CÔNG VIÊN QUỐC GIA YOSEMITE Ở MIỀN TRUNG CALI

Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Ở Hoa Kỳ mùa hè cha mẹ đưa các em đi chơi đâu để tận hưởng những thú vui thiên nhiên chốn non xanh, nước biếc lại không tốn kém nhiều? Có lẽ không nơi nào hơn những Công Viên Quốc Gia (National Parks) là những kho tàng mà thiên nhiên đã dành tặng con người. Những nơi đó, chính quyền đã quy hoạch từ mấy trăm năm trước, đất đai không được bán cho tư nhân và môi trường thiên nhiên như cây cối, thú hoang được bảo vệ bằng những luật lệ chặt chẽ.

Tiểu bang California có hàng trăm công viên thuộc quyền quản trị của liên bang gọi là công viên quốc gia cũng như công viên do tiểu bang điều hành gọi là “state parks” nhưng nổi tiếng nhất là công viên Yosemite National Park ở miền Trung Cali gần thành phố Fresno. Yosemite là chốn non xanh, suối biếc, cảnh đẹp như bức tranh thủy mạc Trung Hoa, mùa Xuân hoa nở, Hè về mát mẻ rất thích hợp để cắm trại, câu cá, băng rừng khám phá những cảnh đẹp thiên nhiên. Các thắng cảnh vùng Yosemite gồm có: Half Dome và El Capitan là hai ngọn núi cảnh đẹp như “non bồng”, thác Bridalveil và thác cao Yosemite là hai thắng cảnh đẹp như “nước nhược”.

XEM RỪNG ÐẠI THỤ SEQUOIAS

Công viên Yosemite có 4 cửa vào, mỗi cửa đều có trạm gác và bán vé. Vé cho xe hơi 20$, người đi bộ hay xe gắn máy 10$ và có giá trị suốt một tuần. Sau khi du khách mua vé và quẹo về hướng Ðông để đi Mariposa Grove cách đây không tới 2 miles để xem những cây tùng bách Sequoias khổng lồ. Mùa Ðông nếu con đường này đóng cửa vì tuyết thì bạn có thể đi bộ hơn 30 phút là tới. Hết con đường trãi nhựa là đã thấy vài cây Sequoias to lớn cao đến 300 feet và gốc có đường kính đến 35 feet (11 mét). Cây Sequoias nằm trong họ Reedwood (Hồng Tâm) thường mọc ở vùng núi cao bên Trung Quốc nhưng Reedwood bên Tàu màu đậm hơn và là danh mộc rất cứng đóng bàn ghế mối mọt ăn không thủng. Cây Sequoias là loại cây thân lớn, tàng cao nhất trong các loài thảo mộc và sống lâu nhất, nó chỉ chết khi nào bị sét đánh gãy thân cây còn những trận cháy rừng không đốt được cây vì gỗ và vỏ cây có đặc tính chống lửa. Người ta quan sát thấy những vết cháy nám đen trên thân cây có tuổi thọ cả ngàn năm mới thấy rằng nó đã sống sót sau nhiều trận cháy rừng. Thời sơ khai khi loài người chưa biết dùng lửa để nấu nướng, thắp sáng, sưởi ấm và đuổi thú dữ thì những trận cháy rừng là do sét đánh tạo nên. Một điều lạ mà người ta mới vừa khám phá ra là cây Sequoias sinh trưởng những cây con là nhờ cháy rừng. Lớp tro tàn trên mặt đất là phân tốt để hạt đâm chồi mọc rễ và trận cháy đã khai hoang bớt đi cây cỏ um tùm đem ánh sáng giúp cho cây non mọc nhanh. Cây to nhưng hạt Sequoias thì mõng manh như hạt Oatmeal nằm trong trái khô như trái thông gọi là Cone. Mỗi cone to bằng qủa trứng chứa từ 200 đến 300 hạt và nằm trên cây lâu đến 20 năm và chỉ rụng xuống do lực bên ngoài tác động như cháy rừng, giông tố hay những con sóc Douglas Squirrels đến ăn.

Sườn núi phía Tây của dãy Sierra Nevada có 75 địa điểm cây Sequoias mọc trên cao độ từ 4,500 đến 7,000 feet, trong công viên Yosemite có 3 địa điểm mà Mariposa nơi tôi đến là có cây to lớn nhứt, hai địa điểm kia là Tuolumne và Merced Groves ở phía Bắc gần Crane Flat. Ðến Mariposa du khách sẽ thấy rừng cây Sequoias trong đó có chừng chục cây khổng lồ, có những cây đã ngã trốc gốc nhưng vẫn để vậy để du khách tham quan. Nơi đây cây đại thụ có tên là Grizzly Giant đã 2,700 tuổi được xem là “lảo tiền bối” trong dòng họ Sequoias.

