Passport và địa chỉ cư trú ở Anh) phát trên máy bay, cô ta hỏi với nụ cười: “Vào nước Anh để làm gì và ở bao lâu?” Cô ta còn chúc “du lịch vui vẻ”. Đối với tôi phi trường là bộ mặt của quốc gia, thái độ của nhân viên nhà nước ở phi trường khiến du khách có muốn trở lại nữa hay không? Cũng như nhà vệ sinh ở phi trường nói lên được nếp sống văn minh của dân nước đó tân tiến hay lạc hậu.

Sau khi lấy hành lý (hơi chậm nhưng không thất lạc món nào), ra cửa có rất nhiều hãng du lịch cầm bảng đón khách hàng của mình nhưng hãng Trafalgar tổ chức chuyến du lịch Scenic Europe chúng tôi tham gia thì không thấy ai ra đón. Trong lúc chúng tôi hoang mang chờ đợi người tới đón thì có một nhóm người Mỹ da màu cười nói vui vẻ đi ngang qua thấy chúng tôi cài trên ngực phù hiệu Trafalgar. Một bà trong nhóm 5 người đó nói rằng họ cũng đi theo Tour Trafalgar, bà cho biết là hãng xe Shuttle đưa chúng ta về khách sạn có tên là “Dot 2 Dot” quày của họ ở chỗ cho mướn xe, chúng ta nên tới đó. Có lẽ trước khi đi hãng Trafalgar có nói mà tôi không hiểu nên ra khỏi nơi nhận hành lý là cứ chờ người của Trafalgar tới đón! Qủa nhiên đi thêm một quãng ngắn là tới quày của các hãng cho mướn xe trong đó có hãng “Dot 2 Dot” hãng này có hợp đồng với các khách sạn mà Trafalgar đặt phòng, có nhiệm vụ đưa khách hàng của Trafalgar về khách sạn. Cô nhân viên “Dot 2 Dot” có sẵn danh sách của chúng tôi, sau khi chờ đợi thêm vài du khách nữa của Trafalgar lần lượt tới, cô đưa chúng tôi ra phía ngoài và lên một xe Mini Bus 20 chỗ ngồi. Tài xế là một anh chàng người Pakistan vui vẻ, anh ta đứng lên bảo chúng tôi nịt dây an toàn, chỉ 2 cửa thoát hiểm (có lẽ luật bắt buộc) và phát mỗi người một cuốn sổ (booklet) giới thiệu về London. Trong đó có bản đồ đường phố, xe điện ngầm, xe buýt, các trang quảng cáo và các phiếu giảm giá (coupon) của các nhà hàng ăn, quán rượu, các nơi giải trí. Tập quảng cáo này rất hữu ích, tôi dùng nó trong 2 ngày đêm ở London.

ĐƯỜNG VÀO LONDON

“Đường vào tình yêu có trăm lần vui, có vạn lần buồn” nhưng đường vào London buồn hay vui tùy tâm trạng mỗi người. Cho dù mỗi sáng ở Cali đều nghe “tiếng nói từ Luân Đôn” qua đài BBC nhưng đây là lần đầu tôi đến London nên tâm trạng háo hức bồn chồn như sắp sửa gặp mặt ai đó trong cuộc hẹn hò. Tôi đã biết London qua sách vở, phim ảnh, truyền hình du lịch và những ngày trước khi lên đường tôi đã để thời giờ tìm hiểu thêm về London, không ngờ là một thành phố qúa lớn, có rất nhiều di tích lịch sử trải dài qua 2 thiên niên kỷ. Lịch sử London là lịch sử cả khối Âu Châu và nền văn minh Anh quốc là nền văn minh cả thế giới vì trong thế kỷ 19 “mặt trời không bao giờ lặn ở đế quốc Anh”. Anh quốc có thuộc địa trên khắp 5 châu của thế giới. Giờ Greenwich (một “quận” của London) được chọn là giờ quốc tế và kinh độ đi ngang qua đây được chọn là “Kinh độ 0” tức điểm mốc địa dư để rồi từ đó chia trái đất ra 360 kinh độ (180 kinh độ Đông và 180 kinh độ Tây bắt đầu từ kinh độ số 0 ở Greenwich). Như vậy London là tâm của địa cầu kể cả thời gian lẫn không gian. Cuộc đời giang hồ trôi nổi của tôi đã qua nhiều nơi nhưng hôm nay mới đến được trung tâm của thế giới hỏi không khỏi nôn nao sao được?

Từ phi trường Heathrow vào London đường dài 15 miles (24 km), sau khi quanh co trong vùng phi trường xe Van chúng tôi vào xa lộ. Xa lộ không thênh thang rộng lớn nhiều lane như Cali nhưng quang cảnh hai bên đồng cỏ, cây cối mơn mởn xanh tươi đầy mạch sống. Hôm nay ngày 2 tháng 5, miền Bắc Âu Châu như mới vào Xuân nên hoa nở khắp nơi, rực rỡ nhất là những cây đào, cây mận, mộc lan và dường như cỏ dại nào cũng đều nở hoa. Hầu hết cây cối ở đây đều khác với Cali và dù cho cùng loại như đào, mận, dáng dấp màu sắc hoa lá cũng khác với Cali, xanh tươi và rực rỡ có lẽ nơi đây nhiều mưa và sương mù vì Anh quốc là một hòn đảo.

Qua vùng ven đô xanh ngát ruộng đồng, xe chúng tôi vào vùng ngoại ô lưa thưa nhà cửa và những cao ốc chung cư. Có những cao ốc rất xưa tường xây gạch đỏ, trên nóc có những ống khói to thoát khói cho nhiều đơn vị gia cư ở phía dưới, bên cạnh tua tủa những ăng ten truyền hình. Khi vào đến thành phố nhà cửa vẫn mang nét cổ xưa, tường đá, mái ngói xanh rêu cổ kính êm đềm. Hôm nay là sáng thứ Sáu không biết dân chúng London có đi làm hay không mà đường sá vắng vẻ, khách bộ hành trên đường trong những áo khoát blouse sậm màu có vẻ thanh thản an nhàn. Dân London có vẻ chuộng màu đen nên ngoài y phục đen, xe cộ lưu thông cũng nhiều xe sơn đen, xe nhà nhiều kiểu giống xe xưa sơn đen và cả taxi cũng màu đen. Đặc biệt ở London có những xe buýt 2 tầng gọi là “double deck” thường không sơn đen mà sơn đỏ rất tươi. Vì là thành phố cổ, tuổi đời cả ngàn năm đường phố nhỏ hẹp, nhiều nơi vì dốc đồi đường lại quanh co nên xe di chuyển khá chậm chạp. Chiều lưu thông chạy bên trái ngồi trên xe nhiều lúc rất hồi hộp và nghĩ rằng dù có mướn xe ở London chắc chắn rằng mình không dám lái vì đến ngã tư không biết quẹo vào đường nào cho đúng! Ở những ngã tư có 2 làn vạch sơn trắng dành cho người đi bộ băng ngang qua đường, lại phải vẽ thêm hai chữ “Look Right” để nhắc nhở người đi bộ nhìn về hướng xe đang tới.

