Pages

Powered By Blogger

Wednesday, February 29, 2012





KÝ SỰ DU LỊCH
HOLLYWOOD, KINH ĐÔ ĐIỆN ẢNH THẾ GIỚI (KỲ 2)
Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Trên đại lộ Hollywood Boulevard ngoài rạp hát Kodak là nơi hàng năm phát giải điện ảnh Oscar, du khách còn bắt gặp một kiến trúc lạ lùng mang kiểu ngôi nhà Hawaii đó là rạp chiếu bóng Grauman’s Chinese Theatre hay còn được gọi là Mann’s Chinese Theatre ở số 6925 Hollywood Boulevard cách không xa rạp hát Kodak. Trên vỉa hè đại lộ trước hai rạp hát là những ngôi sao khắc tên các minh tinh màn bạc để vinh danh tài năng đóng góp của họ cho nền điện ảnh cũng như âm nhạc.

RẠP GRAUMAN’S CHINESE THEATRE


Rạp Grauman’s Chinese Theatre mở cửa vào ngày 18 Tháng 5, 1927 sau hơn 16 tháng xây cất. Sau khi thành công với rạp chiếu bóng Ai Cập (Egyptian Theatre) gần đó, ông Sid Grauman một nhà chuyên tổ chức các buổi trình diễn ca nhạc bắt tay ngay vào việc xây rạp khác mà ông dự định sẽ huy hoàng lộng lẫy như rạp hát trong hoàng cung và ông đặt tên là rạp Trung Hoa (Chinese Theatre). Cũng như rạp trước là rạp Ai Cập, rạp Trung Hoa được lấy tên như vậy có tính cách quảng cáo cho có vẻ huyền bí, đường xa xứ lạ chứ không có đặc trưng nào Trung Hoa ngoài kiểu nơi cổng vào rạp giống mái nhà của...thổ dân đảo Hawaii nhưng chủ nhân cho là... đền thờ của người Tàu!. Ông Grauman được ông Toberman và vài người nữa góp vốn vào hùn và thuê công ty kiến trúc Meyer & Holler là công ty đã thiết kế rạp Ai Cập thành công trước đó. Trong lúc tráng xi măng khoảng sân trước rạp có vài người nổi tiếng đến xem chơi vô tình dẫm chân lên lúc xi măng còn ướt như cô đào điện ảnh phim câm thời đó là Norma Talmadge (1894-1957). Kế đến nhà thầu xây rạp Jean Klossner cũng ký tên trên nền xi măng. Từ đó nhiều tài tử, minh tinh màn bạc Hollywood tính đến nay gần 200 người đã để lại dấu vết trên nền xi măng trước rạp, có người in dấu tay, dấy giày, chữ ký, đầu gối và như vua hề Bob Hope lại in cái mũi của mình trên sân rạp.

Năm 1929 ông Sid Grauman bán phần hùn của mình cho công ty Fox Theatres nhưng vẫn giữ vai trò giám đốc điều hành rạp cho đến khi ông qua đời năm 1950. Rạp Chinese Theatre được công nhận là di tích lịch sử văn hóa vào năm 1968 từ đó rạp được trùng tu nhiều lần nhờ có kinh phí từ chính phủ. Năm 1973 rạp được bán cho ông Ted Mann chủ nhân hệ thống rạp chiếu bóng Mann, là chồng cô đào Rhonda Fleming (sinh năm 1923 tại Hollywood vẫn còn sống, nay 88 tuổi trong khi Ted Mann qua đời năm 2001). Khi ông Ted Mann làm chủ, rạp có tên là Mann’s Chinese Theatre. Năm 2000 hệ thống Mann’s Theatre phá sản và bán tất cả tài sản lại cho hãng phim Warner Bros. và Paramount Pictures. Năm 2002 tên nguyên thủy của rạp là Grauman’s Chinese Theatre được phục hồi cho rạp hát cổ này, tuy nhiên khu rạp mới xây trong thương xá góc đường Hollywood và Highland vẫn lấy tên Mann’s Chinese 6 Theatre và vẫn do 2 hãng phim làm chủ.

Năm 2008 đất các rạp hát tọa lạc trên đó được bán cho công ty CIM Group và công ty này xây lên rạp Kodak và thương xá Hollywood & Highland Center gần đó. Giá bán được giữ kín và các rạp Mann’s Theatres vẫn tiếp tục thuê đất dài hạn và hoạt động chiếu phim cho đến năm 2011 cả rạp Grauman’s Chinese Theatre và Mann’s Chinese 6 bán cho 2 nhà sản xuất phim Elie Samaha và Donald Kushner dưới tên công ty Chinese Theatres, LLC.

Mặt trước của rạp là một mái nhà cong kiểu của dân đảo Hawaii nhưng chủ nhân rạp cho rằng đó là một ngôi đền chùa Tàu. Bên trong là một phù điêu đấp hình con rồng và giữ ngoài cửa là tượng hai con sư tử. Có 3 năm liên tiếp giải Oscar được phát tại rạp Grauman’s Chinese là các năm 1944, 1945 và 1946. Hiện nay rạp vẫn chiếu những phim mới để phục vụ khán giả như những rạp khác và rạp thường được các nhà sản xuất phim chọn để tổ chức buổi chiếu ra mắt những phim mới. Những buổi tiếp tân ra mắt này thường có sự tham dự của các ngôi sao điện ảnh và những đạo diễn đương thời.

HOLLYWOOD WALK OF FAME


Từ in dấu chân trước rạp Grauman’s Chinese Theatre của những minh tinh màn bạc dẫn đưa đến việc nhằm lưu danh thiên cổ những tài tử, những người có công đóng góp vào điện ảnh, trên vỉa hè đại lộ Hollywood người ta đã gắn những ngôi sao 5 cánh nạm tên bằng đồng những tài tử điện ảnh, đạo diễn, ca sĩ, diễn viên truyền hình, các nhạc sĩ thu dĩa v.v...Có hơn 2,400 ngôi sao để vinh danh những người nổi tiếng trong kỹ nghệ điện ảnh, âm nhạc được gắn trên vỉa hè suốt 15 blocks trên đường Hollywood Boulevard và 3 blocks trên đường Vine Street trong khu Hollywood. Những lối đi gắn sao các minh tinh này được gọi là Hollywood Walk of Fame tạm dịch là “Lối đi ở Hollywood của những danh nhân”.

Theo thống kê năm 2003 của công ty NPO Plog Research cho biết Walk Of Fame đã thu hút hơn 10 triệu du khách đến viếng hàng năm hơn cả con đường hoàng hôn chợ tình Sunset Strip, tàu Queen Mary ở Long Beach và Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Los Angeles. Lối đi Walk Of Fame ở Hollywood được quản lý bởi Phòng Thương Mại Hollywood và tu bổ bởi ngân khoản của qũy bảo tồn lịch sử Hollywood Historic Trust.

Walk Of Fame chạy dài 1.3 miles (2.1 km) từ Đông sang Tây trên đại lộ Hollywood từ North Gower Street đến North La Brea Avenue và 0.4 miles (0.7 km) Bắc xuống Nam trên đường Vine Street giữa Yucca Street và Sunset Boulevard. Tính cho đến 8 Tháng 11, 2011 có tất cả 2,454 ngôi sao với tên người vinh danh bằng đồng thau (brass, chứ không phải bằng bronze là đồng đỏ). Phía dưới tên họ các minh tinh là tấm phù điêu hình tròn khắc dấu hiệu tượng trưng lĩnh vực hoạt động trong ngành nào? Về lĩnh vực điện ảnh dấu hiệu chiếc máy quay phim, chiếc truyền hình là thuộc truyền thông TV, dĩa hát là ngành thu băng dĩa nhạc, dấu hiệu chiếc microphone là về truyền thanh Radio, hai chiếc mặt nạ là sân khấu (phù hiệu này được thêm vào năm 1984).

Nguồn gốc của Walk Of Fame là do ông E. M. Stuart chủ tịch Phòng Thương Mại vào năm 1953 có ý kiến là “duy trì ánh hào quang của những người mà tên tuổi của họ làm say đắm, kích thích lòng người trên thế giới bốn phương”. Nhiều người cho rằng ý kiến này không mới mẻ gì vì trước đó khách sạn Hollywood Hotel tọa lạc 50 năm trên góc đường Hollywood và Highland trên trần trong phòng ăn cũng có vẽ những ngôi sao với tên của các tài tử khách hàng của khách sạn. Tuy nhiên dù tên tuổi của họ bất tử trong lòng người mộ điệu nhưng việc gắn ngôi sao kỷ niệm trên con đường chính của kinh đô điện ảnh Hollywood cũng mang ý nghĩa tri ơn những đóng góp của họ trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.

TRỊNH HẢO TÂM

Độc giả có thể xem đoạn video ngắn về Hollywood của tác giả, xin bấm vào:
http://www.youtube.com/watch?v=2m-Fp_0SraQ

Cùng tác giả đã phát hành 8 quyển ký sự du lịch: “Trên Những Nẻo Đường Việt Nam”, “Miền Tây Hoa Kỳ”, “Trung Quốc”, “Mùa Thu Đông Âu”, “Tây Âu Cổ Kính”, “Miền Đông Nước Mỹ và Canada”, “Hành Hương Thánh Địa Do Thái” và “Nhật Bản, Hồng Kông Macau, Thái Lan”. Độc giả từng thích thú theo dõi trên Người Việt có thể tìm mua tại các nhà sách, cùng giá 15 USD mỗi quyển. Ở xa gởi ngân phiếu về tác giả, sách có chữ ký sẽ được gởi đến tận nhà (bao cước phí trong nước Mỹ):

TRINH HAO TAM
3683 Hawks Drive
Brea CA 92823
Ðiện thoại 714-528-1413
Email: trinhhaotam@yahoo.com

Saturday, February 25, 2012

KÝ SỰ DU LỊCH
HOLLYWOOD, KINH ĐÔ ĐIỆN ẢNH THẾ GIỚI
Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM


Hollywood tiếng Việt gọi là Hồ Ly Vọng là một khu vực của thành phố Los Angeles, nằm về phía Tây Bắc và cách trung tâm Los Angeles khoảng 7 miles (11km). Từ đầu những năm 1910 khu Hollywood được xem là cái nôi của nền điền ảnh Hoa Kỳ khi những hãng phim đầu tiên được thành lập nơi đây. Tiên khởi là những phim đen trắng không có âm thanh mà chỉ phụ đề những câu đối thoại của các diễn viên. Sau đó đến các phim có tiếng nói và nhạc đệm, rồi phim màu và màn ảnh rộng chiều ngang gọi là đại vĩ tuyến. Thời chưa có truyền hình, điện ảnh là môn giải trí rất được ưa chuộng, tài tử màn bạc, đạo diễn điện ảnh danh vọng chất ngất, tiền của tràn đầy. Ngày nay kỹ nghệ điện ảnh bị truyền hình, internet lấn chiếm nhưng vẫn còn một số đông khán giả muốn xem phim mới, màn ảnh lớn và âm thanh sống động. Ở Hollywood nhiều hãng phim đã dời sang các khu vực lân cận như San Fernando và Santa Clarita cho rộng rãi với giá đất rẻ nhưng các ngành phụ thuộc như ráp nối, âm thanh, ánh sáng, quảng cáo vẫn duy trì ở Hollywood đơn cử hãng phim Paramount Pictures vẫn còn hiện diện nơi đây. Dù không còn tập trung nhiều hãng phim, Hollywood vẫn giữ danh hiệu là kinh đô điện ảnh thế giới và ngày nay là địa điểm du lịch hấp dẫn nhất mỗi khi du khách ghé thăm Los Angeles ở miền Nam California, một nơi được mệnh danh bằng 3 chữ “Sun, Surf và Stars” có nghĩa mặt trời, sóng biển và các ngôi sao điện ảnh.