TUNNEL VIEW

Chúng ta trở lại Cổng Nam (South Entrance) và dùng con đường Wawona Road lên hướng Bắc để đi vào vùng thung lũng Yosemite nơi đó mới là tâm điểm tập trung những thắng cảnh đẹp nhất của Yosemite. Ði lối 10 miles đường đèo leo dốc nhưng tương đối không mấy nguy hiểm, một bên là rừng thông bên kia là vực thẫm thông xanh bạt ngàn dẫn đến những non cao trơ vơ phiến đá thật hùng vĩ. Sau khi qua khúc quanh xe đi vào đường hầm dài không tới một mile thắp đèn sáng choang. Vừa ra khỏi hầm bên tay mặt là bãi đậu xe lấn vào vách núi, xe du lịch, xe buýt đậu hai hàng dài, người qua kẻ lại tấp nập. Nơi đây là Tunnel View điểm ngoạn cảnh đẹp nhất trong vùng Yosemite. Bao nhiêu máy ảnh nên lấy ra và chụp thật nhiều vì đứng nơi đây trên cao hiện ra chốn bồng lai tiên cảnh hiếm thấy nơi trần gian nào là El Capitan ngọn núi đứng thẳng, Half Dome núi nửa mai rùa, Sentinel Rock, Cathedral Rocks và thác Bridalveil. Thác được đặt tên này vì “nơi đây gió lộng buổi chiều, thổi vào thác nước bay làn hơi sương”, ánh nắng rọi vào long lanh như sợi kim tuyến của mảnh lụa mõng che mặt cô dâu!

Núi nghiêng suối vắt tơ đàn

Nhìn ngoài thạch động mưa vàng lưa thưa

Nghiêng bình trà nhớ hương xưa

Từ vàng hoa nọ bây giờ vàng hoa.

              (Ðộng Hoa Vàng - Phạm Thiên Thư)

Yosemite National Park rộng gần 1,200 dặm vuông nằm trên vùng núi Sierra Nevada thuộc tiểu bang California. Du khách có thể thăm viếng Yosemite quanh năm, tuy nhiên mùa Đông có nhiều khu vực hạn chế xe đi lại vì băng tuyết nhất là khoảng từ tháng 11 đến tháng 5. Thường người ta lái xe vào Yosemite Park nhưng chính quyền vẫn khuyến khích dùng xe buýt shuttle trong một vài khu vực. Không cần gọi điện thoại trước khi vào thăm Yosemite nhưng rất cần gọi để giữ chỗ nếu du khách định cắm trại hay ngủ qua đêm.

Đường đến Yosemite Park:

- Từ vùng Los Angeles đến Yosemite đường dài 313 miles (504 km), lái xe khoảng 6 tiếng đồng hồ. Dùng xa lộ I-5 North qua Highway 99 North đến Fresno chuyển qua 41 North để vào Yosemite.

- Từ vùng San Diego đến Yosemite đường dài 441 miles (710 km), lái xe khoảng 8 tiếng đồng hồ. Dùng xa lộ I-5 North qua Highway 99 North đến Fresno chuyển qua 41 North để vào Yosemite.

- Từ vùng San Francisco đến Yosemite đường dài 195 miles (314 km), lái xe khoảng 4 đến 5 tiếng đồng hồ. Dùng xa lộ I-580 East qua I-205 East đến Manteca chuyển qua Highway 120 East (hay đến Merced chuyển qua Highway 140 East) để vào Yosemite.

- Từ Las Vegas đến Yosemite:

Từ tháng 6 đến tháng 10 đường dài 350 miles (560 km), lái xe khoảng 6 đến 7 tiếng đồng hồ. Dùng xa lộ I-15 South đến Barstow qua Highway 58 West chuyển qua 395 North đến gần Lee Vining qua Highway 120 West để vào Yosemite.

Từ tháng 11 đến tháng 5 đường dài 495 miles (797 km), lái xe khoảng 8 đến 10 tiếng đồng hồ. Dùng xa lộ I-15 South đến Barstow qua Highway 58 West đến Bakersfield chuyển qua 99 North tới Fresno. Từ Fresno dùng Highway 41 North để vào Yosemite.

Tất cả mọi người vào công viên Yosemite đều phải mua vé:

- Nếu đi bộ, xe gắn máy hay cỡi ngựa giá vé là 10 US$ mỗi người (miễn phí cho trẻ em dưới 15 tuổi).

- Nếu vào bằng xe hơi riêng giá vé là 20 US$ mỗi xe.

- Những xe buýt thương mại như xe Tour Van hay Tour Bus giá từ 25 đến 300 US$ (tính theo số chỗ ngồi).

Các nhà trọ (lodge) hay những cabin cho đến khách sạn sang trọng đều có rải rác nhiều nơi trong công viên Yosemite.

Muốn giữ chỗ nhà trọ hay khách sạn trong công viên (nhất là mùa Hè là mùa cao điểm) du khách có thể vào trang mạng www.yosemitepark.com/Accommodations.aspx .

Các gia đình có con đông thường chuộng cắm trại (camping) ngủ qua đêm trong công viên. Có tất cả 13 địa điểm cắm trại trong Yosemite và nên điện thoại giữ chỗ trước nhất là trong các tháng Hè (từ tháng 4 đến tháng 9). Điện thoại giữ chỗ cắm trại ở số 877-444-6777 và ngoài nước Mỹ hay Canada gọi số 518-885-3639 hay vào trang mạng www.recreation.gov hay www.nps.gov/yose/planyourvisit/camping.htm để biết chi tiết về lệ phí và thể thức cắm trại qua đêm.