Anh chàng tài xế xe Van Shuttle người Pakistan nhỏ con rất vui vẻ, anh ta cầm micro nói luôn suốt buổi. Lúc nói về các khu phố đang đi qua, lúc nói về thời tiết. Anh ta cho biết tuần qua mưa dai dẳng suốt tuần, lưu thông rất chậm vì kẹt xe. Hôm nay trời có nắng nhưng buổi chiều có thể mưa lất phất trở lại. Tôi hỏi anh ta người nước nào, anh ta nói là cha mẹ người Pakistan nhưng anh sinh trưởng ở Nam Phi và ở London được 15 năm. Anh ta đưa những người cũng là khách du lịch hãng Trafalgar nhưng khác Tour với chúng tôi về các khách sạn trước (khác Tour nên khác khách sạn). Còn 3 người chúng tôi anh ta nói là đưa về sau cùng vì khách sạn ở giữa trung tâm khu Westminster, cuối tuyến đường của anh ta. Có những khách sạn ở những con đường rất hẹp chỉ vừa đủ cho 2 xe qua lại, nên khi một xe đậu trước khách sạn cho người xuống cũng như hành lý là các xe khác phải nối đuôi nhau chờ! Mỗi lần có người xuống là tôi phải xuống theo vì vợ tôi sợ họ lấy nhầm hành lý của mình nên “sai” tôi xuống đứng nhìn!

Cuối cùng sau một đoạn đường vất vả vì kẹt xe và ngừng lại nhiều nơi, chúng tôi về tới khách sạn của mình. Đó là khách sạn Park Plaza County Hall ở cạnh nhà ga Waterloo thuộc “quận” Lambeth. Khách sạn nằm phía Đông của tòa nhà County Hall, tòa nhà xưa này chắc không còn là County Hall nữa mà là các cửa hàng ăn uống, bán đồ lưu niệm cho du khách ngày đêm tấp nập vì gần cầu Westminster và vòng quay London Eye. London Eye (Con Mắt London) là một cái vòng quay lớn cạnh bờ sông Thames,  khi tôi mới đến tưởng là trò chơi Ride nhưng thật ra nó là “observation wheel”, du khách mua vé lên đó để ngắm cảnh London.

Đến khách sạn khoảng 10 giờ nhưng nhận phòng chưa được vì giờ Check-in là 2 giờ chiều. Vì trái giờ nên rất buồn ngủ (giờ này Cali đã 2 giờ sáng), trên máy bay bị nhồi vì Turbulance, ngồi xe từ phi trường về đây kẹt xe, thắng tới thắng lui nên mệt mõi, rã rời mong mau có phòng để tắm rữa, nghỉ ngơi. Nhân viên ở đây chắc là sinh viên làm thêm hay sao mà làm việc chậm chạp, lề mề (chắc phong thái Ăng lê mà tôi chưa quen) nhưng hứa là sẽ dọn phòng cho chúng tôi càng sớm nếu có thể vì thấy chúng tôi ai nấy đều mệt mõi. Khách sạn là một buyn đinh cao 14 tầng có 398 phòng thuộc loại 4 sao nhưng phòng lễ tân để khách chờ đợi rất nhỏ hẹp, khách hàng lại ra vào thường xuyên ồn ào chộn rộn. Chúng tôi rời phòng lễ tân lên tầng trên là nhà hàng ngồi nghỉ ở các sofa cho yên tịnh hơn, sau khi hành lý đã gởi tạm vào phòng chứa đồ. Trong lúc vợ tôi còn chóng mặt ngồi nghỉ chờ phòng tôi mang máy ảnh ra phía bờ sông Thames và cầu Westminster đi dạo một vòng quan sát xem gần khách sạn có những gi?

Cách khách sạn vài trăm mét là tòa nhà County Hall có 6 tầng lầu, được biết bắt đầu xây năm 1911 nhưng mãi đến năm 1922 mới hoàn tất và vua George V khánh thành. Được dùng làm trụ sở cho Greater London Council (hội đồng thành phố London) suốt 63 năm sau đó bán lại cho tư nhân và hiện nay dùng như một thương xá trong đó có nhà bảo tàng phim ảnh (The Movieum of London), hồ nuôi cá (Aquarium), các quán cà phê và nhà hàng, có nhà hàng Nhật và tiệm ăn Buffet Tàu giá 7 Đồng Bảng Anh (Pound Sterling) mỗi người, hôm sau chúng tôi ăn ở đây, thức ăn tương đương với Chinese Buffet dở nhất ở Cali nhưng đông du khách vào ăn vì 7 Pound một bữa ăn ở đây được xem là rất rẻ mặc dù tính theo hối xuất hiện nay là 14 USD!

Cạnh bờ sông về phía Bắc là vòng quay London Eye, tôi thấy người ta sắp một hàng dài ngoằn ngoèo chờ để lên xem. Vòng quay có chiều cao 443 feet (135m), di chuyển rất chậm đứng từ xa mình tưởng nó không quay. Du khách đứng trong lồng kính nhìn xuống thành phố. Mỗi chuyến lên ngắm cảnh mất nửa tiếng đồng hồ và giá vé cho người lớn là 15 Pound.

                               Bến du thuyền, vòng quay London Eye và tòa nhà County Hall

Dọc theo bờ sông Thames du khách đủ mọi quốc tịch tấp nập như trẩy hội và địa điểm này được xem là nơi đông du khách nhất của London. Tôi băng qua cầu Westminster để sang phía có tháp đồng hồ Big Ben. Bờ sông cạnh đầu cầu, đối diện với Big Ben là cầu tàu Westminster Pier, bến của những chuyến du thuyền chạy trên sông Thames. Ở đây quy tụ nhiều hàng quán, có quán bán Hot Dog, mùi thịt nướng thơm ngạt ngào với giá mỗi cái là 3 Pound nhưng không gọi là Hot Dog mà gọi là Sausage. Trời xanh nhưng thỉnh thoảng nhiều cụm mây đen bay đến rơi xuống lất phất những hạt mưa Xuân và gió trên sông thổi bần bật khá lạnh nhưng vẫn không làm du khách nản lòng, họ chụp hình, kêu réo, cười nói rộn rã vui tươi. Khi thấy hình ảnh tháp đồng hồ Big Ben nhiều người tưởng là London nhưng thật ra nơi đây không nằm trong Thành Phố Luân Đôn (City of London) mà là thuộc Thành Phố Westminster (City of Westminster), cả 2 đều là “Quận” (Boroughs) trong 32 “Quận” của Đại Đô Thị Luân Đôn (Greater London) có dân số năm 2006 là 7,355,400 người.