Sáng ngày thứ bảy 5 Tháng 11, 2011 chúng tôi trở lại thăm Hollywood. Đường đi không bao xa nhưng mỗi lần lái xe ngang khu trung tâm Los Angeles với các xa lộ 5, 10, 60, 101 ngang dọc, lối ra ngõ vào xa lộ nhỏ hẹp, xe lại đông là mỗi lần căng thẳng thần kinh, mồ hôi rịn. Từ xa lộ 57 Bắc, qua 60 Tây, đổi sang 101 Hollywood Freeway Bắc ngang qua Phố Tàu, trung tâm thành phố Los Angeles buyn đinh cao ngất trời là sắp tới kinh đô điện ảnh Hồ Ly Vọng. Qua lối ra các con đường Melrose Avenue nổi tiếng thư giãn với các tiệm Massage Đại Hàn, con đường Sunset Boulevard đúng với cái tên tiền định là “đại lộ hoàng hôn” khi màn đêm buông xuống là các nàng Kiều đủ mọi quốc tịch mặc áo lông, xách bóp ra vẫy tay chào đón. Hoa thơm cỏ lạ chập chờn ong bướm vườn Xuân sẽ đề cập khi khác, hôm nay đến đây thuần túy du lịch nên tôi rẽ trái xuống con đường du lịch Hollywood Boulevard với chiếc máy ảnh nhỏ trên tay, tuy bé nhỏ rẻ tiền nhưng lại làm rất được nhiều việc, vừa chụp ảnh lại vừa quay phim.

Đậu xe cũng rất khó trên đại lộ Hollywood, nhờ xem trước địa bàn trên mạng nên tôi rẽ phải vào con đường Highland Ave. qủa thật một buyn đinh đậu xe to lớn nằm ngay phía trái, bên cạnh là khách sạn Renaissance Hollywood Hotel nhiều tầng. Khách sạn này cũng không rẻ, ít nhất cũng 300 USD một đêm và cẩn thận đừng qua đậu bên “Valet Parking” của khách sạn, khi lấy xe rất nhiều tiền. Nơi đậu xe phía trên là thương xá trong khu rạp hát Kodak Theatre, phía dưới là 6 tầng hầm đậu xe nằm dưiớ mặt đất. Lệ phí đậu xe cũng không đắt, hôm ấy chúng tôi dạo chơi ở đây khoảng 2 tiếng đồng hồ chỉ phải trả 6 USD (máy không nhận tiền mặt, chỉ nhận Debit hay thẻ tín dụng). Đậu nguyên ngày tối đa chỉ 15 USD.

HÍ VIỆN KODAK

Hí viện Kodak nằm trên đại lộ Hollywood trong khu thương xá Hollywood and Highland Center chiếm nguyên một block phố từ đường Orange (phía Tây) đến đường Highland. Khu đất này xưa kia là khách sạn Hollywood Hotel nổi tiếng được xây năm 1902 và phá bỏ năm 1956 để xây tòa cao ốc ngân hàng First Federal Saving. Năm 2001 tòa cao ốc lại bị phá xập để xây hí viện Kodak và thương xá Hollywood and Highland Center. Rạp Kodak có tất cả 3,401 ghế với sân khấu trình diễn là một trong những sân khấu rộng lớn nhất Hoa Kỳ. Rạp hát được bảo trợ bởi công ty Eastman Kodak chuyên sản xuất phim cho máy chụp hình, Kodak đã chi 75 triệu USD để được lấy tên công ty mình đặt tên cho rạp hát. Chủ nhân của rạp Kodak là công ty CIM Group cũng là chủ nhân của thương xá Hollywood and Highland Center. Hí viện Kodak được khai trương ngày 9 Tháng 11, 2001 và vào Tháng 3, 2002 buổi phát giải điện ảnh Oscar được tổ chức tại đây, từ đó hiệp hội Academy of Motion Pictures Arts and Sciences là chủ nhân giải Oscar đã chọn rạp Kodak làm nơi hàng năm để phát giải này. Cả tuần trong thời gian tổ chức giải Oscar người ta đóng đường Hollywood lại, trải thảm đỏ và che lều bạt trên đoạn đường trước rạp. Thời gian trong năm còn lại rạp được cho thuê để trình diễn những buổi ca nhạc như với ca sĩ Celine Dion, Prince, Barry Manilow, trao giải thưởng âm nhạc như giải chung kết American Idol, trình diễn thời trang Victoria’s Secret, thi hoa hậu Mỹ quốc (Miss USA) vào năm 2004 và 2007. Về phía người Việt Nam, trung tâm băng nhạc Asia đã từng trình diễn nhiều buổi đại nhạc hội thu hình tại nơi đây.

Trước cửa rạp từ sáng sớm cho tới khuya lúc nào cũng tấp nập du khách từ bốn phương đổ về. Có những người kiếm tiền bằng cách ăn mặc đóng vai những nhân vật trong phim ảnh như người hùng chốn rừng xanhTarzan, người dơi Batman, siêu nhân Superman, Wonderwoman, vua hề Charlot v.v... để chụp hình cùng du khách. Từ vỉa hè đường Hollywood chúng tôi bước chân vào cửa thương xá rạp Kodak, quang cảnh bên trong bày trí rất sang trọng với những quán ăn, quán cà phê, tiệm bánh ngọt Pháp và các cửa hàng mua sắm đắt tiền như Louis Vuitton, Banana Republic, GAP v.v...Du khách muốn vào xem bên trong rạp có thể tham dự những Tour khởi hành mỗi nửa tiếng đồng hồ ở cửa vào tầng thứ nhì. Mỗi tua kéo dài 30 phút xem tượng Oscar, viếng phòng VIP của George Eastman (1854-1932, người phát minh ra phim chiếu bóng đồng thời là chủ nhân sáng lập công ty Eastman Kodak), xem hình ảnh những buổi phát giải Oscar, vé người lớn $15, cao niên trên 65 và trẻ em dưới 17 tuổi $10 nhưng không được chụp ảnh, quay phim và luôn luôn phải đi theo đoàn.

Sau đó chúng tôi sang thương xá Hollywood and Highland Center bên cạnh phía Đông, kiến trúc rất đẹp với nhiều tầng lầu có 2 tượng con voi trắng trên cột cao. Ở vị trí này du khách có thể nhìn thấy tấm biển hàng chữ Hollywood trên dãy đồi Hollywood Hills trên hướng Bắc.

TRỊNH HẢO TÂM

Độc giả có thể xem đoạn video ngắn về Hollywood của tác giả, xin bấm vào:
http://www.youtube.com/watch?v=YpVVRy3xan8

Cùng tác giả đã phát hành 8 quyển ký sự du lịch: “Trên Những Nẻo Đường Việt Nam”, “Miền Tây Hoa Kỳ”, “Trung Quốc”, “Mùa Thu Đông Âu”, “Tây Âu Cổ Kính”, “Miền Đông Nước Mỹ và Canada”, “Hành Hương Thánh Địa Do Thái” và “Nhật Bản, Hồng Kông Macau, Thái Lan”. Độc giả từng thích thú theo dõi trên Người Việt có thể tìm mua tại các nhà sách, cùng giá 15 USD mỗi quyển. Ở xa gởi ngân phiếu về tác giả, sách có chữ ký sẽ được gởi đến tận nhà (bao cước phí trong nước Mỹ):

TRINH HAO TAM
3683 Hawks Drive
Brea CA 92823
Ðiện thoại 714-528-1413
Email: trinhhaotam@yahoo.com

Saturday, February 4, 2012


NĂM NHÂM THÌN TÌM HIỂU VỀ RỒNG
VÀ NGƯỜI TUỔI RỒNG
Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Năm 2012 là năm Nhâm Thìn theo các nhà tử vi: “Nam Nhâm Nữ Qúy” là năm rất tốt nếu sinh con trai cũng như năm bắt đầu bằng cang Qúy tốt cho con gái được sinh trong năm này. Nhâm Thìn là năm con Rồng, vậy Rồng là con vật như thế nào? Trong 12 con vật tượng trưng cho 12 con giáp chỉ có Rồng là con vật mà không ai trông thấy bao giờ. Do đó ta có thể nói Rồng là con vật thuộc huyền thoại, tưởng tượng chứ không có thật. Rồng được xếp hàng đầu trong 4 con vật thuộc Tứ Qúy là Long, Lân, Quy, Phượng. Lân có thể họ hàng với sư tử, Quy là giống rùa lớn, Phượng là chim phượng hoàng. Đó là những con thú có thật, duy chỉ có Long là Rồng chỉ thấy qua tranh tượng mà thôi.

NGUỒN GỐC VÀ HÌNH DÁNG CỦA RỒNG

Theo tranh vẽ Rồng là loại rắn khổng lồ, thân có vảy, lưng có kỳ, đầu dài và nhọn tựa đầu sấu, hai mắt lồi, lớn và đỏ hồng như hai qủa banh, hai hàm răng trắng sắt bén với 4 năng ranh bén nhọn trông rất dữ dằn hung tợn. Rồng là loại rắn nhưng lại có 4 chân mạnh bạo với 4 móng dài và nhọn như móng sư tử. Rồng Á Đông không có cánh nhưng lại bay lượn, vẩy vùng trên không trong những áng mây lơ lửng trên trời đúng với câu “Như Lân gặp pháo, như Rồng gặp mây”. Rồng theo người Âu Châu vẽ, lại có thêm cặp cánh như cánh dơi và thân mình Rồng có bụng to như bụng khủng long.

Xét theo hình vẽ ta thử tìm chỗ đứng của Rồng trong Động Vật Học thì Rồng có thể được xếp vào loại bò sát (Reptiles) đồng loại với rắn, cá sấu, thằn lằn v.v...Loại bò sát là động vật có những đặc tính như có xương sống, đẻ trứng và có máu lạnh nghĩa là thân nhiệt tùy thuộc vào môi trường chúng sống. Bò sát là động vật xuất hiện trước tiên trên địa cầu, qua các mẫu xương hóa thạch, các nhà vạn vật cho rằng loại bò sát xuất hiện cách nay độ 300 triệu năm và ngày nay còn lại độ 6,000 loại bò sát khác nhau vẫn còn sinh tồn hiện hữu. Có những loại bò sát mất dạng trên địa cầu trong đó có loại bò sát to lớn khổng lồ là khủng long. Khủng long tuyệt chủng có thể vì nhiệt độ trái đất thay đổi, ngày càng lạnh hơn khiến thực phẩm thích hợp cho chúng ngày càng thiếu dần khiến chúng hiếm muộn, không thể sinh sản được để duy trì giống nòi. Khủng long sinh sống từ thời tiền sử trước loài người rất lâu, tuy nhiên có thể vài loại khủng long nào đó vẫn tồn tại trong thời kỳ sơ khai của loài người, xuất hiện với thân hình to lớn, hung tợn làm loài người khiếp sợ và họ đã vẽ lại cũng như tương truyền tạo thành huyền thoại về Rồng.

HUYỀN THOẠI VỀ RỒNG

Rồng ở Âu Châu theo truyền thuyết từ thời Trung Cổ thì ngày xưa ở một vùng núi non hiểm trở có một quái vật to lớn họ gọi là Rồng (Dragon) sinh sống. Cặp cánh của nó có dạng cánh dơi nhưng rất to lớn, mỗi lần vỗ cánh ở xa hàng dặm có thể nghe tiếng. Móng vuốt mạnh bạo của nó có thể xé xác một con bò. Lửa và khói từ lỗ mũi của nó thở ra là thán khí độc hại làm chết những ai ngữi phải. Mỗi năm dân chúng phải dâng tế cho nó một cô gái trẻ, nếu không nó xuống làng mạc tàn phá nhà cửa và xé xác dân lành. Một năm rút thăm xem ai phải chịu hy sinh để dâng tế cho Rồng thì trúng phải công chúa Sabra con gái của nhà vua. Vốn tôn trọng luật lệ, nhà vua phải gạt lệ hy sinh con gái cưng của mình đem tế cho quái vật. Đám tế đưa công chúa vào hang quái vật trong rừng sâu và đúng lúc Rồng xuất hiện thì may thay được một hiệp sĩ trẻ là St. George với thanh kiếm thần Ascalon chàng đã chiến đấu và chém chết con Rồng hung bạo trừ hậu hoạn cho dân lành.