                                  Tác giả Trịnh Hảo Tâm trong khu Phố Tàu Soho London

Đến Westminster Luân Đôn lại nhớ về Westminster Cali nơi có Little Saigon. Westminster chính gốc Luân Đôn chỉ có Fish And Chips và Hot Dog trong khi Little Saigon thì đủ mọi món ngon vật lạ. Westminster Cali có Little Saigon trong khi London lại có Little Hanoi. Nói về Hà Nội là phải nói tới 36 phố phường và thịt chó Quảng Bá Hồ Tây. Không biết Little Hanoi ở London có những món ngon...ngày ấy hay không?

TRỊNH HẢO TÂM

KÝ SỰ DU LỊCH

KHÁCH SẠN PARIS LAS VEGAS

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Khách sạn Paris Las Vegas về đêm

Từ phi trường ra, mướn xe xong chúng tôi đến khách sạn Paris Las Vegas để ăn trưa. Buffet ở đây chắc là ngon, kỳ trước sắp hàng rồi phải bỏ cuộc vì chờ qúa lâu. Bên kia đường đối diện với khách sạn Paris mọc lên những công trình xây cất thật đồ sộ mà chuyến đi trước không thấy! Sau hai năm không trở lại, hôm nay Las Vegas có nhiều cái lạ, ngày tháng qua kinh tế nước Mỹ đi xuống nhưng khách sạn sòng bài Las Vegas vẫn sống hùng sống mạnh và nhiều sòng bài mới mọc lên nguy nga đồ sộ. Sòng bài không còn là những kiến trúc thấp năm ba tầng mà hiện được xây cất những buyn đinh chọc trời theo kiểu Manhattan New York. Ngay trên đại lộ Strip cạnh Monte Carlo và đối diện với khách sạn Paris Las Vegas là những cao ốc chọc trời của các khách sạn cao tầng như Aria Resort & Casino, Mandarin Oriental, Vdara, Cosmopolitan đang xây cất thật quy mô hoành tráng. Las Vegas nổi tiếng là chốn giải trí ăn chơi, vừa nói chuyện “chơi”, còn chuyện “ăn” tức là nhà hàng ăn uống hiện nay cũng có nhiều chiêu thức lạ, đó là “Buffet of Buffets” vừa ăn bao bụng vừa bao ăn luôn suốt 24 tiếng đồng hồ trong 7 Casino mà chỉ phải trả một giá nhất định.

CITY CENTER, KHU GIẢI TRÍ ĐẮT GIÁ

Cạnh khách sạn Monte Carlo về hướng Bắc trước kia là sòng bài Boardwalk, rồi kế là bãi đậu xe nhân viên khách sạn Bellagio cùng một vài cơ sở thương mại, ngày nay đã bị phá bỏ nhường chỗ để xây khu khách sạn, giải trí, thương mại, chung cư có tên là City Center. City Center với kinh phí lên đến 11 tỷ USD là một dự án xây cất tư nhân đắt giá nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Vốn đầu tư là của công ty MGM Resort International hùn với công ty Dubai World để xây cất một quần thể cao ốc có diện tích lên đến 16,797,000 sq.ft. (1,560,500m2) vừa khách sạn, sòng bài, vừa thương xá, chung cư cao tầng trên một diện tích đất là 76 acres (31 ha).

Khu City Center bao gồm khách sạn sòng bài Aria 61 tầng với 4,004 phòng, Condo-hotel (phòng khách sạn có bếp) Vdara 57 tầng với 1,495 đơn vị, khách sạn Harmon không có sòng bài 27 tầng 400 phòng, khách sạn và chung cư Mandarin Oriental 56 tầng có 392 phòng, 225 căn condo, khách sạn sòng bài Cosmopolitan vĩ đại với 2,200 phòng condo, 800 phòng đơn,Veer Towers là hai tòa cao ốc đôi nghiêng 4.6 độ chụm đầu vào nhau có 37 tầng và khu thương xá, rạp hát The Crystals 3 tầng. City Center là thí điểm “green technologies” dùng nước tái chế và có nhà máy điện riêng bên cạnh sẽ thu dụng khoảng 12,000 nhân viên. Khi chúng tôi tới khách sạn Aria đã hoạt động, các công trình còn đang ráo riết xây cất và sẽ hoàn thành nội trong năm nay 2010 trước lễ Giáng Sinh. Có thể khi kinh tế suy thoái là lúc mướn nhân công rẻ nên các nhà tư bản Hoa Kỳ chụp lấy thời cơ để xây dựng những dự án lớn cũng như ngày trước xây đập thủy điện Hoover Dam vào năm 1931 là lúc nước Mỹ lâm vào thời kỳ Đại Suy Thoái (Great Depression). Chính đập Hoover hiện nay cung cấp điện cho Las Vegas.

LE VILLAGE BUFFET

Khách sạn và sòng bài Paris Las Vegas rất dễ tìm vì có tháp Eiffel cao ngất ngưởng ở phía trước. Lái xe qua cổng Khải Hoàn Môn để vào buyn đinh đậu xe ở phía sau, sau khi cẩn thận xem xe mình đậu ở tầng, hàng số mấy? Không nhớ, nhiều khi tìm hoài không thấy tưởng xe đã bị…kéo! Đi qua các máy kéo, sòng bài chúng tôi thẳng đến nhà hàng Le Village Buffet và cũng lại thấy người ta sắp một hàng dài mà theo cô tiếp viên ở đây cho biết phải đợi khoảng một tiếng đồng hồ mới đến lượt mình được gọi vào ngồi bàn. Nhà hàng nào thấy người ta sắp hàng chắc là phải ngon và rẻ, còn nơi nào quảng cáo xôm tụ mà vắng như chùa Bà Đanh, chắc là không khá! Le Village Buffet quảng cáo là mang đời sống 5 tỉnh của Pháp đến thực khách qua ẩm thực đặc trưng của mỗi vùng nên thiết kế 5 căn phòng có mặt tiền và trang trí theo kiểu địa phương đó. Bên ngoài là một khoảng sân rộng gợi lại cảnh công trường chính của mỗi làng ở miền quê nước Pháp, khách có thể chọn bàn ăn ở bên ngoài dưới những gốc cây, giàn nho hay ngồi bên trong những căn nhà miền quê với những thùng rượu kê trong góc. Món ăn được gọi là thực đơn Pháp nhưng chỉ một số món như bánh kẹp (Crepes), gà nấu rượu, vịt hầm, còn lại là những thứ thường thấy ở các Buffet Mỹ. Giá ăn sáng ở đây là 15.99$, ăn trưa 17.99$ và tối là 24.99$. Có những món thực khách có thể yêu cầu làm riêng theo ý mình và đứng chờ họ nấu nướng.

                                         Khải Hoàn Môn trước khách sạn Paris Las Vegas

BUFFET OF BUFFETS

Chúng tôi đứng sắp hàng cạnh mẹ con của một bà Mỹ, cô con gái khoảng 25. Tôi hỏi về món ăn ở đây, món nào ngon thì cô ta nói món…bánh kẹp “nó ngon lắm, người ta tráng tại chỗ, mình có thể yêu cầu bỏ vào các loại trái cây, bơ, kem đủ thứ hết vào trong đó. I love it!”. Cô ta hỏi tôi có mua “Buffet of Buffets” không? Nó tiết kiệm được nhiều, lại ăn được nhiều nơi trong vòng 24 tiếng đồng hồ. Tôi nói tôi không biết vụ này, cô giải thích thêm và đưa cho tôi một giấy quảng cáo in màu mè rất đẹp. Theo tờ giấy này “Buffet of Buffets” với giá là 39.99$ có giá trị để ăn trong 7 nhà hàng Buffet của 7 Casino có tham gia chương trình là các sòng bài Caesars Palace, Flamingo, Harrahs, Imperial Palace, Paris, Planet Hollywood và Rio. Giá 39.99$ áp dụng cho những người có thẻ Total Rewards là một loại thẻ đánh bài phát hành bởi công ty Harrah’s Entertainment là công ty mẹ, chủ nhân của 7 sòng bài vừa kể. Tôi hỏi làm sao có thẻ này, cô gái nói cứ đến khu chơi bài của khách sạn là thấy quầy này. Còn người không có thẻ Total Rewards thì trả 45.99$ cho “Buffet of Buffets”. Tôi thấy mình ở Las Vegas 3 ngày mua vé ăn uống này cũng có lợi vì ăn trong vòng nguyên ngày đêm chỉ phải trả bằng giá 2 bữa ăn. Khi tới phiên mình đến quày trả tiền thì tôi chọn vụ này và cô nhân viên đeo vào cổ tay tôi một vòng giấy nhựa có chứa “bar code”. Cô ta bảo tôi nếu xé rời ra khỏi cổ tay thì không còn giá trị nữa! Tôi hỏi đi tắm phải làm sao? Cô ta nói bằng nhựa nên thắm nước cũng không sao!

The Village Buffet của Paris Las Vegas lúc nào cũng đông thực khách nối đuôi sắp hàng chờ vào, lúc đứng chờ mùi bơ hành chiên lan tỏa trong không khí rất hấp dẫn nhưng tới khi vào ăn cũng không đặc sắc lắm. Bánh kẹp (Crepes) mà cô gái Mỹ thích, tôi có thử nhưng thấy nhạt phèo không có gì hấp dẫn! Có lẽ khẩu vị mình không hợp. Có càng cua Alaska, cua vỏ cứng, ốc nhồi bơ nướng…Chỉ có quày bánh Pháp như croissant, bánh sữa, cheesecake là ngon và bày trí bánh với màu sắc trái cây để bên trên rất đẹp mắt. Buffet ở các khách sạn thường mở cửa từ  7 giờ sáng đến 10 giờ đêm.

EIFFEL TOWER RESTAURANT

Muốn không khí lãng mạn và thức ăn ngon hơn ở Paris Las Vegas du khách có thể chọn lên nhà hàng ở trên tháp Eiffel. Dĩ nhiên giá cả mắc hơn, bữa ăn trưa phải trên 40$ mỗi người. Ngồi trên tháp Eiffel với cao độ 100 feet, khách có thể ngắm cảnh con đường hoa lệ The Strip hay nhìn sang hồ nước trước khách sạn Bellagio ban đêm lung linh phản chiếu ánh đèn và mỗi đầu giờ là một màn nước phun nhảy múa theo điệu nhạc. Thêm vào không khí trữ tình lãng mạn, ở nhà hàng có giàn nhạc Jazz sống bao giờ cũng khoắc khoải, não nùng. Món ăn ở đây đúng hương vị Pháp, tôi có người bà con từ Paris sang chơi, anh ta ăn ở đây khen là món ăn nấu ngon hơn bên Pháp, tuy nhiên bữa ăn tối 2 người anh phải trả 150$. Về rượu có Champagne, rượu vang và cocktails. Trong khách sạn còn có 3 quán cà phê, quán hamburger, cửa hàng bánh kẹp Crepes và nhà hàng Steakhouse.

Tháp Eiffel ở Las Vegas kích thước bằng phân nửa tháp ở Paris

Nếu không ăn du khách có thể lên viếng tháp Eiffel để ngắm toàn cảnh thành phố cờ bạc trên chóp tháp cao 460 ft.. Dĩ nhiên đi lên và xuống bằng thang máy rất nhanh và khi xuống đường quên ghé lấy hình của mình ở Amazing Photos để kỷ niệm một chuyến đi khó quên. Giá thăm viếng tháp Eiffel là 10$ (ban ngày từ  9:30am đến 7:15pm) và 15$ (7:30pm đến khi đóng cửa).

LỊCH SỬ KHÁCH SẠN PARIS LAS VEGAS

Paris Las Vegas là một trong những khách sạn sòng bài to lớn và đẹp nhất trên đại lộ Las Vegas Strip. Phía tiền diện có tháp Eiffel cao 541 ft. (164.6 m) là phiên bản của tháp Eiffel ở thủ đô Paris, Pháp quốc với tỷ lệ bằng phân nửa. Bảng hiệu khách sạn nằm trên qủa khinh khí cầu Montgolfier và lối xe dẫn vào khách sạn nằm dưới Khải Hoàn Môn (Arc de Triomphe) có tỷ lệ bằng 2/3 nguyên bản ở Paris. Ngoài ra trước khách sạn còn có bồn phun nước Fontaine des Mers, phía ngoài casino là kiến trúc giống như nhà hát Paris Opera House và điện Louvre ở kinh đô ánh sáng Paris.

Khách sạn Paris Las Vegas chủ nhân của nó là công ty Harrah’s Entertainment, đồng thời cũng là chủ nhân của khách sạn Bally nằm bên cạnh nên hai khách sạn có lối đi bộ hành ăn thông với nhau và chia chung cao ốc đậu xe ở phía sau khách sạn Paris.