Ngày xưa hiểu biết về khoa học chưa có, những hiện tượng thiên nhiên được người ta cho rằng do thần linh hay những giống vật khổng lồ gây nên. Gió lốc hay con trốt (tornado) ngoài sông biển được gọi là “Rồng Hút Nước” đem nước để làm mưa cho người dân cấy cày. Động đất người ta cho rằng Rồng trong lòng đất chuyển mình. Những thầy địa lý còn xác định được nơi nào là đầu Rồng, nơi nào là đuôi Rồng để mà xây nhà, chôn người chết để con cái sau này phát đạt hiển vinh. Người xưa rất kính sợ Rồng, xem Rồng là một giống vật linh thiêng có sức mạnh và quyền năng vô hạn. Nếu làm cho Rồng hài lòng, Rồng sẽ mang đến mưa thuận gió hòa đem lại cho nông ngư dân thu hoạch được nhiều thực phẩm. Trái lại nếu làm phật ý Rồng, Rồng sẽ gây bão lụt, sóng gió, tai ương, bệnh dịch. Người ta tin rằng Rồng có thể bay lượn và trú ẩn trong những đám mây đen vần vũ hay lặn sâu dưới đáy hồ, đáy biển. Rồng là những thủy quái có thể tấn công nhận chìm những ghe tàu. Trước thời Columbus nhiều thủy thủ từ chối không dám theo ghe tàu đến những vùng biển lạ vì sợ gặp phải Rồng hay thủy quái tấn công! Những bản đồ hàng hải chỉ cách nay vài trăm năm có ghi chú đánh dấu những vùng biển hiểm nghèo mà nhiều chiếc thuyền ra đi chẳng bao giờ tới bến. Những vùng biển đó họ ghi chú bằng cách vẽ hình những thủy quái bạch tuột có vòi đưa lên xiết nguyên một chiếc thuyền! Thủy quái hay còn gọi là Rắn Biển (Sea Serpent) mặc dù chưa bao giờ chụp hình được chúng một cách rõ ràng hay tìm được bộ xương của chúng nhưng các nhà Động Vật Học không dám phủ nhận sự hiện hữu của chúng vì từ xưa tới nay có hàng trăm vụ tàu thuyền bị thủy quái tấn công đã được báo cáo và kiểm chứng xác nhận là có thật. Thủy quái nổi tiếng nhất thế giới có lẽ là quái vật hồ Loch Ness ở miền Bắc Scotland bên Anh quốc, hàng năm thu hút không biết bao nhiêu người hiếu kỳ chờ chực canh thức để chụp được một tấm hình. Lịch sử Việt Nam ngư dân ngày xưa có tục xâm mình với nhiều hình thù quái lạ để khỏi bị thủy quái thuồng luồng tấn công. Cho đến ngày nay các ghe tàu vẫn còn vẽ hình cặp mắt trước mũi ghe để đe dọa thủy quái cho chúng tưởng rằng chiếc ghe là một kình ngư rất lớn mà không dám tấn công.

HUYỀN THOẠI RỒNG TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM

Trong lịch sử nước ta Rồng có một vị trí trang trọng linh thiêng và được nhắc đến nhiều lần. Đầu tiên nguồn gốc tổ tiên dân Việt Nam là “con của Rồng, cháu của Tiên”, vua Lạc Long Quân là giống Rồng lấy bà Âu Cơ là giống Tiên sinh ra cái bọc có 100 trứng. Khi nở ra được 100 người con trai nhưng lại chia làm hai nhóm: 50 người con theo cha là giống Rồng đi xuống biển, 50 người con theo mẹ là giống Tiên đi lên núi. Sau đó đến năm thứ 7 Thuận Thiên Nguyên Niên (1010 Dương Lịch) vua Lý Công Uẩn tức Lý Thái Tổ thấy kinh đô cũ là Hoa Lư đất đai chật hẹp khó phát triển nên nhà vua cho dời đô về La Thành. Lúc dời đô một đêm nhà vua thấy Rồng vàng bay lên từ sông Hồng nên đổi tên La Thành ra Thăng Long Thành có nghĩa là Rồng bay tức Hà Nội ngày nay.

Thắng cảnh đẹp nhất Việt Nam cũng mang tên Rồng đó là Vịnh Hạ Long. Theo truyền thuyết ngày xưa tổ tiên ta phải thường xuyên đương đầu chống giặc ngoại xâm từ phương Bắc. Thần linh thấy dân ta sức yếu thế cô nên thương tình giúp đỡ bằng cách gởi xuống một bầy Rồng giúp chống ngoại xâm. Bầy Rồng nhả xuống những hạt ngọc thạch khi chạm mặt nước chúng trở thành vô số hòn đảo tạo thành những bức tường ngăn giặc. Bầy Rồng quyến luyến cảnh đẹp ở đây nên quyết định ở luôn nơi hạ giới: Rồng mẹ ở Hạ Long, đàn Rồng con ở Bái Tử Long, đuôi Rồng tạo thành Bạch Long Vĩ với bờ biển cát trắng rất đẹp.

Tổ tiên dân Việt Nam là Rồng nên Rồng được lấy làm biểu tượng cho người uy quyền nhất nước là nhà vua. Người ta tránh dùng tiếng “Vua” hay “Vương” vì sợ phạm thượng mà thay vào đó là “Long” là Rồng khi nói đến nhà vua. Thí dụ như long bào, long xa, long nhản, khi vua bệnh gọi là “long thể bất an” phải nằm trên “long sàng”. Bệ cao trên đó đặt ngai vàng của vua gọi là “bệ rồng” nhưng nơi vua ở không gọi là “Nhà Rồng” mà gọi là hoàng cung. Nhà Rồng ở Sài Gòn lại có nghĩa khác đó là ngôi nhà ở bến cảng ngày xưa làm nơi bán vé tàu và tiếp đón hành khách như nhà ga đường thủy, gọi là Nhà Rồng vì trên nóc có tượng những con Rồng “Lưỡng Long Tranh Châu”.

ĐẶC TÍNH CỦA NGƯỜI TUỔI THÌN

Người tuổi Thìn nói chung là người tài năng và may mắn. Người sinh vào năm Thìn có sức khỏe dồi dào, sinh lực tràn đầy, tính tình rất tự tin, thẳng thắn, có nhiều lý tưởng và cũng đòi hỏi người khác cũng phải có tiêu chuẩn cao như mình. Người đàn ông tuổi Thìn thích vai trò lãnh đạo, gánh vác những nhiệm vụ quan trọng và đôi khi hơi tự cao xem mình là cái rốn của vũ trụ bắt người khác phải theo ý kiến mình. Đa số người tuổi Thìn thành công về công danh sự nghiệp nhưng cũng khó khăn lận đận trên tình duyên gia đạo. Một số ít người tuổi Thìn ưa chuộng vẻ hào nhoáng sang trọng bên ngoài, thích khoe khoang, trưng diện dù tài năng của họ không nhiều. Do đó cũng không đạt thành công lâu bền trên trường đời. Họ nhận được việc làm, chức vụ cao vì tài hoạt bát, dáng vẻ bề ngoài nhưng vì kém tài năng nếu không chịu học hỏi thêm cũng khó giữ được công danh lâu dài.

Phái nữ tuổi Thìn khá thông minh nhất là về ngoại ngữ, họ thích học hỏi nhưng cũng thích làm dáng chưng diện, mua sắm nhiều quần áo thời trang. Họ thuộc týp người nhạy cảm, lãng mạn, yêu chuộng thơ văn, âm nhạc và đời sống tình cảm của họ thăng trầm hay thay đổi vì bản tính tự cao như con Rồng thích bay nhảy từ áng mây này sang áng mây khác trên trời cao chứ không chịu an phận thủ thường ngồi yên một chỗ. Tuy nhiên người kết hôn với phụ nữ tuổi Thìn là người có hạnh phúc vì có một cô vợ thông minh, lịch sự, dáng vẻ cao sang đài cát.

NHỮNG NGƯỜI NỔI TIẾNG TUỔI THÌN:

- Martin Luther King Jr.: nhà tranh đấu đòi quyền bình đẳng cho người da đen
- Robin Williams: tài tử điện ảnh
- Sigmund Freud: triết gia
- Pearl Buck: nữ văn sĩ chuyên viết về xã hội Trung Hoa
- Joan Baez: ca sĩ chống chiến tranh Việt Nam
- Roseanne: phụ trách chương trình truyền hình
- Salvador Dali: họa sĩ
- Joan of Arc: thánh nữ người Pháp
- John Lenon: ca sĩ ban The Beatle
- Raquel Welch: minh tinh điện ảnh gợi cảm
- J. Paul Getty: nhà tỷ phú Mỹ để lại viện bảo tàng nghệ thuật ở Los Angeles
- Shirley Temple Black: nữ thần đồng điện ảnh.
- William Harrison: tài tử điện ảnh phim hoạt động.

Năm sắp đến 2012 là năm Nhâm Thìn theo tử vi rất tốt cho những đứa con trai sinh trong năm này vì tương lai danh vọng của chúng rất rực rỡ, làm nên công danh sự nghiệp, tiếng tăm cho đời. Thế nào vào cuối năm Nhân Thìn nhiều bà thích con trai được sinh trong năm này nên vào bệnh viện giải phẫu để sanh sớm. Đối với con gái tuổi Rồng cũng rất tốt có khã năng thành công về văn hóa, nghệ thuật. Tuy nhiên “Năm Thìn bão lụt” năm Rồng cũng thường mang đến thiên tai như bão tố, ngập lụt. Hy vọng rằng nạn lụt lớn ở Thái Lan, Campuchia và Việt Nam đã qua, năm Nhân Thìn sắp đến là năm mưa thuận gió hòa, nhà nhà yên vui, người người hạnh phúc.

Thursday, January 12, 2012

Chợ hoa Tết Nhân Thìn trước thương xá Phước Lộc Thọ, Westminster, California chụp ngày 10-1-12




Sunday, January 8, 2012

VUI XUÂN ĐÓN TẾT VIỆT TRÊN ĐẤT MỸ
Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM

Tết Nguyên Đán là ngày đầu năm của Âm Lịch là lịch tính theo chu kỳ vận hành của mặt trăng. Do quy luật 3 năm nhuận 1 tháng nên ngày Tết Nguyên Đán không bao giờ xảy ra trước ngày 21 Tháng 1 Dương Lịch và sau ngày 19 Tháng 2 Dương Lịch mà thường rơi vào khoảng cuối Tháng 1 Dương Lịch. Chữ “Tết” do chữ “Tiết” mà ra vì ngày xưa người ta thường gọi Tiết Nguyên Đán hay Xuân Tiết.

Tết Nguyên Đán là ngày lễ quan trọng và lớn nhất trong năm theo văn hóa, tập tục của người Việt Nam. Tết thường kéo dài khoảng 2 tuần từ 23 Tháng Chạp là ngày Đưa Ông Táo cho đến ngày 7 Tháng Giêng là ngày Hạ Nêu. Trong khoảng thời gian đó người Việt Nam có rất nhiều tục lệ, nghi thức nhằm tiễn đưa năm cũ với điều xui xẻo và đón năm mới với nhiều may mắn, hạnh phúc, thịnh vượng. Dịp Tết cũng là dịp nhớ và tạ ơn Trời Đất, tổ tiên, ông bà cũng là dịp nghỉ ngơi sau một năm làm lụng vất vả đồng thời cũng là dịp gia đình đoàn tụ hội ngộ quây quần bên nhau. Người ta trang hoàng nhà cửa, sửa soạn bàn thờ, sắm quần áo mới và nấu các món ăn truyền thống trong ngày Tết:

“Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”.

Đó là những thứ không thể thiếu trong ngày Tết.




Bên trong thương xá Phước Lộc Thọ ở Westminster California
Sau khi chiến tranh kết thúc vì hoàn cảnh chính trị, xã hội người Việt Nam ra nước ngoài sinh sống rất đông, ước đến khoảng gần 3 triệu người có mặt trên khắp thế giới, đông đảo nhất là Hoa Kỳ, Âu Châu và Úc Đại Lợi. Người Việt Nam sinh hoạt có mặt trong mọi ngành nghề từ trí thức chuyên môn cho đến thương mại, dịch vụ rất thành công đem cuộc sống ấm no cho gia đình, con cái học hành đổ đạt và hàng năm gởi về nước, giúp đỡ gia đình hàng tỷ Mỹ kim, cải tiến xã hội và hồi phục nền kinh tế trong nước mặc dù còn khác biệt về quan niệm chính trị nhưng người Việt hải ngoại nghĩ rằng: “Thể chế chính trị chỉ là nhất thời, đất nước dân tộc mới là vĩnh cữu, trường tồn”.

“Ra đi chúng ta mang theo quê hương”, người Việt đã mang ra nước ngoài món ăn quê hương giới thiệu đến người ngoại quốc những món “Phở”, “Chả Giò” v.v... Những chữ này đã trở thành tiếng Anh, người ngoại quốc đều hiểu. Người Việt cũng mang theo phong tục, tập quán trong đó có những nghi thức cổ truyền đặc biệt trong dịp Tết Nguyên Đán. Vì hoàn cảnh xã hội, sinh hoạt đời sống, thời tiết xứ người khác với quê hương Việt Nam nên nhiều tập quán, phong tục ở xứ người phải thay đổi đôi chút nhưng tựu trung nét chính và ý nghĩa trong phong tục vẫn không thay đổi và truyền thống văn hóa dân tộc được bảo tồn và phát huy, quảng bá trên xứ người. Phong tục Tết Việt Nam ở nhiều quốc gia có người Việt sinh sống hơi khác nhau nhưng trong phạm vi bài hôm nay xin đề cập đến phong tục vui Xuân, đón Tết Việt Nam trên đất nước Hoa Kỳ, đặc biệt là ở Little Saigon thuộc bang California là nơi có số người Việt đông nhất hải ngoại, lối 270 ngàn người.

DỌN DẸP TRANG TRÍ NHÀ CỬA

Ở Hoa Kỳ nhà ai cũng đều phải sạch sẽ ngăn nắp nếu không sẽ có rắc rối với hàng xóm, chính quyền, nên việc dọn dẹp, lau chùi nhà cửa không cần thiết lắm. Tân trang mặt tiền nhà và sơn phết người Việt ở Cali cũng thường làm trước Tết, nhiều nhà trang trí đèn màu trên nóc nhà trong dịp Lễ Giáng Sinh và Tết Dương Lịch nay họ để vậy và vẫn dùng hàng chữ đèn “Happy New Year” để mừng qua năm mới Âm Lịch. Những cây mai ở sân trước cũng đã lặt tướt hết lá vào cuối Tháng 11. Mai vàng ở Cali là loại mai rừng chịu được lạnh, cây nhỏ và hoa vàng 5 cánh không chỉ thiên như bên Việt Nam nhưng lại rũ xuống. tuy không mấy rực rỡ nhưng tin là mang nhiều “may mắn”. Riêng về hoa đào ở Cali nhiều loại hoa rất đẹp và thường nở rộ vào dịp Tết Việt Nam:

“Xuân đến hoa mai, hoa mận nở
Gái Xuân rũ lụa bên sông Vân”.
(Gái Xuân – thơ Nguyễn Bính)

CHỢ HOA TẾT BOLSA

Ba tuần trước Tết những khoảng đất trống ở các ngã tư trong mùa Giáng Sinh người Mỹ bán cây thông Giáng Sinh để bày biện trong nhà thì nay nhiều nơi cho người Việt thuê để làm nơi bán hoa. Hoa Tết được bán ở Cali thường là mai, đào, cúc, mộc lan (magnolia), quất bán nguyên cây trong chậu nhựa. Nhiều nhất là các loại hoa lan trồng trong các vườn (nursery) hay nhập từ Thái Lan, Nam Mỹ như phong lan, địa lan, lan Úc Châu, hoa to và mạnh có thể chưng hơn một tháng rất được người Việt ưa chuộng với giá không rẻ từ 25 đến 100 USD một chậu tùy theo số gốc nhiều ít.



Nổi tiếng nhất là chợ hoa Tết trước thương xá Phước Lộc Thọ ở Little Saigon trên đường Bolsa, chợ hoa này hàng năm mở cửa bán từ 15 Tháng Chạp cho đến tối 29 Tết. Chợ hoa có lối 50 gian nhà lều bán hoa lan, mai, đào, cúc, trúc, thủy tiên, pháo thật, pháo điện, phong bao lì xì, nhang đèn, hoa lụa, trái cây cho mâm ngũ quả, bánh chưng, bánh tét, dưa món, câu đối, thư pháp v.v...nói chung là tất cả những món thờ cúng, trang trí, bày biện trong ngày Tết đều có bán. Khách du Xuân mua sắm trong chợ Hoa Phước Lộc Thọ có cảm giác như đi chợ hoa Nguyễn Huệ Sài Gòn ngày nào vì tiếng pháo đì đùng nổ khắp nơi, phụ nữ nhiều cô mặc áo dài và khu phố bên cạnh cũng bán hoa, bánh trái với các sòng bầu cua cá cọp tụ tập nhiều lúc lên đến hàng trăm người v.v...Chợ Hoa Tết Phưóc Lộc Thọ có sân khấu ngoài trời với ban nhạc sống, khách du Xuân có thể lên ca hát kể cả sáu câu vọng cổ quê hương. Bầu cua cá cọp không bao giờ vắng ở Bolsa trong những ngày Tết

BÀN THỜ TỔ TIÊN VÀ MÂM NGŨ QỦA

Nhiều nhà người Việt thường có bàn thờ tổ tiên, tùy theo quan niệm có cách trang trí bày biện khác nhau nhưng thường là có hình ảnh cha mẹ, ông bà đã khuất, hai cây nến to, lư đồng, bát hương và một bình hoa tươi. Trong dịp Tết không thể thiếu mâm ngủ qủa thể hiện mong ước nguyện vọng của cả nhà trong năm mới. Mâm ngũ qủa là mâm trái cây gồm 5 thứ trái cây khác nhau. Cách sắp xếp bày trí, màu sắc rực rỡ thể hiện nguyện ước của gia đình cầu mong cho năm tới. Mâm ngũ qủa của người miền Bắc gồm: chuối, ớt, bưởi, quất, lê. Có thể thay thế bằng: cam, quýt, lê-ki-ma, hồng xiêm (sa-phô-chê), hồng đỏ. Nãi chuối xanh cong lên ôm lấy bưởi mang ý nghĩa đùm bọc nhau. Chọn 5 thứ qủa màu sắc khác nhau tượng trưng cho kim mộc thủy hỏa thổ, ngũ hành là 5 vật chất căn bản tạo thành vũ trụ, đời sống vạn vật. Mâm ngũ qủa của người miền Nam gồm có: mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài với ngụ ý “cầu sung vừa đủ xài”. Trên bàn thờ ngày Tết của người Việt ở California ngoài nhang đèn luôn có mâm ngũ qủa để một bên và bên kia để cân đối là một trái dưa hấu vỏ xanh to tròn hay một cặp bánh chưng.

LỄ GIAO THỪA Ở LITTLE SAIGON

Tục lệ cúng giao thừa trong nhà hay là Lễ Trừ Tịch được người Việt ở California duy trì và giờ cúng đúng vào lúc giao thừa giờ California chứ không phải là giờ Việt Nam (giờ Việt Nam lúc đó đã là 9 giờ sáng ngày Mồng Một Tết). Cúng giao thừa nhằm cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã khuất để xin phù hộ độ trì cho gia đình mình gặp những điều may mắn tốt lành trong năm mới sắp đến. Mâm lễ bao gồm các món ăn mặn ngày Tết được chế biến tinh khiết, tươi sống bao gồm: Bánh chưng, giò chả, xôi gấc, thịt gà, xôi đậu xanh và nhiều món mặn khác tùy theo gia đình ưa thích. Khi cúng giao thừa, tất cả thành viên trong gia đình quần áo mới, trang nghiêm trước bàn thờ khấn vái tổ tiên để xin được phù hộ trong năm mới, cầu cho an khang, thịnh vượng, không mất việc làm, sức khỏe tốt, không gặp tại nạn xe cộ, động đất v.v...Trước khi khấn tổ tiên mời tiền nhân về ăn Tết cùng con cháu, các gia chủ khấn Thổ Công (hay ông Địa) vị thần đất cai quản nhà cửa để xin phép cho tổ tiên về ăn Tết. Ông Địa có bàn thờ lập riêng, thấp trên sàn nhà. Sau khi cúng giao thừa là con cháu mừng tuổi ông bà, cha mẹ và cha mẹ lì xì cho trẻ con. Sau đó cả nhà quây quần ăn tối nửa đêm trước khi đi chùa hái lộc hay đi nhà thờ dự lễ đầu năm. Cúng giao thừa và bữa cơm tối cuối năm rất là quan trọng nên mọi người dù làm việc xa xôi cũng cố gắng trở về để đoàn tụ và chúc Tết lẫn nhau.

ĐI LỄ CHÙA ĐÊM GIAO THỪA

Người Việt ở Cali đi lễ chùa đêm giao thừa cũng như sáng Mồng Một Tết rất đông. Họ tập trung ở các chùa để thắp hương, cầu khấn, xin xăm, hái lộc đầu năm. Trong chánh điện đông nghẹt nhiều khi phải tràn ra trước sân chùa để đứng chờ. Thường đậu xe rất khó khăn cũng như kẹt giao thông trong đêm giao thừa trên các con đường dẫn đến chùa. Xin xăm là qùy trước bàn thờ, hai tay cầm ống quẻ xăm, cầu khấn và lắc cho một cây quẻ rơi ra. Vị tăng sẽ đối chiếu quẻ xăm với sách vở để đoán vận mạng trong năm tới cho người xin xăm. Hái lộc là bứt một nhánh non trên một loại cây xanh tươi quanh năm với ý niệm là hái được lộc trời trong năm mới. Nhiều chùa ở Cali qua đêm giao thừa đến sáng Mồng Một các các cây trong sân chùa đều bị hái hết lá, hết hoa, xơ xác chỉ còn trơ những cành. Nhiều chùa từ chiều đã mang về những cành lá sẵn và yêu cầu khách lễ chùa chỉ hái trên những cây này. Ở Little Saigon có rất nhiều ngôi chùa lớn như Chùa Việt Nam, Chùa Điều Ngự, Chùa Liên Hoa, Chùa Hoa Nghiêm, Chùa Huệ Quang, Chùa Bát Nhã, Chùa Phật Tổ, Chùa Dược Sư, Chùa Pháp Hoa, Chùa Trúc Lâm, Chùa Bảo Quang, Chùa Quan Âm v.v...

Sau khi đi chùa người ta thường xuất hành trong giờ phút đầu năm linh thiêng nhất. Xuất hành là chọn giờ tốt hợp với mạng, tuổi của mình cũng như chọn phương hướng tốt để mong được gặp cácqúy thần, hỉ thần, thần tài. Khi xuất hành tránh gặp các bà các cô bụng mang dạ chửa và nên gặp những cụ già phương phi lớn tuổi, con cháu đông đảo, sự nghiệp thành công vinh hoa phú qúy.

HỘI CHỢ TẾT GARDEN GROVE Hội Chợ Tết thường được tổ chức trong công viên Garden Grove Park cạnh trường Bolsa Grande High School trên đường Westmister giữa Magnolia và Brookhurst và luôn luôn diễn ra trong 3 ngày cuối tuần ngay ngày Tết là tốt nhất, còn nếu không thì sát trước Tết hoặc ngay sau Tết vì ngày thường người dân Việt bận đi làm trong các hãng xưởng Mỹ mà người Mỹ thì không ăn Tết Việt Nam. Nhiều người Việt lấy ngày nghỉ thường niên trong dịp Tết để vui Tết, đón Xuân, thờ cúng tổ tiên ông bà, đi thăm chúc Tết bà con, bạn bè hoặc đi chơi xa như Las Vegas, San Jose, Houston v.v...hay về Việt Nam thăm bà con, láng giềng, đi Nha Trang, Hà Nội, Thái Lan v.v...