Lễ động thổ xây cất khách sạn Paris diễn ra vào ngày 17 Tháng Tư, 1997 trên phần đất trước kia là khách sạn Hilton được khách sạn Bally mua vào một năm trước. Lễ khánh thành khách sạn diễn ra vào ngày 1 Tháng Chín, 1999 với pháo bông rực rỡ được bắn lên từ tháp Eiffel. Nữ minh tinh Pháp Catherine Deneuve là người nhấn nút bật tất cả đèn trong ngoài khách sạn kể cả những giàn đèn thủy tinh treo ở đại sảnh lễ tân. Việc xây cất khách sạn Paris tốn mất 785 triệu USD trên diện tích 24 acres (97,000 m2) do 3 công ty xây dựng Mỹ đảm trách trong đó có công ty MBH Architects ở Newport Beach California.

Kế hoạch lúc đầu người ta muốn xây tháp Eiffel với nguyên chiều cao như tháp Eiffel ở Pháp nhưng vì gần phi trường nên tháp phải thu nhỏ lại bằng nửa kích thước tháp mẹ. Vì cần tận dụng diện tích đất nên hai chân sau của tháp phải xây xuyên qua trần nhà của khu Casino khách sạn. Khách sạn Paris có tất cả 2,915 phòng với giá bắt đầu từ khoảng 130$ nhưng tiền nào của nấy, khách đã từng cư ngụ tại đây cho biết giường gối, tủ giường rất mỹ thuật, tiện nghi nhất là mỗi ngày nhân viên dọn dẹp thay chăn mền, áo gối đều lưu lại một gói sô cô la xinh xắn.

SHOW CA NHẠC HIỆN NAY

Kể từ Tháng 3, 2010 ca nhạc sĩ Barry Manilow người Mỹ sinh trưởng ở New York về trình diễn thường trực mỗi đêm tại đây chuyên về nhạc Pop và Rock nhẹ. Barry Manilow nổi tiếng từ 35 năm nay với những bài hát như “Copacabana”, “Mandy” và “Can’t Smile Without You” đã đưa tên tuổi ông thành thành tượng âm nhạc chuyên về nhạc thời trang với 80 triệu dĩa hát đã bán ra. Phụ diễn chương trình có những màn ảo thuật. Show ca nhạc này trình diễn mỗi đêm lúc 7 giờ 30 trong rạp Paris Theatre sang trọng với 1,500 chỗ ngồi, giá vé từ 95 đến 250$. Mỗi tuần có một xuất hát nhằm gây qũy mua sắm nhạc cụ cho học sinh trung học ở các trường trên đất Mỹ. Muốn mua vé tham dự Show ca nhạc Barry Manilow có thể gọi số 1-800-745-3000 hay mua tại Paris Box Office.

KHU MUA SẮM TRONG PARIS

Đến Paris là phải mua sắm, vì vậy trong khách sạn Paris Las Vegas có hai con đường, phố xá , hàng quán buôn bán thật là thơ mộng. Đó là Paris-Bally’s Promenade và Le Boulevard, nơi đây các cô, các bà như lạc vào mê hồn trận với những nữ trang,  đồ “phụ tùng” dễ thương xinh xắn cho đến những áo quần xiêm y thời thượng nhất. Những con đường mua sắm ở đây lát đá tảng đen, hai bên đường những cột đèn sắt tỏa ánh sáng vàng ấm cúng và trên bầu trời “trăng sao dâng ý thơ, mây bay khắp trời” làm du khách không biết mộng hay thực, ngày hay đêm, ở Paris hay ở Las Vegas? Nhạc Pháp du dương dìu dặt, các cô chào hàng hay phát tờ bướm quảng cáo cũng nói bằng tiếng Pháp và lại mặc Bikini. Mua sắm ở Promenade có các cửa hàng nữ trang, phụ tùng đồ lót từ những nhà “thiết kế” nổi tiếng, phòng tranh và sản phẩm nghệ thuật. Ở

Le Boulevard

có hàng cà phê, tiệm bánh, quán rượu và cũng không thiếu qùa kỷ niệm, đồ da, ví bóp có cái đến vài chục ngàn! Các ông nếu đi với người tình trong mộng thì thế nào nàng cũng nhỏ nhẹ một câu: “Anh ơi, mua gì cho em để đánh dấu kỷ niệm đêm nay!”. Làm sao giả điếc làm ngơ cho được?

TRỊNH HẢO TÂM

 

KÝ SỰ DU LỊCH

MÙA HÈ LAS VEGAS CÓ GÌ LẠ?

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

                                                      Khách sạn Paris Las Vegas về đêm

Hè năm nay kinh tế Hoa Kỳ cũng còn trì trệ, thương mại Quận Cam thủ đô tinh thần của người Việt cũng vẫn còn “eo xèo mặt nước buổi đò đông”. Không có chương trình kế hoạch đi xa, thôi mình đi gần vậy, đến một nơi tuy gần mà lại xa cũng có những thắng cảnh Tây Âu như tháp Eiffel, Khải Hoàn Môn của Paris, Trevi Fountains của Rome, cầu Rialto với những con thuyền Gondola của Venice thơ mộng. Nơi nào tuy gần mà lại có những thắng cảnh xa Pháp, Ý tận trời Âu như vậy? Xin thưa đó là Las Vegas thành phố cờ bạc, ăn chơi, giải trí lớn nhất thế giới, thành phố không bao giờ ngủ, đèn thắp sáng ngày đêm. Một nơi nhiệt tình ăn chơi, du khách đến chỉ để cờ bạc, ăn uống, xem trình diễn, mua sắm và xài tiền, là thiên đàng của những người ham mê đỏ đen, cờ bạc, cũng là địa ngục của những người cháy túi, là tuần trăng mật của những cặp uyên ương và cũng là khám lớn của những người tự đeo gông vào cổ. Người ta xưa nay gọi nơi đó là “thành phố tội lỗi” (Sin City) nhưng trái lại Las Vegas có nhiều nhà thờ nhất tính theo đầu người, nhất là những nhà thờ chuyên làm đám cưới mở cửa 24/24. Cô dâu và chú rể chỉ cần ngồi trên xe, lái vào nhà thờ là có mục sư sẵn sàng làm phép cưới cho họ. Đây là thành phố làm hôn thú nhiều nhất và cũng là nơi người ta ly dị và tự tử nhiều nhất. Ly dị nhiều là vì tiểu bang Nevada nơi có Las Vegas tọa lạc, thủ tục ly dị dễ dàng hơn các tiểu bang khác, nhiều người sống ở Mỹ đến Las Vegas để ly dị. Theo nhật báo Las Vegas Sun mở cuộc thăm dò vào năm 2008, Las Vegas là một trong những nơi có số tự tử cao nhất nước Mỹ, nhưng nếu dân Las Vegas rời khỏi đây sinh sống nơi khác thì số tự tử trong nhóm người này sẽ giảm 40%. Trái lại những người từ nơi khác di chuyển về đây sinh sống, số tự tử trong nhóm đó sẽ tăng gấp đôi. Las Vegas là nơi người ta đến làm hôn thú nhiều nhất vì tiểu bang cấp giấy hôn thú cho cả những người không phải là dân Nevada. Thủ tục hôn thú cũng rất dễ dàng và lệ phí rất rẻ, không cần thử máu và không phải chờ đợi một thời gian. Chỉ cần điền một mẫu đơn ngắn nộp vào phòng hộ tịch kèm theo $60 tiền mặt, trình thẻ căn cước có hình là giấy hôn thú sẽ được cấp trong vòng vài phút. Phòng hộ tịch cấp hôn thú làm việc đến nửa đêm và 7 ngày trong một tuần. Trong vòng một năm sau khi hôn thú được cấp, đôi tân lang và tân giai nhân phải làm phép cưới theo tôn giáo để hợp thức thủ tục phối ngẫu. Để tiện việc họ thường đến nhà thờ bên cạnh để mục sư làm phép cưới luôn. Thường nhà thờ mở cửa sáng đêm và có bán sẵn áo cưới, hoa cưới, nhẫn cưới, bánh cưới và rượu xâm banh. Trong các sòng bài cũng có mục sư sẵn sàng làm hôn lễ và phòng đại yến kết hoa để đón tiếp quan viên hai họ, rất tươm tất đàng hoàng!