Hội Chợ Tết bán vé vào cửa (thường 5 USD), nếu mặc quốc phục áo dài thì miễn phí. Trong Hội Chợ có hàng trăm gian hàng của các cơ sở thương mại, hiệu sản xuất như các hãng máy bay, điện thoại di động, ngân hàng, báo chí, trung tâm dĩa nhạc, mỹ phẩm, dược thảo, thuốc bổ v.v...Tập san làm đẹp VietBeauty hàng năm cũng có gian hàng với các người mẫu, ca sĩ giới thiệu sản phẩm làm đẹp, sơn móng tay, ghế massage v.v...lúc nào cũng nhộn nhịp, đông khách. Nhiều nhất là các gian hàng bán thức ăn như thịt nướng, bún chả, xôi đậu, nem nướng, chả giò, bánh cuốn, bắp nướng v.v...mùi thức ăn ngào ngạt kích thích bao tử khách hàng. Một sân khấu lộ thiên, hoành tráng với chương trình văn nghệ liên tục góp tiếng hát của nhiều ca sĩ nổi danh hải ngoại. Khu làng quê Việt Nam với mái tranh, vách đất, đống rơm, bờ ao, hàng chè, khóm trúc, buội chuối, mái đình được dựng lại gợi nhớ cảnh quê hương biết bao thiết tha, trìu mến.

Hội Chợ Tết thường do Tổng Hội Sinh Viên Miền Nam Cali tổ chức với nhân số trẻ trung đầy nhiệt huyết, bỏ công sức, thời giờ, mưa nắng, ngày đêm bất vụ lợi. Hàng năm tiền lời thu được lên tới hàng trăm nghìn đồng chia sớt cho các hội đoàn văn hóa, từ thiện như các trung tâm dạy Việt ngữ cho trẻ con để duy trì tiếng Việt trên xứ người, cứu trợ đồng bào bão lụt, thiên tai ở quê nhà v.v...

DIỄN HÀNH TẾT TRÊN ĐẠI LỘ BOLSA

Với các xe hoa của nhiều đoàn thể, trường học, cơ sở văn hóa, thương mại, các ban nhạc của các trường Trung học, các võ đường v.v... Cuộc diễn hành hàng năm thu hút hàng chục ngàn người xem trên một đoạn đại lộ Bolsa từ ngã tư Magnolia cho đến Bushard diễn ra trong sáng Thứ Bảy gần hoặc sau ngày Tết. Các hoa hậu người Việt như hoa hậu Áo Dài, hoa hậu Việt Nam Thế Giới, hoa hậu Việt Nam toàn quốc Hoa Kỳ, hoa hậu phu nhân v.v... đều góp mặt tham dự trên các xe hoa. Các nghị viên, thị trưởng các thành phố có đông người Việt như Westminster, Garden Grove, Santa Ana, các dân biểu, nghị sĩ tiểu bang California, dân biểu liên bang Hoa Kỳ đều tham dự , chào đón, bắt tay khán giả Việt Nam. Diễn hành Tết năm 2010 lần đầu tiên có nhóm Vietnamese Gay & Lesbian Association tham dự khiến Hội Đồng Liên Tôn tẩy chay không tham dự như những năm trước. Thường trước khi diễn hành một cuộc đốt pháo dài 10 phút với mấy chục ngàn cây pháo được treo thành dây dài chục thước ngang đại lộ Bolsa, xác pháo đỏ dòn tan, khói trắng bốc mù mịt cả một đoạn đường. Thường cuộc diễn hành Bolsa Tet Festival kéo dài từ 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa nhưng mãi đến 2 giờ lưu thông mới được tái lập trên đường Bolsa. Các hoa hậu chuẩn bị diễn hành

Sau đó khách xem diễn hành ăn mặc lịch sự bắt đầu tản ra đi ăn trong các tiệm phở, nhà hàng hay tham gia các sòng bầu cua cá cọp tụ tập trên các hè phố. Luật thành phố Westminster cấm mọi hình thức cờ bạc nhưng trong ngày Tết được xem là trò chơi truyền thống văn hóa nên cảnh sát cũng làm ngơ. Khi qúa đông người tụ tập có thể gây mất an ninh lúc ấy cảnh sát mới đến giải tán. Khi cảnh sát đi khỏi các sòng bầu cua cũng lần hồi đông trở lại. Trưa ngày Mồng Một nhiều cửa hàng, tiệm buôn khai trương nên tiếng trống lân rộn rã vang lừng với nhiều đoàn lân là những võ đường, đoàn thanh niên Phật Tử các chùa đi múa chúc may mắn đầu Xuân. Các tiệm vàng, hiệu buôn tiếp đón và lì xì cho đoàn lân như hình thức giúp cho các đoàn có tài chính để sinh hoạt. Có lân phải có pháo nổ mới rộn ràng, các tiệm buôn khai trương lấy ngày tốt thường đốt pháo, cơ sở thương mại lớn, phát tài thường đốt pháo nhiều và nổ rất lâu. Theo luật thành phố cấm không được đốt pháo nếu không có giấy phép nhưng các khu thương mại trong 3 ngày Tết, cảnh sát cũng không áp dụng luật lệ. Diễn hành trên đại lộ Bolsa

Người Việt đi đâu là mang cả quê hương, tập quán theo mình. Ngày Tết ở Little Sagon, California là cái nôi của cộng đồng Việt hải ngoại cũng không thiếu thứ gì: thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ, cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh đều có tất cả lại còn có phần dư dả, thừa mứa. Nhưng trong tâm khảm người ly hương vẫn còn vương vấn như thiếu một thứ gì? Có thể thiếu đi tình quê, tình nước bao năm ấp ủ chúng ta, thiếu đi tiếng võng đưa kẻo kẹt giữa trưa Hè với tiếng mẹ ru, tiếng chim cu gáy. Mong một ngày Xuân nào đó rất gần, hải ngoại và quê nhà không còn chia cách, để mọi người cùng chung vui những mùa Xuân đoàn tụ.

TRỊNH HẢO TÂM

Thursday, December 29, 2011

Hồi Ức

NHỮNG CÁI TẾT TRÀ VINH NGÀY TRƯỚC
Bài và ảnh: TRỊNH HẢO TÂM




Trong những ngày Xuân nơi đất khách, hồi tưởng những cái Tết ngày nào ở quê hương Trà Vinh khiến lòng bồi hồi luyến tiếc. Tết ngày xưa sao rộn ràng, tưng bừng, nao nức, nhộn nhịp, rất là vui. Giờ này tất cả đã trở thành kỷ niệm, mỗi khi nhắc lại, những người Trà Vinh xa xứ bâng khuâng lưu luyến...
“Cu kêu ba tiếng cu kêu,
Trông mau tới Tết dựng nêu ăn chè.” (Ca dao)
Khi lúa đã gặt xong cũng là mùa chim cu tìm bạn, chúng gọi nhau tíu tít ở các cánh đồng, cũng là lúc nông dân Trà Vinh chuẩn bị ăn Tết. Ðầu tháng Chạp không khí đã rộn ràng trên phố xá chợ Trà Vinh. Các tiệm sách như Nam Cường, Ngọc Minh, Nam Huê, Kim Anh, Thanh Tâm đã treo những tấm lịch màu sắc rực rỡ, vui tươi in hình những thắng cảnh miền Nam như Chợ Bến Thành, Lăng Lê Văn Duyệt, nhà thờ Ðức Bà hay những nghệ sĩ cải lương, danh ca tân nhạc được nhiều người mến mộ như Thanh Nga, Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng, Túy Hồng, Túy Phượng, Kim Vui, Kim Tuyến...
Lịch muôn màu, muôn vẻ, người nào cũng xinh, cô nào cũng đẹp. Ngoài lịch tháng khổ lớn, còn lịch nhỏ gỡ từng ngày như Lịch Tam Tông Miếu hay lịch sách của các tờ báo. Ngoài lịch, dân Trà Vinh ăn Tết còn phải đọc báo Xuân nên các tiệm sách cũng bày la liệt những tờ báo Xuân khổ lớn. Hình bìa báo Xuân cũng trình bày đẹp đẽ không thua gì lịch vì nhiều người mua báo Xuân cũng vì thích tấm hình bìa. Báo Xuân Sài Gòn Mới và Phụ nữ Diễn Dàn của bà Bút Trà đưa cả hình của ái nữ là cô Kim Châu làm hình bìa vì cô cũng là một nhà văn được nhiều người mến mộ. Các dãy phố quanh chợ, các tiệm bazar như Tường Ký, Kim Chung, Dũ Long, Triều Hưng Lợi, Công Bình... ban đêm đốt đèn sáng rực.
Hàng hóa được trưng bày nào là áo lạnh, áo thêu, đồng hồ treo tường, đồng hồ đeo tay, radio xách tay, đèn pin, viết máy, đèn ngủ, tượng thờ... Các tiệm bách hóa khác bán hàng hóa thông dụng hơn như Quãng Dũ Thành, Công Hưng treo những tranh in tứ thời trên giấy dài hay tranh cổ tích như Tấm Cám, Thạch Sanh Chém Chằng để các vùng quê người ta mua về dán trên vách đến khi vàng úa thì thay tranh khác. Ðồ trang hoàng trong những ngày Tết còn có những sợi bông giấy dúng như đờn accordéon tua tụi, nhiều màu kết cờ những nước trên thế giới để treo trên trần nhà. Những tiệm này còn bán cờ tướng, cờ cá ngựa, bộ bầu cua cá cọp, pháo v.v... Sang qua những tiệm chạp phô, hàng xén như Nghĩa Hưng Long của ông Ban Ngô Khương, La Xương Ký, Kê Ký, Chú Cấy thì quang cảnh còn nhộn nhịp hơn nữa, đậu xanh, đậu đen, đường thẻ, đường cát, bột mì, bột bán, bột khoai, bún tàu, hột dưa, chà là, mứt bí, mứt dừa đựng trong những thùng thiết, những bao bố tời để tận ra tới hàng ba.
Những tiệm chạp phô này thường là đại lý bổ hàng sỉ từ Chợ Lớn nên họ phải làm luôn việc phân phối về các chợ quận, quang cảnh thật tấp nập, kẻ ra người vào, cân đo đong đếm, vác lên xe hàng, chất lên xe ba bánh. Thật là chộn rộn, đông vui, háo hức! Người người chuẩn bị đón Xuân, nhà nhà lo ăn Tết! Những tiệm bánh, tiệm rượu như Hiệp Phong, Vĩnh Xương, Minh Lợi, Minh Phát, những tiệm trà như Vinh Phát hiệu con cua, Cẩm Ký hiệu con khỉ, bánh hộp, rượu ngoại quốc mắc tiền để đầy chật tủ.
Những tiệm radio và sau này có thêm truyền hình như Huỳnh Ðịnh Ký, Thanh Quang, Phục Hưng mở radio với âm thanh thật lớn phát những bản nhạc Xuân như Ly Rượu Mừng, Ðón Xuân, Câu Chuyện Ðầu Năm... khiến cho không khí càng thêm tết. Các tiệm vải như Tường Nguyên, Tín Nguyên, Lưỡng Phước, Lưu Nhuận Thái khách hàng chật tiệm để mua vải về may hay đem đến những tiệm may để cắt những bộ Âu phục vừa ý. Các tiệm may thật đắt khách, thợ may bận rộn suốt ngày, nhiều nơi phải đốt đèn sáng may đến một hai giờ khuya.
Nhiều tiệm may đến hai mươi tháng Chạp là từ chối không nhận đồ may nữa. Những tiệm may gần chợ là các tiệm Hồng Huỳnh, Kim Toàn, Minh Vân, Văn Minh... Trà Vinh cũng có hai, ba tiệm đóng giày tập trung gần ngã tư tiệm radio Huỳnh Ðịnh Ký, gần Tết các tiệm này rất đắt khách không thua gì các tiệm may. Sang đến các tiệm vàng, thường tập trung xung quanh chợ như các tiệm Ngọc Thành, Hiệp Thành, Phước Thành, Tín Thành, Thuận Quang, Kim Cương, Kim Huê, Việt Hưng... nữ trang làm sẵn bằng vàng 18 trưng bày trong những tủ kiến, rọi đèn vàng hực, trông rất lộng lẫy.
Người ta sắm nữ trang trước đeo ăn Tết, sau là làm của vì vàng rất dễ bán mỗi khi túng hụt cần tiền. Gần đến ngày Tết, khoảng 25 tháng Chạp trở đi các tiệm hớt tóc, uốn tóc rất đông khách vì ai cũng muốn có một mái tóc mới để đón mừng năm mới. Thường trong những ngày này hớt tóc cũng uốn tóc đều tăng giá nhưng không ai phàn nàn vì "một năm mới có một lần". Phố phường cận Tết người ta đi lại rất đông, trong các tiệm nước bán cà phê, hũ tíu cũng chật khách hàng. Những tiệm gần chợ là Túy Hương, Hớn Hồ, Lạc Viên, Vĩnh Lạc, ở bến xe đò là Ðông Mỹ, Vinh Lạc, Dân Chúng. Gần rạp hát là Hồng Lạc, xa hơn một đổi là Hồng Hoa Lệ. Buổi chiều các tiệc tất niên được tổ chức ở các nhà hàng như A Lý, Hương Lan, quán nhậu Lai Rai ở Tri Tân, xe gắn máy dựng chật đường và người ta ăn uống rất tưng bừng, náo nhiệt.
Trước bến xe đò là quán cơm Ban Mai, cơm bình dân nhưng nấu rất ngon, quân nhân, công chức độc thân thường ăn cơm tháng ở đây. Kế đó trước cửa Chùa Ông Bổn là một xe cháo trắng và những xe thịt phá lấu, bò viên, hương vị rất thơm ngon.


Chợ Tết Trà Vinh


BA ÐÊM CHỢ TẾT
Chợ đêm Tết luôn luôn nhóm 3 đêm, bắt đầu từ đêm 27, nếu năm nhuần không có 30 thì bắt đầu nhóm đêm 26. Trước ngày chợ đêm nhóm, nhà cầm quyền tỉnh đã cho vẽ những lằn vôi trắng ấn định chỗ bày hàng và lối đi cũng như giăng đèn ở phía ngoài nhà lồng chợ cho sáng sủa. Chợ Trà Vinh có 3 nhà lồng, nhà lồng phía trên gần bùng binh thì bán vải. Những sạp vải trong chợ cố định, ban đêm nếu không bán người ta cất vải dưới sạp, khóa lại. Những sạp vải hay những gian hàng bán tạp hóa, đường đậu, kim chỉ phía ngoài nhà lồng, ban đêm phải đẩy sạp về.
Nhà lồng thứ hai bán thịt, nơi đây có những thớt thịt đặt trên cao cho vừa tay người bán và mỗi thớt được ngăn cách bằng lưới sắt, có lẽ để ngăn ngừa trộm thịt. Chợ này cũng bán luôn thịt chín như thịt heo quay, vịt quay, lạp xưởng. Chợ cuối cùng gần bờ sông là chợ cá. Chợ cá thì trống rỗng, không có quầy hay sạp gì hết. Người bán đựng cá trong rổ hay thau nhôm và ban đêm chợ cá biến thành rạp chiếu bóng của ông Huỳnh Ðịnh Ký, lấy tôn dừng lại che kín bốn bề, cũng có ghế ngồi đàng hoàng.
Phim thì chiếu những phim cũ mà Sài Gòn đã chiếu trước đó cả năm. Phim Âu Mỹ, Tàu, Ấn Ðộ gì cũng có và cả phim Việt Nam như phim "Phật Thích Ca Ðắc Ðạo" với tài tử La Thoại Tân đóng vai Phật và phim "Lý Chân Tâm Anh Hùng...Cỡi Củi"! Du khách đến Trà Vinh thường thấy những băng ngồi xi măng đề chữ nhà thuốc Lâm Thành Ý tự Em Ba Ý đều muốn biết nhà thuốc này to lớn thể nào mà quảng cáo khắp Trà Vinh. Nhà thuốc không to lớn, đồ sộ như người ta tưởng mà chỉ là một căn phố lụp xụp bên hông chợ cá, bán đủ thứ hàng mà lại đốt đèn dầu leo lét vì không mắc điện!
Bên ngoài ba nhà lồng người ta bày bán đủ thứ nhưng cũng chia ra khu vực từng loại mặt hàng. Miếng đất tráng xi măng có nền cao gần các tiệm vàng là các xe hủ tíu, mì, cà phê, nước đá. Trước chợ ban ngày bán bông, trái cây, ban đêm bán đồ ăn như bánh mì thịt, xá xíu, phá lấu, kem, sâm bổ lượng, bánh giá, bánh bò, bánh tiêu, xà cháo quảy. Bên hông chợ ban ngày bán những món ăn hàng cho các bà nội trợ như bún, chè, cháo, bánh canh, xôi, bắp nấu. Ban đêm thì để trống nhưng trong 3 đêm chợ Tết thì nơi đây bán rau cải, gà vịt, bầu bí, khoai bắp. Sau nhà lồng bán thịt là nơi bán đồ đan bằng tre như rổ, thúng, nia, sàn, nôm cá, chiếu, chén bát và vật dụng nhà bếp.
Bên hông chợ cá trong những đêm chợ Tết là chợ dưa hấu vì gần bến sông. Dưa hấu Trà Vinh được trồng miệt Ba Ðộng, Long Toàn, trái tròn có vỏ màu xanh đậm, ruột đỏ, bón bằng khô cá nên rất ngọt. Dưa hấu được chở lên chợ Trà Vinh bằng ghe nên chợ dưa nằm gần bờ sông cho tiện bề chuyển vận. Dưa hấu là một thứ không thể thiếu trong ba ngày Tết để chưng cúng trên bàn thờ ông bà. Dù cho có nghèo không tiền sắm Tết, người ta cũng phải mua một cặp dưa hấu để trên bàn thờ.
Dọc bờ sông là chợ Bông, cũng giống như dưa hấu, bông cũng được chuyên chở bằng ghe. Thường bông được trồng ở xóm ngoài Vàm, cách chợ chỉ vài ba cây số nhưng cũng có những người trồng bông ở xa hơn, tận bên Cái Mơn Bến Tre. Chợ bông rất tấp nập vừa người mua cũng như người đi xem. Những tiệm buôn nhất là các tiệm vàng thường phải mua bông để trang hoàng cửa tiệm trong những ngày Tết. Hoa mắc nhất là những chậu Mai vàng nở đúng trong ngày Tết, kế đến là Thược dược, Cúc đại đóa có nhiều cánh, cây Tắc có những trái chín vàng, những cây Ớt kiểng đầy trái đỏ và rẻ nhất là bông giấy, bông Vạn thọ vì dễ trồng. Thanh niên đi học Sài gòn về ăn Tết hay đi từng nhóm với bạn bè, vừa xem hoa Tết cũng vừa ngắm những bông hoa biết nói các cô gái Trà Vinh. Sinh viên đại học đi học ở Sài Gòn thời ấy rất có giá, nhiều nhà giàu sẵn sàng gả con cho những người đã có Tú Tài đôi.
Chợ đêm rất đông vui, náo nhiệt nhất là những năm cho đốt pháo, tiếng pháo lẻ nổ đì đùng. Các cô gái giựt mình la oai oái còn các thanh niên nghịch ngợm vui cười thỏa thích. Người ta đi chợ suốt đêm, xe đò, xe lam 3 bánh chạy suốt sáng, chở người, chở hàng hóa từ các vùng quê lên chợ và ngược lại. Những năm trúng mùa lúa dân quê càng ăn Tết lớn, mua sắm càng nhiều.
Sáng 30 Tết quang cảnh đã có vẻ nhộn nhịp, hối hả. Xe chạy đầy đường và bóp chuông, bóp còi inh ỏi. Ai nấy đều hấp tấp muốn xong việc đang làm về nhà sớm để dọn dẹp nhà cửa, sân vườn chuẩn bị nghi thức Rước Ông Bà, Cúng Giao Thừa. Mười hai giờ trưa khi tiếng còi hụ phát ra từ Nhà Việc Làng Long Ðức là mọi người buôn bán trong chợ hối hả dọn dẹp hàng hóa để về nhà. Những thầy phú lít thổi tu hít đốc thúc bạn hàng phải dọn cho nhanh để nhân công hốt rác còn dọn dẹp. Rác thật là nhiều có luôn những rau cải, trái cây héo dập người bán bỏ lại ngoài chợ không muốn "chở củi về rừng".
Dưa hấu và bông Tết nếu còn thì bán giá rất rẻ. Nhiều người ít tiền chờ đến trưa 30 để mua đồ Tết cho rẻ. Có những năm hàng ít mà người mua đông, những người chờ đến giờ chót mới mua, đành xách giỏ không ra về! Phố xá người ta thu dọn, rữa nhà, rữa cửa và bày biện bông hoa, bánh mứt, rượu trà trên bàn. Ðến chiều đường phố vắng lặng, thỉnh thoảng vài tiếng pháo nổ đì đùng đâu đó. Ở bến xe đò, vài chuyến xe khách cuối năm đỗ khách xuống. Ðó là những người từ phương xa về ăn Tết muộn. Tay xách nách mang những túi quà để biếu người thân hay đôi khi chỉ là những ổ bánh mì làm quà cho lũ nhỏ. Ba giờ chiều, tiếng trống lân đã văng vẳng từ xóm Lò Heo. Hai ba đoàn lân xuất hành, dừng lại trước chùa Ông Bổn để lạy ba lạy rồi tới dinh Ông Chánh Tỉnh múa ra mắt, chúc Tết Tỉnh Trưởng sau đó trở về xóm Lò Heo. Buổi chiều 30 Tết là một buổi chiều đoàn tụ, những đứa con đi làm ăn xa đã trở về ngồi quanh bếp lửa nấu bánh tét. Dưới ánh lửa hồng ấm áp, ông bà, cha mẹ, con cháu hàn huyên những mẫu chuyện vui buồn trong năm, nhắc nhở những kỷ niệm gia đình ngày nào.