Người dân sinh sống ở Nevada lại khỏi phải đóng thuế lợi tức tiểu bang (dĩ nhiên là phải đóng thuế cho liên bang). Nevada là một trong 7 tiểu bang miễn thuế lợi tức tiểu bang (state income tax) là các tiểu bang: Alaska, Florida, Nevada, South Dakota, Texas, Washington và Wyoming. Chính sách miễn thuế này nhằm lôi cuốn người từ các nơi khác về đây sinh sống, nhiều người đến tuổi về hưu thích dọn về Las Vegas để bớt được thuế tiểu bang, giá nhà lại rẻ chỉ bằng 1/3 giá nhà tại California. Ăn uống khỏi cần phải nấu nướng chi cho lôi thôi vì nhà hàng Buffet thức ăn ê hề, đầy đủ các món sơn hào hải vị, món ngon vật lạ nước nào cũng có, sòng bài muốn thu hút những con thiêu thân nên giá nhà hàng không cần lời. Cuộc sống hàng ngày lại có nhiều môn chơi giải trí ở các sòng bài, với tiền hưu, tiền già mặc tình mà chơi cho hết quảng đời vàng son (golden age) còn lại. Dân Cali, một cổ hai tròng, còn dân Las Vegas còn lại một tròng mà thôi (tức là thuế liên bang của IRS) nhưng thuế thổ trạch (bất động sản, property tax của quận hạt, County) và thuế mua bán, ăn uống (sale tax) của thành phố (khoảng 7.75%) phải chịu.

Las Vegas lôi cuốn hấp dẫn, nhưng tại sao tôi không lên đó sống mà lại “tử thủ” quanh năm ở chốn giang hồ Bolsa gió tanh mưa máu? Như đã thưa trước Las Vegas là thiên đàng hạ giới nhưng đồng thời cũng là địa ngục trần gian. Nó là con dao hai lưỡi, giúp ta gọt vỏ qủa đào tiên, đồng thời cũng làm cho ta đứt tay nhỏ máu. Sống cạnh những sòng bài ánh đèn rực rỡ, âm ba tiền rơi loảng xoảng từ các máy kéo, ai mà cầm lòng cho đậu, ai mà chẳng muốn ngồi xuống đặt tiền. Vào cuộc chơi có những lúc thắng trận oai hùng, chồng “chip” cao ngất ngưởng nhưng cũng nhiều lúc thua cháy túi, thân xác rã rời. Xác xuất chủ sòng đã tính toán rất kỹ, thua thì nhiều nhưng thắng chẳng bao nhiêu. Las Vegas cũng như người đẹp, lúc ngây thơ dịu hiền, lúc kiêu sa đài các. Khi mê trận, bước vào tình trường, vui chẳng bao nhiêu mà chỉ chuốt lấy muôn ngàn đau khổ bẽ bàng. Vì vậy dù yêu thích không khí tưng bừng vui chơi của Las Vegas, tôi chẳng bao giờ có ý định muốn sống ở đó vì nơi ấy không là đất lành chim đậu. Lâu lâu lên chơi vài ngày, thắng hay bại cũng phải lui binh, bảo toàn lực lượng. Khi thắng không say men chiến thắng, lúc bại cũng không nóng máu liều mình. Nói cho vui chứ thực tình tôi không mê bài bạc, đến Las Vegas chỉ là ngắm cảnh xem hoa, xem những kiến trúc của các Casino, Hotel mới, dạo quanh các thương xá lộng lẫy và ăn vài bữa Buffet thịnh soạn cho bù những tháng ngày khổ hạnh chuyên trị rau cháo, mì gói qua ngày!

Las Vegas cách Little Saigon không mấy xa, khoảng 275 miles (440 km) lái xe mất khoảng hơn 4 tiếng đồng hồ, hàng ngày ở Bolsa đều có xe đò Việt Nam chạy Las Vegas và ngược lại với giá vé hiện nay 30$ mỗi chuyến, trên xe còn được phát bánh mì, nước ngọt, báo Người Việt và xem Thúy Nga chánh gốc (?) đã đời! Tôi thử vào Internet xem giá máy bay và khách sạn như thế nào, nếu rẻ thì mình đi máy bay cho khỏe thân già (mà còn ham vui). Trang mạng Expedia kê giá bèo nhất là 184$ mỗi người cho vé máy bay khứ hồi từ LAX (Los Angeles Airport) và 2 đêm ở khách sạn Circus Circus còn các khách sạn sang trọng khác thì giá cao hơn nhiều. Circus Circus là khách sạn dành cho gia đình có con nít, trên đó có nhiều trò chơi cho trẻ con, hàng ngày cứ mỗi tiếng đồng hồ đều có xiệc nhào lộn trên cao hay ảo thuật gì đó miễn phí xem cũng đỡ buồn. Tôi chọn giờ bay thuận tiện không qúa sớm cũng như tránh giờ cao điểm kẹt xe khi từ nhà lái xe ra phi trường  rồi đặt vé ngay và trả bằng thẻ VISA. Nếu chần chờ khi trở lại nó sẽ tăng lên 5, 10$ mỗi người. Expedia “thank you” và cho số xác nhận (confirmation number) của vé máy bay và khách sạn, như vậy là đủ. Tôi tìm mướn xe ở phi trường Las Vegas, Internet cho biết nơi mướn xe không còn ở trong phi trường nữa mà dời vào trung tâm mướn xe tên McCARRAN RENT-A-CAR CENTER nằm cách 3 miles phía Nam phi trường và cứ 5 phút có một chuyến xe buýt Shuttle đưa khách từ phi trường về trung tâm mướn xe. Tôi mướn xe ở hãng Enterprise loại xe nhỏ giá 15$ một ngày nhưng sau này khi trả xe giá cũng lên tới 25$ một ngày vì nhiều thứ thuế khác nhau.

Sáu giờ 30 sáng Thứ Bảy vợ chồng tôi rời nhà ở thành phố nhỏ Brea, lái chiếc Camry cà tàng đời 2000 vào phi trường LAX. Ra đi khi trời vừa sáng vào ngày cuối tuần thiên hạ còn đang “nướng” trên giường nên xa lộ một mình “đường mây rộng thênh thang cử bộ, nợ tang bồng trắng vỗ tay reo, thảnh thơi thơ túi rượu bầu”! Cho xe vào bãi đậu xe dài hạn (Long Term Public Parking Lot C) (lệ phí khoảng 10$ một ngày) ở góc đường Sepulveda và 96 rồi lên xe buýt Shuttle đề chữ “C” vào phi trường. Đi và về không cùng nghĩa như nhau (thi sĩ DTL nói “cùng nghĩa” nhưng nhà văn HP phản đối), chuyến đi là hãng máy bay US Airways cất cánh lúc 9 giờ 30 ở Terminal 1, chuyến Las Vegas về là hãng United bay lúc 6 giờ chiều và đậu ở Terminal 7. Chuyến đi US Airways này đưa chiếc máy bay nhỏ là CR9 mỗi hàng chỉ 4 ghế (có tất cả 22 hàng) nhưng bay cũng khá và cho uống cà phê, cam vắt, nước ngọt đàng hoàng. Chỉ non một giờ sau là phi cơ hạ cánh ở Las Vegas. Ra khỏi nhà ga là những làn gió nóng hắt lên đầu với nhiệt độ gần 100 độ F! Las Vegas nằm trên sa mạc là phải nóng, không nóng thì không phải là sa mạc, tuy là sa mạc nhưng sa mạc Las Vegas không có lạc đà thay vào đó có “ngựa rừng” trong mấy trại Mustang Ranch, giống thú hiếm qúy này cỡi rất nguy hiểm, không chết trên lưng ngựa thì cũng có nguy cơ mang trọng bịnh không thuốc chữa! Độc giả thắc mắc về giống thú này xin đừng “nóng” cứ từ từ theo dõi, những bài tới hạ hồi sẽ rõ!

Ra khỏi Terminal 1 nơi vòng quay hành lý số 10, 11 là có một hàng xe buýt Shuttle loại lớn chở đến trung tâm cho mướn xe. Xe thì lớn nhưng chỉ có chừng 16 ghế ngồi, còn lại là khoảng trống giữa xe là kệ chứa hành lý và có nhân viên chất cũng như giao hành lý cho mình. Xe chạy về hướng Nam chui xuống đường hầm nằm dưới phi đạo, 5 phút sau là tới trung tâm cho mướn xe. Trung tâm này cơ ngơi hoành tráng, tổ chức rất khoa học, tất cả các hãng cho mướn xe như Alamo, National, Dollar, Thrifty, Enterprise, Payless, Budget, Avis, Hertz…đều có chi nhánh văn phòng ở đây. Trung tâm có 2 tầng lầu, to lớn như Parking Building (cao ốc đậu xe) văn phòng phía trước, phía sau là nơi đậu xe. Từ trước tới nay tôi quen mướn của Enterprise thì nay cũng Enterprise, họ giao cho tôi một chiếc mới tinh hiệu KIA, loại SUV nhỏ kiểu Seoul, đồng hồ mới 5 miles, chính vì xe mới này mà chiều nay tôi mới bị cảnh sát chớp đèn, hụ còi chận lại giữa con đường Las Vegas Boulevard mà người ta thường gọi là “Strip”! Tôi tưởng là đường lạ không quen, bị “ticket” tốn 5, 6 trăm đô lãng nhách rồi! Nhưng không chỉ vì xe tôi…không có bảng số! Còn một chuyện nữa mà tôi nghĩ là phí tiền vô ích, là hãng cho mướn xe giao ước là xăng trong thùng bao nhiêu, khi trả xe mực xăng phải vậy, nếu thiếu họ tính 5.50$/gallon (trong khi hiện nay giá xăng khoảng 4$/gallon). Nếu “trả trước” (Prepay) giá là 3.50$/gallon. Tôi hỏi “trả trước” là sao? Họ nói xe sẽ được đổ đầy thùng xăng với giá là 47$, khi trả xe cứ xài cạn tàu ráo máng! Tôi chịu vụ này, có nghĩa là mình cứ chạy xả láng khỏi lo tìm trạm đổ xăng lôi thôi vì thật tình tính tôi không thích đi đổ xăng xe tí nào. Tới trạm đổ phải de tới de lui, coi cây xăng nào trống, thuận chiều với nấp thùng xăng của xe mình? Một lần tôi đang đứng bôm ở một trạm xăng ở gần Bolsa, có một bà Mỹ độ 50 tóc vàng sợi nhỏ, ngồi trên xe hỏi nấp thùng xăng…của bả nằm bên nào? Thật kỳ cục, xe của bả mà bả lại hỏi tôi! Thoáng qua tôi nghĩ chắc bà này thấy tôi phong độ, “đẹp lão” nên tính làm quen kiếm chuyện gì đây? Miệng cười vô tư và “cũng liều nhắm mắt đưa chân, thử xem con tạo xoay dần đến đâu”? Bả thấy tôi ngạc nhiên nên giải thích là xe mướn nên không rành! Trở lại xe mướn của tôi, tôi trả tiền nguyên một thùng xăng đầy nhưng thực ra tới ngày trả xe tôi chỉ chạy được 90 miles và kim xăng chỉ xuống ¼ thùng mà thôi! Thật phí của giời! Hãng cho mướn xe đã tính hết, Las Vegas xem hoành tráng, lộng lẫy nhưng không rộng lớn bao nhiêu, chỉ có con đường “Strip”, đi dăm ba phút cũng về chốn cũ. Vã lại không dám đi rong nhiều, sợ cảnh sát hụ còi chận xe tôi lại nữa!