Bến sông chợ Trà Vinh


Giờ giao thừa đến, pháo nổ vang rền khắp mọi nơi, mùi trầm hương ngào ngạt khắp không gian. Trên bàn thờ gia tiên khói bay nghi ngút, người ta đang cúng giao thừa, rước hương linh ông bà, cha mẹ trở về ăn Tết. Giờ giao thừa cũng là thời khắc người ta tin rằng là giờ bàn giao giữa con vật cầm tinh cho năm cũ và năm mới. Sau khi cúng giao thừa xong, nhiều nhà giữ tục lệ đi chùa để cầu Trời Phật phù hộ cho năm mới an vui, may mắn. Những chùa như Phước Hòa trên đường Cây Dầu Lớn, Chùa Long Khánh mé sông gần chợ, chùa Lưỡng Xuyên ở Thanh Lệ, chùa Tịnh Ðộ ở Long Bình đông đảo người đến hái lộc, xin xâm cho đến gần sáng.
Sáng Mồng Một Tết quang cảnh phố xá vắng vẻ hơn ngày thường, chợ búa không nhóm, bến xe trống trải không một chiếc xe đò nào. Không khí thật yên tĩnh chỉ mùi nhang trầm tản mác khắp nơi. Lâu lâu một tràng pháo nổ giòn. Khi nắng đã lên người ta bắt đầu ra đường để đi chúc Tết, mừng tuổi lẫn nhau. Ai cũng mặc quần áo mới, giầy mới, guốc mới. Ngoài đường tiếng guốc khua trên mặt lộ nghe rộn rã.
Có những người quanh năm không mang guốc hay giày, bây giờ mang vào thấy đau chân nên tháo ra, xách trên tay đi cho thoải mái. Con nít xúng xính trong bộ đồ mới còn thẳng nếp dẫn nhau ra chợ mua đồ ăn sáng. Trong gia đình, con cháu mừng tuổi cha mẹ, ông bà. Mừng tuổi là dịp để con cháu biểu lộ sự vui mừng vì cha mẹ, ông bà được sống lâu. Ông bà, cha mẹ được con cháu mừng tuổi thì đáp lại bằng những món tiền mới đựng trong phong bao nhỏ màu đỏ gọi là "lì xì". Nhờ những món tiền lì xì này mà con cháu mới có dịp quây quần với nhau để chơi "bầu cua cá cọp" hay bài cào thật là vui nhộn suốt mấy ngày Tết.
Ông bà lấy sự quây quần, chơi đùa của con cháu làm niềm vui an ủi tuổi già. Ngoài đường người ta đi chúc Tết lẫn nhau, chúc Tết hàng xóm, láng giềng cho có vẻ xã giao, lịch sự mặc dù ngày thường vì cạnh tranh nghề nghiệp không ưa nhau. Người ta chúc Tết người làm ơn, giúp đỡ cho mình, chúc Tết bà con họ hàng vai vế lớn hơn. Dân chúc Tết quan, quan nhỏ chúc Tết quan lớn. Các ty sở trưởng mặc đồ lớn, thắt cà vạt, hẹn nhau vào chúc Tết quan Tỉnh Trưởng.
Các chùa người ta đi cúng bái, cầu xin phước lộc thật đông. Tiếng chuông mỏ, câu kinh, tiếng kệ hòa quyện với nhau như khúc nhạc trầm bổng. Nhà thờ giáo dân đi lễ Mừng tuổi Chúa lúc 8 giờ, sau đó ông Trùm đại diện giáo dân chúc Tết cha sở. Trưa một chút cha sở lại đi thăm và chúc tết những giáo hữu già cả, đau yếu. Nhà thờ Tin Lành trên đường Cây Dầu Lớn mặc dù tín hữu không đông lắm nhưng cũng tập trung nghe giảng và hát thánh ca cho đến trưa. Ngoài chợ khi mặt trời đứng bóng thì người ta đi rất đông. Các quán cà phê, nước đá, xe mì, hủ tíu đều chật người ngồi ăn có khi khách còn phải đứng chờ bàn trống. Gần các tiệm vàng, các sòng "bầu cua cá cọp" tụ tập trên vỉa hè ăn thua rất huyên náo.
Các đoàn lân đến từng hiệu tiệm để múa chúc mừng gia chủ đầu năm và được gia chủ treo món tiền thưởng bằng những tờ giấy bạc mới ở trên cao kèm theo vài cọng xà lách xanh. Lân phải trèo lên một thân tre lớn chắc chắn để lên ngoặm tiền trong lúc ông địa đứng phía dưới tay phe phẩy quạt và chỉ chỏ món tiền sợ lân không thấy. Lúc lân múa đến hồi cao điểm, gia chủ đốt vài tràng pháo, tiếng pháo nổ dòn tan khiến cho lân múa càng hăng đúng với câu: "Lân gặp pháo, Rồng gặp mây". Pháo tốt phải là pháo nổ tiếng lớn và dòn, không lép, xác pháo phải tan thành từng mảnh nhỏ với sắc hồng ngập cả sân nhà.
Rạp hát bóng ở đường số 1, gần ngỏ vô xóm Lò Heo, một ngày chiếu liên tục từ sáng đến khuya vẫn đầy rạp. Chiếu trong mấy ngày Tết không phải một phim mà 4, 5 phim xen kẽ với nhau. Nội dung phim nào khúc đầu cũng éo le, gây cấn, trái ngang nhưng đến hồi kết cục phải là một đoạn kết có hậu, oán trả ơn đền, trùng phùng hội ngộ thì mới đắt khách. Ngày đầu năm khán giả tin rằng xem những vở tuồng vui, "happy ending" thì mới hên và hạnh phúc suốt năm. Ngày Tết nhân dịp gia đình đoàn tụ, người ta cũng thường tới các tiệm chụp hình để chụp một bức ảnh gia đình làm kỷ niệm.
Các cô gái độc thân muốn ghi lại nét đẹp tuổi thanh xuân cũng đến tiệm chụp hình, chụp một bức chân dung để tặng bạn bè, dán trong tập "Lưu Bút Ngày Xanh" với những dòng lưu niệm thật thà, cảm động: ‘Thân nhau mới tặng ảnh này, dù cho ảnh có phai màu, xin đừng xé bỏ đau lòng bạn thân!’. Những tiệm chụp hình thường phía trước có một tủ kiếng chưng những hình mẫu với những người đẹp xứ Trà Vinh trong tư thế đứng ngồi đủ kiểu. Nào nét mặt u buồn với cặp mắt nhìn xa xăm. Nào miệng cười tươi như hoa mới nở. Kiểu nữ sinh, áo dài trắng, tay nghiêng nghiêng nón, tay e ấp ôm cập táp trước ngực. Kiểu thể thao, áo thun, quần sọt, tay cầm vợt tennis, chân mang... guốc cao gót đứng nghiêng nghiêng. Kiểu nghệ sĩ ôm đàn guitar mắt mơ huyền nhìn về một khung trời xa xăm nào đó..
Những tiệm chụp hình kể từ hướng Tri Tân trở ra chợ là các tiệm Tân Tân, Hoa Nam, Phương Dung, Mỹ Lai, Nam Việt và Anh Hà dưới nhà đèn. Người ta còn rủ nhau đi chơi Xuân nhất là những nhóm thanh niên, thiếu nữ. Từng nhóm đi xe đạp, cỡi xe gắn máy hay bao xe lam để lên Ao Bà Om chụp hình, ăn mía, ăn bún nước lèo. Lên Càng Long viếng chùa Nguyễn Văn Hảo, vô chợ Vũng Liêm ăn bún nem chua. Khách du Xuân còn đi vườn dừa Thanh Lệ hay ra Vàm Trà Vinh hóng gió mát, đi Bến Ðáy, Ba Ðộng tắm biển, mua dưa hấu, đuông chà là...
Chiều tối trở về nhà, nếu ngán những món ăn hàng quán thì nhà nào trên bếp cũng đầy món ăn như thịt kho nước dừa ăn với dưa giá, dưa cải. Canh xà bần cải nấu với giò heo, lòng heo. Ngoài ra còn bánh tét nhưn chuối, nhưn đậu, bánh ít nhưn đậu, nhưn dừa: “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ. Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”. Người dân Trà Vinh ăn Tết như vậy suốt 3 ngày. Sáng Mùng Bốn Tết chợ bắt đầu nhóm trở lại nhưng rất lưa thưa cho đến trưa thì cũng tan chợ vì người ta vẫn còn ăn Tết. Nhiều người ăn Tết kéo dài cho đến hết Mùng Mười hoặc ăn luôn nguyên tháng cho đúng câu: “Tháng Giêng là tháng ăn chơi, Tháng Hai trồng đậu, tháng ba trồng cà...”

Căn phố số 43 Võ Thị Sáu (bên trái tiệm Kim Hưng) nơi tác giả sinh ra và thời thơ ấu (Ảnh chụp khi tác giả về thăm lại Trà Vinh lần đầu 1994, nay đã thay đổi)

Những cái Tết Trà Vinh ngày trước, bây giờ đều trở thành kỷ niệm. Kỷ niệm nào cũng quý báu và càng quý hơn nữa đối với những người Trà Vinh xa xứ, vì vận nước phải ra đi sinh sống xứ người. Nay ăn Tết ở hải ngoại, nơi đây cũng đủ hết không thiếu món gì nhưng tất cả dường như nhạt nhẽo, không hương vị, thiếu vắng một cái gì đó. Có lẽ thiếu tình nước, tình quê đã bao năm ấp ủ chúng ta từ ngày còn nằm võng đong đưa kẻo kẹt trong những trưa hè. Nhắc lại những kỷ niệm, những hình bóng quê nhà với tâm tình cùng đồng hương giữ thơm quê mẹ. Nhắn gởi lại thế hệ con em rằng quê hương Trà Vinh là một nơi chốn rất đẹp, người dân rất chân tình, mộc mạc. Dù có nổi trôi chân trời góc biển nào, dù có nói bằng ngôn ngữ nào, đã gốc Trà Vinh thì Trà Vinh vẫn đợi chúng ta về…


TRỊNH HẢO TÂM
(Trích Giai Phẩm Người Việt Xuân Nhâm Thìn 2012)






Ao Bà Om một thắng cảnh của Trà Vinh

Tuesday, December 27, 2011

PHÓNG SỰ
MUỐN THƯ GIÃN TA ĐI “FOOT MASSAGE”

Vài năm gần đây (khoảng năm 2007) ở các thành phố phía Đông Los Angeles nơi có đông người Hoa sinh sống như Monterey Park, Rosemead, San Gabriel và cả khu Little Saigon người ta thấy phong trào mở cửa tiệm dịch vụ “Foot Massage” tức đấm bóp chân nở rộ. Những đèn néon quảng cáo màu đỏ, màu hồng với hàng chữ “FOOT MASSAGE” hay văn vẻ khoa học hơn là “FOOT REFLEXOLOGY” rực rỡ bên ngoài các cửa tiệm đập vào mắt khách hàng mua sắm hay đi ăn uống trong các khu thương mại. Nhiều nơi còn có trưng thêm một tấm hình cơ thể con người với nhiều huyệt đạo dưới bàn chân có đường dây dẫn lên các cơ quan trong cơ thể con người.

“Foot Massage” là gì? Dịch vụ hoạt động như thế nào phía sau cánh cửa đóng im lìm đó? Luật lệ của cơ quan y tế sức khoẻ, tóc tai thẩm mỹ, nhân công lao động của chính quyền Hoa Kỳ đòi hỏi những điều kiện nào để mở và kinh doanh một cơ sở “Foot Massage”? “Foot Massage” có thực sự đem lại sức khoẻ, ngăn ngừa bệnh tật hay còn có một hình thức trá hình nào khác? Với những thắc mắc đó, người viết đi thực tế tìm hiểu dịch vụ Foot Massage đang nở rộ hầu cung ứng cho độc giả Vietbeauty những hiểu biết về ngành kinh doanh này. Có đắt khách, hốt bạc dễ dàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ đó mới mọc lên như nấm. Nội thành phố San Gabriel có gần 100 cơ sở như vậy, khu Westminster ở Little Saigon cũng khoảng 30 tiệm.

BÊN TRONG DỊCH VỤ FOOT MASSAGE

Với bảng chữ đỏ và kèm theo chữ đèn néon “OPEN”, mở cửa bước vào bên trong một tiệm “Foot Massage” trên tầng lầu trong một khu thương mại trên đường Bolsa ở thành phố Westminster thuộc miền Nam California. Ánh sáng bên trong mờ ảo bằng những ngọn đèn nhỏ trên vách mờ tỏ, không khí mát lạnh với hệ thống điều hòa và âm thanh dìu dặt của một điệu nhạc ngoại quốc quen thuộc không lời. Người đứng ở quày thu ngân là một phụ nữ người Việt cho biết giá tiền 15$ một giờ và sẽ trả tiền sau. Mắt lần lần quen với bóng tối, tôi thấy bên trong tiệm gồm 2 hàng ghế bành có đồ gác tay (armchairs) bằng nhựa vinyl giả da màu đen, mỗi cái có một ghế con “Ottoman” kèm bên. Kỹ thuật viên xoa bóp khoảng 10 người đều là người Trung Quốc nam có, nữ có độ tuổi 3, 40 ăn mặc áo shirt, quần tây bình thuờng chứ không có đồng phục kiểu thợ tóc hay y tá. Một số bận làm cho khách hàng đang thư giãn trên ghế bành, mắt lim dim như ngủ không cần chú ý đến người lạ mới vừa vào. Không khí hoàn toàn im lặng ngoại trừ tiếng nhạc nhẹ phát ra từ 2 loa nhỏ trên vách. Nơi quày thu ngân thấy có niêm yết một mảnh giấy bằng tiếng Anh “Xin giữ yên lặng” nhưng thỉnh thoảng vẫn có tiếng điện thoại cầm tay của khách hàng réo lên bằng những điệu nhạc, sau đó khách ngồi lên nhiều người oang oang trả lời điện thoại như ở nhà mình.

Kỹ thuật viên làm cho tôi là một phụ nữ ngoài 40 người có da thịt mái tóc cắt ngắn, vui tính, chắc khách tuổi nào thì lựa người làm độ tuổi đó cho mạnh nhẹ vừa tay. Cô thợ bưng ra một thùng bằng gỗ ghép lót túi nhựa ny lon bên trong chứa một thứ nước màu nâu như trà Tàu thoang thoảng mùi loại lá cây gì đó mà cô thu ngân nói là…dược thảo trồng ở Trung Quốc! Tôi ngồi trên ghế con Ottoman và vén ống quần lên bỏ một chân vào thùng gỗ có nước đen trà Tàu bốc khói đó. Nước qúa nóng sợ phỏng da nên tôi rút vội chân ra. Cô kỹ thuật viên thấy vậy mới vào trong lấy nước lạnh pha vào. Tôi từ từ nhẹ nhàng đưa một chân rồi thấy được, nhắm mắt đưa luôn chân kia vào thùng dược thảo. Không biết nước dược thảo này có bị dùng lại hay không? Chậu spa ngâm chân trong tiệm Nail có vết xanh rong một chút là bị phạt, còn ở đây chậu bằng gỗ không biết có ai kiểm soát không? Nhưng đỡ là nước dược thảo chứa trong bao nhựa nên mỗi lần dùng xong bao được quăng đi nên không có vấn đề đóng rong hay chứa những loại vi trùng (bacteria).