Trevi Fountains trước Caesars Palace

Giờ “check-in” khách sạn Circus Circus là 3 giờ chiều, mà giờ này mới có 11 giờ 30 trưa nên tôi lái xe vào đại lộ “Strip” dãy xương sống của thành phố tội lỗi Las Vegas để bà xã tôi chiêm ngưỡng mặt tiền các sòng bài, khách sạn Casino hoành tráng, xa hoa. Thành phố này dư điện nên ban ngày cũng thắp đèn xanh đỏ. Từ phía Nam lên là Mandalay Bay nghe nói của tư bản Singapore nhưng nay cũng bán cho đại công ty MGM, nguy nga đồ sộ nhưng hơi vắng khách, từng tổ chức thi hoa hậu VN hoàn vũ, dường như năm rồi tới giờ chót hũy bỏ cuộc thi làm các người đẹp khắp các tiểu bang và cả Việt Nam kéo va ly về (có cô còn mướn chuyên gia trang điểm làm tóc đi theo) phải một phen khóc cười! Đến hẹn lại lên, xù hẹn, hũy show “nhưng sao đi mà không bảo gì nhau để…anh gọi tiếng…thở buồn!” Kế đến là Luxor kim tự tháp màu đen, Excalibur lâu đài thời trung cổ, Tropicana vẫn không có gì thay đổi, hai khách sạn sau này đã cũ, giãm giá phòng chờ thời. Qua ngã tư  Strip và Tropicana thì hai bên đường trở nên đông đảo, bộ hành du khách tấp nập, ngựa xe như nước áo quần như nêm. Bên trái là New York, New York với tượng Nữ Thần Tự Do và cây cầu Brooklyn, bên phải là MGM Grand đồ sộ, nặng nề. Bên trái cạnh Monte Carlo là những kiến trúc mới hai năm trước tôi chưa từng thấy là Mandarin Oriental, Aria Resort & Casino, Vdaral Hotel & Spa. Còn bên phải là Planet Hollywood hai năm trước cũng chưa có bên cạnh Paris với tháp Eiffel và Khải Hoàn Môn cao vời vợi và Bally’s một cao ốc khiêm nhượng. Đối diện tay trái là Bellagio kiến trúc Ý Đại Lợi huy hoàng bề thế soi bóng trên mặt hồ lăn tăn gợn sóng với những hàng cây xanh bóng ngã bên đường thật thơ mộng trữ tình. Qua ngã tư Flamingo Road, tay trái (phía Tây) có Caesars Palace dù đã xưa nhưng không chịu lép vế, xây thêm nhiều kiến trúc theo kiểu La Mã cổ xưa như đấu trường Colosseum, Trevi Fountains và thương xá Forum có mặt tiền nhìn ra Strip thật kiêu sa, lộng lẫy. Cũng bên trái về hướng Bắc là hai khách sạn cũ một thời huy hoàng vang bóng từng là phát pháo đầu tiên để Las Vegas bỏ chốn downtown Fremont cũ mà Nam tiến về khu đô hội hoa đèn hiện nay. Đó là The Mirage nổi tiếng với Show cọp trắng với hai anh chàng sanh nghề tử nghiệp người Đức Siegfried và Roy. Ban đêm trước khách sạn là núi lửa tuôn trào một thời làm du khách dừng chân xem coi thích thú. Bên cạnh là Treasure Island mỗi đêm với Show Hải tặc Caribbean miễn phí có cà nông bắn ầm ầm và người rơi từ cột buồm cao xuống, nước văng lên tung tóe. Bên kia đường là 3 khách sạn cũng một thời vàng son, nay kiên nhẫn chờ thời, chờ có người mua để phá sập là Flamingo, Imperial Palace và Harrah’s. Phía Bắc một chút là cơ ngơi của Venetian Resort Hotel Casino là phiên bản thành phố xây trên mặt nước Venice bên Ý, cũng có cầu Rialto, tháp đồng hồ công trường San Marco với những con kênh, các con thuyền Gondola xuôi ngược mái chèo. Cạnh đó là Palazzo chỉ một cao ốc hình như anh em cùng chủ? Phía Bắc thấy hai khách sạn cũng mới là Wynn và Encore buyn đinh đen cong cong có khu mua sắm toàn hàng hiệu.

Khách sạn Venetian gợi lại thắng cảnh Venice bên Ý

Xe chạy đến ngã tư

Spring Mountain Road

thì khu Strip vàng son hoa lệ mỹ miều xem như chấm dứt. Bà xã than đói bụng, đòi đi ăn buffet, ăn đồ ta, đồ Tàu, đồ Mỹ thì thường qúa, tới Las Vegas muốn ăn đồ Tây. Nên tôi tìm cách quay xe lại đến khách sạn Paris có gì lạ không em. Lái xe chạy vào dưới Khải Hoàn Môn thì gặp Valet Parking, phải tấp lề phải ra phía sau khách sạn mới có Self Parking, lên những con dốc, hết tầng này sang tầng khác, đôi lúc phải nhấn ga mạnh cho xe vọt lên, sợ ngần ngừ tuột dốc thì chết! Cuối cùng cũng tìm được chỗ đậu nhưng phải nhớ vị trí xe đậu, lầu mấy, hàng xe chữ gì, số mấy? Tìm thang máy đi xuống khách sạn. Các casino ở đây lạ một điều là nhiều cửa vào, lối nào cũng dẫn vào casino, không muốn đi nó cũng đẩy bằng thang cuốn (escalator) nhưng khi muốn tìm lối ra thì thật khó, cố tình không thèm chỉ dẫn cửa ra.

Vào Casino Paris tìm đến The Village Buffet thấy ngưòi ta sắp một hàng dài, có một bảng quảng cáo: “Buffet of Buffets: Ăn 7 Buffets ở 7 Casino, nguyên ngày 24 tiếng đồng hồ chỉ trả 39.99$!” Hỏi cô thu ngân thì thật như vậy: Hiện nay ở Las Vegas các nhà hàng Buffet ở các sòng bài có phong trào chiêu dụ thực khách, trả tiền một lần, ăn bất cứ các khách sạn nào có tham gia chương trình, trong 24 tiếng đồng hồ ăn bao nhiêu lần cũng được. Nghĩa là bao bụng nguyên suốt một ngày đêm với một giá duy nhất. Đó là chiêu thức câu khách mới mẻ ở Las Vegas trong mùa hè năm nay:

Chị em nếu muốn giữ eo

Có lên Vegas đừng vào Buffet!

TRỊNH HẢO TÂM