Trong lúc ngồi ngâm chân thì cô kỹ thuật viên ấn huyệt trên đỉnh đầu và massage cổ và vai. Cô ta hỏi “Are you…OK?” có ý hỏi là tôi muốn làm mạnh tay hay nhẹ tay hơn? Cô thoa vaseline lên vai tôi và dùng khũy tay (cùi chõ) ấn mạnh và trượt lên trên đó làm cho bắp thịt nối vai với cổ thư giãn mềm mại ra thì máu mới lưu thông được xuống phía dưới của cơ thể. Sau khi ngâm chân khoảng 15 phút thì cô dẹp thùng nước, dùng khăn lau khô chân và ra dấu cho tôi nằm ngữa trên ghế bành, đắp một khăn lông lớn trên người tôi vì tôi đang ở trần, quên thưa với độc giả là đã cởi áo ra đưa cho cô máng trên móc. Theo tôi đi massage là phải trần trụi như vậy mới thật thư giãn. Cô tiếp tục bóp và ấn phần hai cánh tay, bàn tay và xuống tới hai chân. Phần bàn chân làm khá kỹ luỡng, nhất là bấm huyệt dưới lòng bàn chân rất mạnh bằng hai ngón tay cái khiến tôi đau thốn nhưng không dám kêu vì nghĩ rằng “có đau mới đã tật”. Người Trung Hoa quan niệm rằng dưới gang bàn chân là nơi hội tụ phần cuối cùng của những thần kinh dẫn lên cơ thể, ảnh hưởng đến từng cơ quan nội tạng bên trên. Có ấn mạnh mới đã thông huyệt đạo dẫn lên các cơ quan lục phủ ngũ tạng trong cơ thể mình.

Xong màn bấm huyệt bàn chân, cô ta xoa bóp đầu gối là nơi người lớn tuổi thường bị đau, tới khi đưa tay lên qúa đó một chút là bắp đùi non thì nhột nhạt vô cùng nhưng tôi cũng ráng gồng mình chịu trận. Cô rất khỏe cầm chân tôi kéo dãn ra rồi ép trở vào vài lần cho khớp xương đầu gối hoạt động trơn tru. Sau đó nằm sấp trên ghế, úp mặt vào lỗ thông hơi có lót một miếng giấy cho vệ sinh và cô kỹ thuật viên xoa bóp tới phần lưng. Phần này cũng gồm ấn, bóp và cuối cùng là đấm và kỹ thuật viên báo cho biết công việc đã xong bằng tiếng “OK?”. Sau đó là lấy một ly trà nóng hay nước lạnh tùy theo sở thích của khách.

Về giá cả, trước đây vài năm khi dịch vụ Foot Massage mới bắt đầu ở khu người Việt thì giá 1 giờ là 30$, sau đó xuống 25$ rồi 20$ và hiện nay nhiều nơi đại hạ giá còn 15$. Với giá như vậy massage vốn là dịch vụ sang trọng xa hoa dành cho người giàu có, nay là một môn thư giãn ai cũng có thể thưởng thức được. Với giá hạ như vậy nên nhiều nơi đề bảng đề nghị tiền thưởng cho thợ là “Minimum Tip 5$ Cash Please”. Nhân viên làm cho dịch vụ Foot Massage toàn là người Trung Quốc, nam nữ đều có với tỷ lệ ngang nhau và không có người nước khác ngay cả như Đài Loan, Hồng Kông đều không thấy. Hồi dịch vụ mới mở với giá còn cao, vài nơi có nhân viên người Việt đa số là đàn ông lớn tuổi nhưng nay không còn thấy nữa. Về khách hàng đến thưởng thức dịch vụ Massage nam cũng như nữ đều có và tuổi khoảng 40 trở lên, nhiều cụ bà khi đến còn rủ theo những bà bạn khác cùng đi cho vui. Khách hàng ở khu Việt thường là người Việt và ở vùng Rosemead là người Hoa nhưng thỉnh thoảng cũng có nhiều người Mỹ đến nhất là những cửa tiệm mới khai trương câu khách bằng những phiếu giãm giá (coupon) xuống còn 10$ cho 1 giờ. Nhiều tiệm hấp dẫn khách hàng bằng cách đề giá thật lớn là “10$ 1 HOUR FOOT MASSAGE ONLY”, khách không hiểu đi vào và chỉ được phục vụ 2 chân mà thôi với giá 10$ còn muốn làm cả thân thể cũng phải trả 15$. Nhiều cửa tiệm sang hơn có phòng riêng cửa kính đục máy lạnh mát mẽ cho dịch vụ “Body Massage VIP” với giá 45$ 1 giờ và 30$ nửa giờ. Khách ở đây được mặc bộ đồ ngủ “pijama” mỏng rất thoải mái nằm trên giường cao trải nệm trắng như trong phòng…mổ. Ngoài việc đấm bóp (nhưng không có ngâm chân trong…dược thảo) thuần túy, dịch vụ VIP này cũng không có gì đặc biệt..”tươi mát” xa hơn ngoài các việc đấm và bóp. Đó là những nơi tôi đi qua ở miền Nam California trong các vùng chợ Việt, phố Tàu còn các nơi xa hơn như Sunset Boulevard ở Holywood, người viết có tới cũng không dám viết và có viết sợ Lá Thư Công Chánh cũng không dám…đăng vì sợ các cụ đau tim!

LUẬT LỆ CHO DỊCH VỤ FOOT MASSAGE

Được biết cho tới thời điểm hiện nay (Tháng 6/2010) dịch vụ Foot Massage là một ngành kinh doanh còn qúa mới mẻ, luật lệ quận hạt (county), tiểu bang chưa có luật lệ hay “Ordinance” rõ ràng nào áp dụng cho ngành phục vụ sức khỏe này. Khi đã làm đơn xin giấy phép hành nghề thương mại (Business License) và đóng lệ phí hàng năm cho chính quyền thành phố (City) là có quyền mở dịch vụ Foot Massage. Thành phố cho rằng mở cơ sở thương mại là một chuyện, còn tuân thủ các luật lệ về ngành chuyên môn của mình là chuyện khác, thành phố không can dự. Trong số báo Los Angeles Times ngày 19 Tháng 7, 2008 ký giả David Pierson qua bản tin tựa đề “It’s the heavy heel of the law” cho biết cách nay vài tuần nhân viên điều tra đến lục soát khoảng một chục tiệm Foot Massage từ San Gabriel đến Rowland Heights và phạt nhiều nơi lên đến 1,000$ về nhân viên hành nghề không có bằng (licenses) của cơ quan Board of Barbaring and Cosmetology (Hội Đồng Ngành Thẫm Mỹ California). Nhân viên của Sở Cảnh Sát Quận Los Angeles (L.A. County Sheriff’s Department) nói là những nơi này trả lương nhân viên dưới mức lương tối thiểu cũng như không mua bảo hiểm sức khỏe cho nhân viên, không có giờ nghỉ ăn trưa, không trả lương “over time” khi làm thêm giờ. Sau đó các cơ sở Foot Massage thành lập một nghiệp đoàn và muớn luật sư khiếu nại lên tòa án.

Theo bản tin hãng AP do ký giả John Rogers đưa tin ngày 26 Tháng 3, 2009: Ông Ching Lau hiện thành lập nghiệp đoàn American Association of Reflexology and Foot Massage là chủ nhân hơn 20 tiệm Foot Massage ở San Gabriel nói rằng không phải chỉ thuần túy thương mại mà ông có sứ mạng quảng bá một nghệ thuật Trung Hoa cổ truyền có hàng trăm năm nay đó là ngâm chân vào chậu nước nóng rồi dùng kỹ thuật bấm huyệt, ấn mạnh, kích thích vào trong lòng bàn chân là cả một nghệ thuật làm tốt sức khoẻ. Dưới lòng bàn chân có nhiều huyệt đạo ảnh hưởng tới tất cả lục phủ, ngũ tạng con người, các cơ quan như tim, thận, gan, phổi khi ta kích thích dưới bàn chân sẽ truyền qua dây thần kinh lên các cơ quan bên trên khiến các cơ quan này hoạt động điều hòa hơn, tăng cường sức miễn nhiểm, tránh được nhiều bệnh tật do môi trường độc hại, do tuổi tác kể cả ngăn ngừa những chứng ung thư. Ngày trước ông ta tới San Gabriel thành phố 27,000 dân chỉ có một cơ sở “Foot Massage” nay đến 27 tiệm và 100 tiệm khác ở các thành phố lân cận. Nơi đây rất đông dân Á Châu nhưng không phải dân Á Châu mới biết sự ích lợi của “Foot Massage” mà cả người Mỹ bản xứ bây giờ cũng biết. Ngày tôi mới mở tiệm chỉ có một vài khách người Mỹ nhưng bây giờ rất đông chẳng hạn như đêm qua bà Michelle Monroe một khách hàng quen vội vã bước vào tiệm Natural Herbal Treatment Spa hớt ha loan báo: “Bọn tôi hôm nay tới 8 người!”. Khi các tiệm ăn, thương xá đóng cửa là lúc những người khách mệt mỏi vì ngồi cả ngày trước máy vi tính tìm đến cơ sở của ông để thư giãn, để nghĩ ngơi cả tâm hồn cũng như thể xác, để hưởng thụ những giờ phút cuối cùng trong ngày. Trong không gian yên tịnh, không khí mát mẻ ngoài tiếng nhạc dìu dặt người ta chỉ nghe tiếng rên khẽ “ohh…hing” hay “ahh…hing” cũng như tiếng tẩm quất “slap-slap-slap” do những bàn tay kinh nghiệm của các kỹ thuật viên trong áo khoát kiểu võ công đánh mạnh vào lòng bàn chân khách hàng. Vì lợi ích qúa tuyệt vời của nghệ thuật cổ truyền này nên tôi hạ giá xuống 15$ một xuất để khách người Mỹ dễ dàng tới chỉ bằng ¼ giá trước kia khi mới mở. Với giá này những kỹ thuật viên của tôi mới đến từ Trung Quốc được 10$ cộng với tiền tip của khách hàng. Chúng tôi vừa thành lập nghiệp đoàn “Foot Massage” để vận động các vị dân cử soạn thảo và ban hành các quy chế cho các cơ sở kinh doanh “Foot Massage” cũng như chương trình huấn luyện các kỹ thuật viên thật chuyên nghiệp. Ông Lau hy vọng rằng California sẽ là thí điểm gương mẫu cho các tiểu bang khác mà ông đang sửa soạn bành trướng ra khắp nước Mỹ. Ông mới mở nhiều tiệm ở Atlanta, Indianapolis và Las Vegas. Ông cho biết 9 năm trước ông tới nước Mỹ đã từng là người trao đổi thương mại thì bây giờ ông tiếp tục vẫn là người trao đổi thương mại cũng như trao đổi nghệ thuật văn hóa Trung Hoa đến dân chúng Hoa Kỳ.

Đến nay vụ kiện tụng giữa nghiệp đoàn Cơ Sở Foot Massage và Hội Đồng Thẫm Mỹ Tiểu Bang California vẫn chưa kết thúc. Các tiệm Foot Massage vẫn hoạt động bình thường, những tiệm với giá hạ 15$ một giờ vẫn đông khách. Foot Massage vẫn mang lại những giờ phút thư giãn, thoải mái đến khách hàng, giúp giãm bớt căng thẳng cho những người vất vả thể xác và tinh thần trong cuộc sống giữa thời kỳ kinh tế khó khăn.

TRỊNH HẢO TÂM
Đã xuất bản 8 quyển sách ký sự du lịch: Việt Nam, Miền Tây Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đông Âu, Tây Âu, Miền Đông Nước Mỹ và Canada, Hành Hương Do Thái và Nhật Bản, Hồng Kông-Macau, Thái Lan. Độc giả thích du lịch liên lạc ĐT 714-528-1413 Email: trinhhaotam@hotmail.com